Ludwik XVIII - Polski Serwis Naukowy

Ludwik XVIII (ur. 17 listopada 1755 w Wersalu, zm. 16 września 1824 w Paryżu) – król Francji od 1814 r. Właściwie: Ludwik Stanisław Ksawery de Bourbon – hrabia Prowansji i par Francji, następnie także książę Andegawenii, d'Alençon, Brunoy, hrabia Maine, Perche, Senonches, następnie także król Francji i Nawarry.

Prowansja (fr. Provence, prow. Provença lub Prouvènço) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym, na wschód od dolnego biegu Rodanu. Nazwa wzięta od prowincji rzymskiej Galia Zaalpejska, którą Rzymianie nazywali także Provincia Nostra – „Nasza Prowincja".
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Był synem delfina Francji Ludwika Ferdynanda Burbona i córki króla Polski Augusta III – Marii Józefy Wettyn. Był bratem Ludwika XVI i Karola X, z dynastii Burbonów oraz Madame Klotyldy i Madame Elżbiety.

Wczesne lata życia

François-Hubert Drouais, Ludwik XVIII jako dziecko z bratem, przyszłym Ludwikiem XVI.

Od urodzenia w 1771 r. otrzymał tytuł księcia Andegawenii. Kiedy w 1774 r. na tron Francji wstąpił Ludwik XVI, Ludwik Stanisław Ksawery zaczął być tytułowany zwyczajowym tytułem najstarszego brata króla Francji – Monsieur. W latach 1773-1814 był wielkim mistrzem Połączonych Zakonów św. Łazarza z Jerozolimy i Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel, a następnie protektorem ww. zakonów.

Bitwa pod Waterloo miała miejsce 18 czerwca 1815 roku i była ostatnią bitwą Napoleona Bonaparte. Były cesarz Francuzów powrócił niespodziewanie z wygnania na Elbie i objął rządy na okres 100 dni. W krótkim czasie zebrał ponad 70-tysięczną armię, z którą ruszył w kierunku Brukseli, gdzie stały nierozwiązane jeszcze armie VI koalicji: angielska Wellingtona i pruska Blüchera. Po dwóch zwycięskich starciach 16 czerwca pod Quatre Bras i Ligny Napoleon stanął oko w oko z Wellingtonem pod Waterloo. Zwycięska początkowo bitwa po nadejściu armii Blüchera przemieniła się w klęskę, a armia francuska przestała istnieć. Napoleon musiał ponownie abdykować w dniu 22 czerwca.
Joseph Fouché, książę Otranto (ur. 21 maja 1759 w Le Pellerin koło Nantes, zm. 25 grudnia 1820 w Trieście we Włoszech) – francuski polityk, członek Konwentu w okresie rewolucji francuskiej, minister policji podczas panowania Napoleona. Odpowiedzialny za masowe mordy w Lyonie poczas rewolucji (stąd przydomek Kat z Lyonu).

16 kwietnia 1771 r. Ludwik poślubił Marię Józefinę Sabaudzką (2 września 1753 – 13 listopada 1810), księżniczkę Sardynii i Piemontu, trzecie dziecko i drugą córkę króla Sardynii Wiktora Amadeusza III i Marii Antonietty Burbon, infantki hiszpańskiej (córki Filipa V i Elżbiety Farnese). Małżeństwo to było bezdzietne.

Łazienki Królewskie w Warszawie – zespół pałacowo-parkowy w Warszawie z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Całe założenie było zrealizowane przez architektów królewskich: Dominika Merliniego, Jana Chrystiana Kamsetzera i Jana Chrystiana Szucha.
Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku. W 1464 królowie Francji uzyskali od papieża prawo noszenia tytułu Królów Arcychrześcijańskich.

Tytularny król Francji ludwik XVIII

Przed wydarzeniami, które doprowadziły w 1789 r. do wybuchu wielkiej rewolucji francuskiej, hrabia Prowansji reprezentował bardziej liberalne poglądy od swego królewskiego brata. Jednak narastający z biegiem czasu radykalizm Rewolucji zbliżył Ludwika do jego brata.

Młody Ludwik XVIII

W 1789 r. hrabia Prowansji próbował wprowadzić w życie plan ocalenia króla i zakończenia Rewolucji. W tym celu (przez swojego zaufanego, hrabiego de la Châtre) polecił markizowi de Favras zaciągnięcie pożyczki w wysokości 2 milionów franków od bankierów Schaumela i Sartoriusa. Niestety dla sprawy Favras wtajemniczył w plan swoich zaufanych oficerów, którzy go jednak zdradzili.

Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i grof, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.
Marie-Henri Beyle (ur. 23 stycznia 1783 w Grenoble - zm. 23 marca 1842 w Paryżu), bardziej znany jako Stendhal, francuski pisarz romantyk, prekursor realizmu w literaturze.

23 grudnia 1789 r. po Paryżu rozniosła się pogłoska, że Favras został wynajęty przez hrabiego Prowansji w celu zorganizowania spisku przeciwko "ludowi Francji". W wyniku tego spisku król, królowa i ich dzieci mieli zostać wywiezieni z Tuileries za granicę, a hrabia zostałby regentem Francji z absolutną władzą. Do stolicy miało wkroczyć 30 000 żołnierzy, którzy mieli rozkaz zamordować trzech liderów liberałów w mieście: byłego generalnego kontrolera finansów Jacques'a Neckera, burmistrza Paryża Jeana Sylvaina Bailly'ego oraz komendanta paryskiej Gwardii Narodowej markiza de La Fayette. Następnie miasto miało zostać odcięte od dostaw żywności.

