MS Józef Conrad - Polski Serwis Naukowy

MS Józef Conrad – polski drobnicowiec należący do Polskich Linii Oceanicznych. W służbie w latach 1961–1973; złomowany w 1974 roku.

Statek zbudowano w jugosłowiańskiej stoczni Brodogradilište w Rijece jako jeden z trzech statków przeznaczonych na linię południowoamerykańską. Został zwodowany 4 marca 1961 roku, a służbę rozpoczął 10 listopada.

Swój ostatni rejs zakończył wejściem do Haifongu w Wietnamie Północnym 31 maja 1972 roku, był to 25. rejs tego statku. Razem ze statkami "Kiliński" i "Moniuszko", statek został uwięziony w porcie, który zaminowało amerykańskie wojsko. Z dokumentów amerykańskich wynika jednak, że MS "Józef Conrad" wszedł do portu już po zaminowaniu wejścia do niego. W czerwcu część załóg polskich statków zwolniono ze służby i odesłano do kraju, pozostawiając załogi szkieletowe. W czasie postoju w porcie, 20 grudnia 1972 roku około godziny 4.30, statek został uszkodzony w czasie bombardowania Haifongu przez amerykańskie lotnictwo, które realizowało operację Linebacker II. Działania te trwały łącznie od 18 do 29 grudnia, prowadzone siłami 7. Armii Powietrznej i lotnictwa pokładowego Zespołu 77 Marynarki Wojennej. W ramach akcji Amerykanie prowadzili codzienne naloty na Hanoi i Haifong oraz na inne cele w pobliżu tych miast.

Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.

Demokratyczna Republika Wietnamu (popularnie Wietnam Północny) – państwo wietnamskie, istniejące w latach 1945-1976, utworzone z byłych kolonii francuskich: Annamu, Tonkinu i Kochinchiny, proklamowane w Hanoi przez Hồ Chí Minha 2 września 1945 roku. W wyniku powrotu francuskich wojsk kolonialnych i przy braku poparcia państw alianckich dla DRW, na południu kraju został utworzony alternatywny, uznany przez władze kolonialne, rząd Republiki Wietnamu, co stało się przyczyną podziału, a następnie wybuchu I wojny indochińskiej. Faktyczny podział kraju został utrwalony przez postanowienia konferencji genewskiej w 1954 roku. Wietnam został podzielony wzdłuż 17. równoleżnika na leżącą na północy Demokratyczną Republikę Wietnamu i położoną na południu Republikę Wietnamu. Przewidywane przez konferencję genewską na 1955 roku wybory powszechne, po których miało nastąpić zjednoczenie, nie odbyły się. Prezydent Wietnamu Południowego, Ngô Đình Diệm, bojąc się klęski w wyborach, odrzucił koncepcję wyborów i przy wsparciu USA, proklamował 26 października 1955 roku oddzielne państwo, co doprowadziło do wybuchu II wojny indochińskiej, zakończonej w 1975 roku zwycięstwem DRW. Podział kraju na dwie części spowodował spopularyzowanie się nazw zwyczajowych: Wietnam Północny i Wietnam Południowy.

W chwili nalotu na pokładzie znajdowało się 28 osób, z których zginęły trzy, a jedna zmarła później w wyniku obrażeń. Rannych zostało kolejnych trzech marynarzy.

Po zakończeniu bombardowań władze portu zwróciły się do armatora (PLO) o usunięcie statku z portu, w związku z czym do Wietnamu Północnego udała się delegacja Polskiego Ratownictwa Okrętowego (PRO). Statek został poddany oględzinom. Według opisu z dokumentacji został trafiony dwiema bombami, a pożar wywołany bombardowaniem spowodował wypalenie nadbudówki i śródokręcia. Ponadto w maszynowni i dwóch ładowniach znajdowała się woda, która dostała się przez uszkodzone poniżej linii wodnej poszycie. Po oględzinach zdecydowano o przygotowaniu statku do holowania do stoczni w celu podjęcia decyzji o jego dalszym losie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Następnie podpisano między PLO i PRO umowę o wydobycie statku, a jako wynagrodzenie statek miał stać się własnością PRO. 27 sierpnia 1973 roku wrak został przekazany PRO. Uszczelniono dziury w kadłubie, wypompowano wodę z maszynowni i 2 października 1973 roku MS "Józef Conrad" zdołał dotrzeć na holu do stoczni złomowej Yau Wing Metal Co. Ltd. w Hongkongu. Na początku 1974 roku statek sprzedano stoczni złomowej w Kaohsiung na Tajwanie, dokąd doprowadzono go w połowie marca i pocięto na złom.

Drobnicowiec - statek przeznaczony do przewozu drobnicy, czyli towarów przemysłowych liczonych w sztukach, zapakowanych w skrzynie, beczki, bele, worki i inne rodzaje opakowań, lub bez opakowania, jak samochody. Drobnicowce rozwijają zwykle dużą prędkość, przekraczającą nawet 20 węzłów. Mogą też zabierać do 12 pasażerów.

Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii (maced. Социјалистичка федеративна република Југославија, serb.-chor. Socijalistička federativna republika Jugoslavija, Социјалистичка федеративна република Југославија, słow. Socialistična federativna republika Jugoslavija) – państwo socjalistyczne na Płw. Bałkańskim, istniejące w latach 1945–1991.

Rząd Polski otoczył rodziny ofiar nalotu opieką i przekazał im pomoc materialną, a ofiary zostały pośmiertnie odznaczone Krzyżami Kawalerskimi Orderu Odrodzenia Polski oraz odznaczeniami północnowietnamskimi.

Bibliografia

Maciej Neumann: Zbombardowanie „Józefa Conrada” (pol.). W: Wiedza i Życie Inne Oblicza Historii [on-line]. Onet.pl WIEM, 2011-01-01. [dostęp 2011-02-07]. ss. 1-3.