Luk - Polski Serwis Naukowy

Pokrywa luku ładowni

Luk – szczelnie zamykany otwór w pokładzie statku wodnego, nazywany także włazem. Przeznaczony jest głównie do transportu ładunku, ale może służyć również jako dodatkowy otwór komunikacyjny (zapasowy, awaryjny), oraz może być wykorzystywany jako otwór wentylacyjny. Luki zamykane są klapami lub pokrywami, a jeśli te są zaopatrzone w okna, to luki spełniają także funkcję doświetlającą wnętrze jednostki.

Bulaj (iluminator, świetlik) - małe, okrągłe okienko umieszczone na jednostce pływającej w burcie (często bardzo blisko linii wodnej) lub w ścianie (szocie) pokładówki lub nadbudówki. Bulaj może być otwierany lub stały. Powinien być nie tylko całkowicie wodoszczelny, ale także odporny mechanicznie na uderzenia nawet największych fal. Szkło bulaja, najczęściej przezroczyste, jest mocne a jego grubość może dochodzić do 30 mm. Bulaje są niewielkie, do 45 cm średnicy i osadzone w bardzo masywnych ramach. Te umieszczone bliżej wody posiadają dodatkowo możliwość szczelnego zamykania ich klapami (pokrywami sztormowymi, tzw. blindklapami) zakręcanymi na mosiężne śruby, co stosuje się nie tylko w przypadku uszkodzenia szyby, ale także jako środek zapobiegawczy, przed spodziewanymi silnymi sztormami.

Właz – otwór najczęściej okrągły, w pokładzie, zamykany szczelną pokrywą, przez który można przedostać się do położonych pod pokładem pomieszczeń okrętu . Na okrętach służy również do komunikacji pomiędzy wodoszczelnymi przedziałami . Zbudowany jest z płyty stalowej, której zagięte krawędzie wypełnione są gumową uszczelką. Włazy zamyka się za pomocą rygli.

Na jachtach i innych małych jednostkach pływających luki mogą znajdować się nie tylko na powierzchni samego pokładu, ale także na dachu pokładówki, lub niskiej nadbudówki. Również na takich małych jednostkach, jeśli luki znajdują się wyraźnie w przedniej lub tylnej części pokładu, to mają swoje dodatkowe nazwy: forluk (właz dziobowy), oraz achterluk (właz rufowy).

Pokładówka - na jachcie jest to bardzo niskie, skrzyniowe wyniesienie pokładu, o lekko wypukłym dachu, stanowiące lokalne podwyższenie przestrzeni podpokładowej. Pokładówka może posiadać w bocznych ścianach wąskie, nieotwieralne iluminatory, a na górnej powierzchni inne urządzenia, np. wentylacyjne. Często konstrukcja pokładówki jest tak mocna, że można po niej chodzić tak, jak po reszcie pokładu (szczególnie na mniejszych jednostkach), a wtedy od przodu jachtu może w sposób płynny przechodzić pokładówka w pokład dziobowy. Na górnej powierzchni takiej pokładówki mogą wtedy znajdować się również luki (włazy) spełniające jednocześnie rolę iluminatorów, natomiast tylna część pokładówki z reguły kończy się zejściówką. Po obu bokach pokładówki od strony burt znajdują się półpokłady. Przez dach pokładówki może przechodzić kolumna masztu.

Świetlik - okno w pokładzie statku, lub na wierzchu nadbudówki, służące do oświetlenia wnętrza jednostki. Często jest to okno otwierane, a wtedy zwane lukiem (służy wtedy również do wietrzenia i komunikacji z wnętrzem). Wykonane jest z bardzo mocnego szkła i często chronione z zewnątrz dodatkowymi belkami.

Z kolei na statkach towarowych nazwy luków pochodzą od numerów znajdujących się pod nimi ładowni.

Zobacz też

bulaj

świetlik