Elżbieta Filipina Maria Helena Burbon (franc. Élisabeth Philippine Marie Hélène de France), zwana również jako Madame Elżbieta (franc. Madame Elisabeth), (ur. 3 maja 1764 w Wersalu, zm. 10 maja 1794 w Paryżu) - księżniczka Francji.
Elba – trzecia co do wielkości włoska wyspa, położona na Morzu Tyrreńskim, między Półwyspem Apenińskim a Korsyką. Największa z Archipelagu Wysp Toskańskich.

W wyniku tej pogłoski Favras i jego żona zostali następnego dnia aresztowani. Przestraszony tym hrabia Prowansji wyparł się związków z Favrasem w przemówieniu wygłoszonym przed Radą Miejską Paryża i w liście do Narodowego Zgromadzenia Konstytucyjnego. Favras został stracony w lutym 1790 r.

W 1791 r. rodzina królewska postanowiła uciec z Francji. Ludwik XVI został jednak rozpoznany przez urzędnika w Varennes i pod eskortą powrócił do Paryża. Hrabia Prowansji miał więcej szczęścia i wraz z żoną uciekł do Westfalii. W 1792 r. obalono we Francji monarchię, Ludwik XVI został zgilotynowany w 1793 r. Rojaliści uznali królem jego syna, Ludwika Karola jako Ludwika XVII. Hrabia Prowansji został regentem w jego imieniu. 8 czerwca 1795 r. Ludwik XVII zmarł i hrabia Prowansji został okrzyknięty królem Ludwikiem XVIII.

Charles Angélique François Huchet de La Bédoyère (ur. 17 kwietnia 1786 r. w Paryżu - zm. 19 sierpnia 1815 r. w gminie Vaugirard pod Paryżem) - francuski hrabia, generał, od 26 marca 1815 r. adiutant Napoleona, zagorzały bonapartysta.
Aleksander Kraushar, pseud. Alkar (ur. 17 stycznia 1843 w Warszawie, zm. 11 grudnia 1931 tamże) – polski adwokat, historyk, publicysta, poeta, działacz kulturalno-oświatowy pochodzenia żydowskiego. Ojciec Zuzanny Rabskiej

Ludwik przebywał na początku w Mons, później przeniósł się do Namur, Brukseli, Koblencji, Moguncji, Longwy, Verdun, Arlon, Liège, Hamm, Livorno i Turynu. W 1794 r. Ludwik wraz ze swoim dworem zamieszkał w Weronie, na terytorium Republiki Weneckiej. Tam wydał deklarację, napisaną częściowo przez hrabiego d'Antraigues, w której odrzucał wszystkie przemiany jakie zaszły we Francji po 1789 r. Zapowiedział również odtworzenie monarchii z ograniczoną konstytucją. W 1796 r., w wyniku nalegań Dyrektoriatu, Wenecjanie nakazali Ludwikowi opuścić terytorium Republiki.

André Marie Ampère (ur. 20 stycznia 1775 w Lyonie, zm. 10 czerwca 1836 w Marsylii, pochowany na Cmentarzu Montmartre w Paryżu) – francuski fizyk i matematyk, zajmował się badaniem zjawiska elektromagnetyzmu.
1. Zgromadzenie Narodowe we Francji, ogłoszone przez 3 stan Stanów Generalnych (powołanych przez króla Ludwika XVI Burbona w 1789 roku), przekształciło się w Konstytuantę (Assemblée Nationale Constituante). Zniosła ona podział społeczeństwa na stany i przyznała prawa polityczne obywatelom płacącym wysokie podatki (cenzus majątkowy). Została rozwiązana 3 września 1791 roku, przedkładając królowi gotową Konstytucję.

Przez następne lata Ludwik wielokrotnie zmieniał miejsce pobytu. Z Werony udał się do Riegel am Kaiserstuhl, stamtąd do Blankenburg (Harz). Następnie udał się do Mitawy (Kurlandia). Przebywał również w Kłajpedzie, Warszawie (w Łazienkach), Białymstoku (w Pałacu Branickich), Grodnie, Kalmarze, Sztokholmie, Gosiield (w hrabstwie Essex), Hartwell i Gandawie. Przeżył wówczas wiele upokorzeń – często wypraszany, zależny od pożyczonych pieniędzy, musiał jeszcze przeżyć śmierć swojego ulubionego kuzyna, księcia d'Enghien, rozstrzelanego na rozkaz Pierwszego Konsula Napoleona Bonaparte, późniejszego cesarza Francuzów.

Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.
Suwerenność ludu lub suwerenność narodu - doktryna, zgodnie z którą lud, rozumiany jako polityczna wspólnota obywateli, jest suwerenem w państwie i od niego wywodzi się władza i polityczna legitymizacja. Zasada suwerenności ludu jest jedną z podstawowych zasad demokratycznych konstytucji.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)