Małpi proces - Polski Serwis Naukowy

Małpi proces - popularna nazwa procesu, który odbył się w 1925 w Dayton w hrabstwie Rhea stanu Tennessee.

Oskarżonym był 24-letni nauczyciel szkoły średniej J.T. Scopes, który przedstawiał na lekcjach teorię ewolucji. Było to niezgodne z ówczesnym prawem Tennessee i wielu innych stanów. Nauczyciel korzystał z książki A Civil Biology autorstwa G. W. Huntera. Nauczyciel mógł odwołać swoje poglądy, ale postanowił zostać ofiarą, licząc, że nagłośnienie uchyli złamane przez niego prawo jako niezgodne z Konstytucją USA. Scopes został skazany na grzywnę wysokości 100 dolarów. W procesie po obu stronach brali udział słynni amerykańscy prawnicy. Prawnicy po obu stronach liczyli na rozgłos, który spowodowałby federalny zakaz głoszenia teorii ewolucji w szkołach, bądź jego federalne zniesienie. Inicjator procesu i oskarżyciel posiłkowy W.J. Bryan został ośmieszony przez adwokata C. Darrowa, ponieważ ten udowodnił jego braki w wiedzy naukowej.

Na mapach: 35°37′N 84°55′W / 35.61, -84.92 Hrabstwo Rhea (ang. Rhea County) – hrabstwo w stanie Tennessee w Stanach Zjednoczonych. Obszar całkowity hrabstwa obejmuje powierzchnię 336,39 mil² (871,25 km²). Według szacunków United States Census Bureau w roku 2009 miało 31 516 mieszkańców.

Tennessee – stan na środkowym wschodzie USA. Na północy graniczy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri. Stan o bardzo wydłużonym kształcie. Wschodnia część stanu jest górzysta (Appalachy), środkową stanowi dolina Tennessee, a zachodnią wyżyna Cumberland i dolina Missisipi. Roślinność stanowią lasy liściaste (zachód), mieszane (wschód) i jodłowo-świerkowe w górach.

W styczniu 1927 sąd apelacyjny w Nashville uchylił wyrok, gdyż wykazano błędy proceduralne. Wbrew oczekiwaniom ewolucjonistów Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych nie sprawdził, czy stanowe zakazy są zgodne z konstytucją. Większość z nich stopniowo uchylano w przeciągu kilkudziesięciu lat.

Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (ang. Constitution of the United States of America), uchwalona 17 września 1787 i później ratyfikowana przez specjalne konwencje w każdym z 13 stanów. Wchodząc w życie 4 marca 1789, Konstytucja zastąpiła artykuły konfederacji i wieczystej unii, które obowiązywały w latach 1781-1788.

Grzywna to kara kryminalna o charakterze majątkowym orzekana za przestępstwa, przestępstwa skarbowe, wykroczenia lub wykroczenia skarbowe. Po raz pierwszy w polskim kodeksie karnym zaliczono ją do kar zasadniczych w 1932 roku. Zgodnie z hierarchią kar z art. 32 kk jest najłagodniejszą karą przewidzianą przez polski kodeks karny. Jej główną zaletą jest charakter wolnościowy .

Bibliografia

Wiktor Werner, Od „małpiego procesu” do mechanizmów władzy. Metafora „mniejszości” jako narzędzie ideologizacji świata. [w:] Dorota Mroczkowska, Marek Troszyński, Raport mniejszości. Głosy spoza dyskursu dominującego. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2004, s. 127-137[1]

Bibliografia

Linki zewnętrzne