Męczennicowate - Polski Serwis Naukowy

Męczennicowate (Passifloraceae Juss. ex Kunth in Humb.) – rodzina roślin z rzędu malpigiowców (Malpighiales). Należące do niej gatunki występują głównie w rejonach tropikalnych. We florze Polski brak jej przedstawicieli, niektóre gatunki są uprawiane.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (2001...)

Brak pewności odnośnie do powiązań filogenetycznych. Rodzina przedstawiana jest jako prawdopodobnie siostrzana dla fiołkowatych (Violaceae), zaliczana do obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.

Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).

W obrębie rodziny wyróżnia się następujące podrodziny:

Turneroideae Eaton – (syn. Turneraceae, Piriquetaceae) 10 rodzajów z 205 gatunkami roślin zielnych i drewniejących, występujących w tropikach Ameryki Południowej i Afryki,

Malesherbioideae Burnett – (syn. Malesherbiaceae D. Don, nom. cons.) jeden rodzaj Malesherbia Ruiz & Pav. występujący w Andach,

Passifloroideae Burnett – 16 rodzajów z 705 gatunkami występującymi w strefie międzyzwrotnikowej całego świata, rozdzielane są na dwa plemiona: Passifloreae de Candolle z 10 rodzajami i 675 gatunkami oraz Paropsieae de Candolle z 6 rodzajami spotykanymi w Afryce zachodniej.

Wykaz rodzajów z podrodziny Passifloroideae

Adenia Forssk.

Ancistrothyrsus Harms

Androsiphonia Stapf

Barteria Hook.f.

Basananthe Peyr.

Crossostemma Planch. ex Benth.

Deidamia Noronha ex Thouars

Dilkea Mast.

Efulensia C.H.Wright

Hollrungia K.Schum.

Mitostemma Mast.

Paropsia Noronha ex Thouars

Paropsiopsis Engl.

Passiflora L. – męczennica

Schlechterina Harms

Smeathmannia Sol. ex R. Br.

Viridivia J.H.Hemsl. & Verdc.

Wykaz rodzajów z podrodziny Turneroideae

Adenoa Arbo

Erblichia Seem.

Hyalocalyx Rolfe

Loewia Urb.

Mathurina Balf.f.

Piriqueta Aubl.

Stapfiella Gilg

Streptopetalum Hochst.

Tricliceras Thonn. ex DC.

Turnera L.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Violanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd męczennicowce (Passiflorales Dumort.), podrząd Passiflorineae Bessey in C.K. Adams, rodzina męczennicowate (Passifloraceae Juss. ex Kunth in Humb.).

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca . Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-09].
List of genera in family Passifloraceae (ang.). Vascular Plant Families and Genera. [dostęp 2009-12-09].
List of genera in family Turneraceae (ang.). Vascular Plant Families and Genera. [dostęp 2009-12-09].
Crescent Bloom: Passifloraceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-12-09].