Mławska Kolej Dojazdowa - Polski Serwis Naukowy

Lokomotywa wąskotorowa Wls 150 na przejeździe w Przasnyszu

Mławska Kolej Dojazdowa powstała w pełni 30 lipca 1915 roku, zbudowana w rekordowym tempie kilku tygodni. Jest jedną z dwóch kolei wąskotorowych na północnym Mazowszu, obok Nasielskiej Kolei Dojazdowej (obecnie nieczynnej).

Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Historyczną Stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu – prawa miejskie – 1237.

Kolej wąskotorowa - kolej o prześwicie mniejszym niż określany w danym kraju jako normalny, czyli w większości krajów europejskich 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce - są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.

W drugiej połowie XIX wieku powstał pierwszy odcinek kolejki na potrzeby majątku Krasne. Ludwik Krasiński, wprowadzając uprawę buraków cukrowych, wybudował cukrownię w Krasińcu koło Krasnego, w związku z czym zaczął dofinansowywać rozbudowę kolejki.

W czasie I wojny światowej i wycofywaniu się Rosjan na wschód, Niemcy wytyczyli 7 lipca 1915 roku trasę Mława – Przasnysz, a 30 lipca linia była już gotowa. W momencie przesuwania się wojsk niemieckich na wschód zaistniała potrzeba wydłużenia linii na potrzeby armii niemieckiej, tak więc już 8 sierpnia 1915 roku linię połączono z Młodzianowem, a do 1918 roku wydłużono przez Maków Mazowiecki, Różan do wsi Pasieki, łącząc ją tym samym z linią szerokotorową.

Lokalna Organizacja Turystyczna Północnego Mazowsza (L. O. T. P. M. ) - jest stowarzyszeniem zarejestrowanym, posiadającym osobowość prawną. Głównym celem organizacji jest promocja turystyczna obszaru, kreowanie i upowszechnianie wizerunku Północnego Mazowsza.

Mława – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim. Miasto powiatowe leżące na Mazowszu, na Wzniesieniach Mławskich, w pobliżu rz. Mławki, tuż przy granicy z województwem warmińsko-mazurskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego. Wg danych z 26 czerwca 2009 miasto posiadało 30 423 mieszkańców.

Px48 – tego typu lokomotywy kursowały liniami MKD

W latach 20. połączona z "Węzłem Ciechanowskim". Ruch osobowy na kolejce zaistniał w roku 1946. Początkowo rozstaw torów wynosił 600 mm, około roku 1960 linie przekuto na 750 mm. Zamknięcie dla ruchu osobowego kolejki odbyło się około 1985 roku. Linia kolejki biegnie z Mławy przez Grudusk – Przasnysz – Krasne do Makowa Mazowieckiego i wynosi 74 km. Obecnym operatorem Mławskiej KD jest Lokalna Organizacja Turystyczna Północnego Mazowsza, sekcja Mławskiej Kolei Dojazdowej.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Młodzianowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura nad Orzycem i Węgierką, 5 km na północny zachód od Makowa Mazowieckiego przy drodze krajowej nr 57.

Lxd2 – obecnie tego typu używana lokomotywa przez MKD

W chwili obecnej kolejka kursuje rekreacyjnie na linii Czernice Borowe – Przasnysz – Krasne. We wrześniu 2008 roku rozpoczęto pracę z pomocą wolontariuszy w celu udrożnienia torów na odcinku do Makowa Mazowieckiego.

Źródła

Szlak kolejki wąskotorowej

Historia i archiwa MKD

Przypisy

↑ Coraz bliżej do Makowa

Linki zewnętrzne

– Oficjalna Strona Mławskiej KD

Ludwik Józef Adam Krasiński herbu Ślepowron (ur. 1833, zm. 22 kwietnia 1895 w Warszawie), prawnuk Michała Hieronima, hrabia, właściciel majątków ziemskich: Krasne, Rohatyn, Magnuszew, Adamów. Był też grandem hiszpańskim, szambelanem austriackim i kawalerem maltańskim. W 1860 poślubił hrabinę Elizę Branicką h. Korczak, a w 1882 Magdalenę Zawisza-Kierżgajło h. Łabędź, z którą miał córkę Marię Ludwikę, późniejszą żonę Adama Ludwika Czartoryskiego.

Czernice Borowe – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Czernice Borowe przy drodze wojewódzkiej nr 544.