Małoletni - Polski Serwis Naukowy

W języku prawnym i prawniczym

Małoletni – w rozumieniu polskiego prawa cywilnego to osoba, która nie ukończyła lat 18 i nie zawarła małżeństwa, przez co małoletni uzyskuje pełnoletność.

Bycie małoletnim wpływa na zakres zdolności do czynności prawnych oraz na możliwość zasiedzenia nieruchomości będącej własnością małoletniego lub przedawnienia przysługującego mu roszczenia.

Bieg terminu zasiedzenia nieruchomości stanowiącej własność małoletniego nie może zakończyć się wcześniej niż przed upływem dwóch lat od nabycia przez niego pełnoletności. To samo dotyczy biegu przedawnienia skierowanego przeciwko małoletniemu, który nie posiada przedstawiciela ustawowego.

Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii − polska ustawa uchwalona przez Sejm RP, regulująca kwestię zwalczania nielegalnej produkcji i dystrybucji narkotyków oraz terapii psychiatrycznej dla osób uzależnionych od środków odurzających.

W prawie rodzinnym, osoba częściowo zdolna do czynności prawnych musi wyrazić zgodę na przysposobienie, wypowiada się na temat zmiany swojego nazwiska po wyjściu za mąż swojej matki (tj. czy przyjmie nazwisko ojczyma czy też nie chce); może też dysponować swoim własnym zarobkiem (rodzice nim nie dysponują).

Zasiedzenie to sposób nabycia określonego prawa wskutek upływu czasu, jedna z instytucji dawności. Funkcją zasiedzenia jest uzgodnienie stanu prawnego i stanu posiadania, instytucją prawną, która może działać przeciwstawnie do zasiedzenia, jest tzw. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Swoistym odstępstwem prawnym są obydwa te uregulowania.

Język prawny - język, w którym formułowane jest prawo, a więc język przepisów i norm prawnych. Jest zawarty w tekstach prawnych - Konstytucji, ustawach, rozporządzeniach, dekretach (aktach normatywnych).

W języku prawnym i prawniczym pojęcia małoletniego, nieletniego i młodocianego są różne od siebie.

nieletni to pojęcie prawa karnego i jest nim osoba, która nie ukończyła 17 lat (niezależnie od tego, czy jest pełnoletnia, czy nie),
młodociany to także pojęcie prawa karnego i oznacza osobę (w ścisłym zakresie - sprawcę czynu zabronionego), który

w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat.

Termin małoletni został również przejęty do prawa karnego w pewnych kontekstach, konkretnie w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz we fragmentach kodeksu karnego dotyczących m.in. obcowania seksualnego. Sprzedaż narkotyków małoletniemu jest kwalifikowaną postacią przestępstwa, to jest powoduje zaostrzenie kary za popełnienie tego rodzaju przestępstwa. Sens tego określenia pozostaje jednak w obu przypadkach sensem prawa cywilnego, gdyż nie dotyczy ono sprawcy czynu.

Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki cywilnoprawne między podmiotami prawa prywatnego (osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi, którym ustawy przyznały zdolność prawną), a także sytuację prawną osób i rzeczy jako podmiotów i przedmiotów stosunków cywilnoprawnych oraz treść stosunków prawnych, na którą składają się uprawnienia i obowiązki podmiotów tych stosunków.

Dorosłość – określenie stanu dojrzałości psychicznej, społecznej i fizycznej, (w biologii odnosi się do organizmu), zwykle dotyczy człowieka, który nie jest dzieckiem - mężczyzną lub kobietą.

W języku naturalnym

Małoletni – oznacza osobę młodą, najczęściej od narodzin do uznania jej za dorosłą. Termin ten jest odnoszony przeważnie do ludzi.

Młodociani ze względu na swój wiek czy też niewielkie doświadczenie lub nie pełnie rozwinięcie psychiczne, fizyczne czy płciowe, nie posiada jeszcze pełni praw, przysługujących pełnoletnim (starszym, bardziej doświadczonym, w pełni rozwiniętym fizycznie) członkom społeczności w jakiej żyje.

Zdolność do czynności prawnych – w prawie cywilnym zdolność do dokonywania we własnym imieniu czynności prawnych, czyli do przyjmowania i składania oświadczeń woli mających na celu wywołanie powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego. Innymi słowy, jest to zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej (nabywania praw i zaciągania zobowiązań).

Dojrzałość płciowa - okres w życiu biologicznym kiedy osobnik zdolny jest do rozrodu. Za początek tego okresu przyjmuje się osiągnięcie zdolności do wytwarzania komórek płciowych. Osiągnięcie zdolności do wytwarzania gamet zależy w znacznej mierze od ośrodków nerwowych zlokalizowanych w mózgowiu. Wzrost ich aktywności prowadzi do wydzielania hormonów wywołujących przyspieszony wzrost organizmu i rozwój pierwszorzędowych i drugorzędowych cech płciowych.

Kryterium małoletniości – za dolną granicę małoletniości, uważane są narodziny człowieka, górną zaś można zdefiniować negatywnie poprzez uznanie, że jest to okres do uzyskania statusu osoby dorosłej, zatem poprzez kryterium dorosłości.

W języku naturalnym, najczęściej terminy małoletni, młodociany, niepełnoletni i dziecko są używane zamiennie.

Przypisy

Art. 10 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93)
Art. 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553)
Art. 115 § 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553)

Zobacz też

pełnoletność

młodociany

nieletni

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

Przedawnienie - możliwość uchylenia się od zaspokojenia roszczenia po upływie określonego prawem terminu; instytucja prawa cywilnego, jedna z postaci dawności, służąca stabilizacji obrotu prawnego poprzez ograniczenie lub wyłączenie możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej po upływie określonego czasu. Poddanie roszczeń reżimowi przedawnienia stanowi rozwiązanie konfliktu pomiędzy interesami bezczynnego wierzyciela, który nie ma obowiązku niezwłocznego dochodzenia roszczenia, a interesem dłużnika, dla którego obowiązek zadośćuczynienia roszczeniu staje się zbyt uciążliwy po pewnym czasie, albo który nawet wykonał swoje zobowiązanie, lecz na skutek upływu czasu nie potrafi tego udowodnić. Służy też interesom obrotu gospodarczego pozbawiając skutecznej ochrony wierzyciela, który wskutek upływu czasu nie potrafi już udowodnić swojej wierzytelności. Przedawnienie roszczeń realizuje jedną z głównych zasad prawa cywilnego, iż ochrony sądowej należy udzielać tylko tym uprawnieniom majątkowym, które są lub mogą być efektywnie wykonywane.