Młoda Polska - organizacja - Polski Serwis Naukowy

Młoda Polska – założona przez polskich karbonariuszy 12 maja 1834 r. w szwajcarskim Bernie półtajna organizacja emigracyjna o charakterze demokratyczno-republikańskim, związana z Młodą Europą Giuseppe Mazziniego. Na czele organizacji stał Komitet (od grudnia 1835 Komitet Centralny), w jego skład wchodzili Joachim Lelewel, Walenty Zwierkowski, Nieszkoć i Karol Bogumił Stolzman.

Joachim Lelewel (ur. 22 marca 1786 w Warszawie, zm. 29 maja 1861 w Paryżu) – polski historyk, numizmatyk, poliglota (znał 12 języków), heraldyk i działacz polityczny.

Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny.

Celem Młodej Polski było wywalczenie niepodległości Polski w granicach przedrozbiorowych. Opierała się na zasadach Wolności, Równości, Braterstwa. Wyswobodzona Polska miała gwarantować wolności osobiste, wolność druku, handlu, przemysłu i zrzeszeń, wyzwolenie i uwłaszczenie chłopów.

Karbonariusze (węglarze, zakon węglarzy, dobrzy kuzyni) – członkowie jednego z tajnych stowarzyszeń rewolucyjnych założonych w początkach XIX wieku. Odegrali dużą rolę w procesie jednoczenia Włoch.

Uwłaszczenie chłopów – nadanie chłopom na własność użytkowanej przez nich ziemi, połączone ze zniesieniem obciążeń feudalnych na rzecz pana feudalnego (szlachcica), czyli pańszczyzny, czynszu i tzw. "darmoch" (tj. darmowych posług, do których chłopi byli obowiązani na rzecz dworu, np. stróżowania, uprawy pańskiego ogrodu, koszenia trawy, połowu ryb, sypania grobli, podwód, noszenia listów pańskich).

Jednym z emisariuszy Młodej Polski na ziemiach polskich był Szymon Konarski.

Organizacja rozpadła się w 1838, część członków przeszła do Zjednoczenia Emigracji Polskiej i Towarzystwa Demokratycznego Polskiego.

Literatura

Stanisław Grodziski - „W Królestwie Galicji i Lodomerii”, Kraków 1976