Powszechnie przyjmuje się że najstarsi Turcy wywodzą się z Azji Środkowej. Niektórzy uczeni uważają Xiongnu za jedno z pierwszych plemion turecko-mongolskich. Między pierwszymi i dziesiątym wiekiem naszej ery ludy tureckie przemieszczały się ze Środkowej Azji, głównie w kierunku Europy i Bliskiego Wschodu.

Dokładna data pierwszych migracji z pierwotnych siedzib pozostaje nieznana. Pierwsze plemię określane jako tureckie użyczyło swego imienia wielu kolejnym państwom i ludom, byli to Turkuci w VI wieku. Aszyna jako głowa klanu poprowadził swoich ludzi do państwa Rouran zabiegając w ten sposób o włączenie ich do konfederacji i zabezpieczenie przed Chinami. Jego plemię słynęło z kowalstwa. Po upływie stulecia wzmocnili się na tyle, że podbili Rouran tworząc własny pierwszy kaganat turecki VI-VIII wiek, który następnie rozpadł się na Kaganat Zachodni i Wschodni. Oba kaganaty zostały podbite i czasowo (około 50 lat) istniały jako protektoraty chińskiej dynastii Tang. Po powstaniu w 682 roku część ich ziem została znowu zjednoczona jako drugi kaganat turecki.

Państwo Protobułgarów istniało w VII-XI w. pierwotnie stanowili oni część Kaganatu Zachodniego, która po usamodzielnieniu się zagroziła najpierw Bizancjum, a następnie podbiła tereny obecnej Bułgarii tworząc z miejscową ludność słowiańską pierwsze w historii w miarę trwałe państwo słowiańskie, które jednak w XI w. zostało rozbite przez Bizancjum.

Późniejsza historia ludów tureckich obejmuje państwa Karłuków (VIII-X wiek), Ujgurów (VIII-IX wiek), Połowców IX-XII wiek, Chazarów VI-VIII wiek, Kirgizów (VI-X wiek), Oguzów którzy tworzyli różne państwa począwszy od VI po XI wiek z nich to wywodzą się Pieczyngowie i Turcy Seldżuccy. Ponieważ ludy te zakładały państwa w obszarze między Mongolią a Morzem Kaspijskim, mieli oni kontakt z muzułmanami i stopniowo przejmowali islam. Były jednak również ludy tureckie wyznający inne religie: chrześcijaństwo, judaizm, buddyzm czy manicheizm.

Turcy jako żołnierze pojawili się w armii Abbasydów i z czasem stali się faktycznymi władcami muzułmańskiego Bliskiego Wschodu. Dynastia Seldżuków opanowała obszary Kalifatu Abbasydów (zdobycie Bagdadu 1055 rok) i zdobyła część azjatyckich ziem Bizancjum.

Przez cały ten czas Kirgizi i Ujgurzy walczyli ze sobą i z Imperium Chińskim. Kirgizi osiedli ostatecznie w kraju nazywanym obecnie Kirgistanem. W latach 20. XIII wieku świat ludów tureckich podbity został przez imperium mongolskie. Po jego rozpadzie Tatarzy będący pierwotnie jednym z plemion mongolskich weszli w skład Złotej Ordy, a po jej rozpadzie chanaty Kazański, Astrachański, Krymski i Syberyjski.

Gdy Sułtanat Rum upadł w wyniku mongolskiej inwazji, szansę wykorzystało kolejne państwo Turków. Imperium Osmańskie pojawiło się jako nowe ważne tureckie państwo, zdołało ono zdominować nie tylko Bliski Wschód, ale również południowowschodnią Europę, część południowej Rosji i północną Afrykę.

Imperium Osmańskie stopniowo słabło w obliczu nieudolnej administracji, ciągłych wojen z Rosją i Austrią, oraz pojawienia się narodowościowych ruchów w Bałkanach, i tak oto po I wojnie światowej ustąpiło ono miejsca obecnej republice Turcji.

Równocześnie liczne narody tureckie żyły w granicach państw trzecich. W ZSRR na 15 republik związkowych 5 tworzyły ludy tureckie, Ujguria zaś stanowiła (i stanowi do dziś) część Chin. Stan taki utrzymywał się do początku lat 90. XX wieku. Wraz z rozpadem Związku Radzieckiego powstało pięć kolejnych państw tureckich. (Turkmenistan, Uzbekistan, Kirgistan, Azerbejdżan i Kazachstan}

Religie

Różne przedislamskie cywilizacje ludów tureckich VI wieku wyznawały szamanizm, jest on religią opierającą się na duchowych i naturalnych elementach ziemi. Dziś większość Turków jest sunnitami. Islam jest główną religią większości Turków, Baszkirów, Tatarów, Karaczajów, Kazachów, Kumyków, Kirgizów, Bałkarów, Nogajców, Tatarów Krymskich, Turkmenów, Ujgurów, Uzbeków. Azerowie są największym ludem tureckim, który wyznaje szyityzm, lecz od pewnego czasu zdarzają się wśród nich konwersje na sunnityzm. Kaszkajowie i Chorasańczycy oraz inne plemiona tureckie pozostające pod władzę Iranu są również szyickie. Alawici są największa mniejszością religijną na wsi tureckiej. Chociaż sami twierdzą, że są prawowiernymi muzułmanami to religia ich związana jest z szyityzmem. Sami szyici uważają alawitów za heretyków.

Najważniejszymi chrześcijanami wśród ludów tureckich są Czuwasze i Gagauzi oba narody wyznają prawosławie. Karaimi są wyznawcami judaizmu w jego specyficznej karaimskiej wersji. W Stambule, Ankarze i Baku istnieją żydowskie tałes. Na Syberii Altajczycy i Chakasi nadal praktykują szamanizm. Jakuci są także szamanistami, choć wielu przyjęło już chrześcijaństwo. Tuwińcy w większości wyznają tybetański buddyzm. Buddystami są również Yugurzy z zachodnich Chin. Istnieją również niewielkie rozrzucone grupy Turków wyznających inne religie – zwłaszcza bahaizm. Trzeba jeszcze wspomnieć o manicheizmie, który przez pewien czas był religią Ujgurów i zaniknął ostatecznie w XVI wieku.