Maciej Apostoł - Polski Serwis Naukowy

Maciej Apostoł, Święty Maciej, scs. Apostoł Matfij (zm. ok. 80) – uczeń Jezusa Chrystusa towarzyszący mu od samego chrztu, losowo wybrany do grona 12 apostołów (Dz 1,15-26) po samobójczej śmierci Judasza, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.

Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

Klemens Aleksandryjski, właśc. Titus Flavius Clemens (ur. prawdopodobnie 150 w Aleksandrii – zm. ok. 212 w Azji Mniejszej) – piszący po grecku teolog wczesnochrześcijański, Ojciec Kościoła opiewany przez Leona VI, poeta; zaliczany w poczet świętych katolickich oraz prawosławnych.

Żywot świętego

O Macieju znajdujemy informacje w komentarzach do Dziejów Apostolskich. Według Euzebiusza z Cezarei był jednym z 72 uczniów Jezusa Chrystusa, jak wszyscy apostołowie był Żydem (Łk 10,11). Według Klemensa Aleksandryjskiego miał umrzeć śmiercią naturalną. Domniemane relikwie św. Macieja odnalazła św. Helena.

Męczennik (gr. μάρτυς, mártys, łac. martyrus: "świadek") – określenie osoby, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Według podania Klemensa z Aleksandrii, święty Maciej Apostoł wprowadził do życia zakonnego i kościelnego ascezę, a następnie ją rozwijał.

Istnieją apokryfy: Ewangelia św. Macieja oraz "Dzieje św. Macieja". Według tych źródeł głosił ewangelię w Judei, Etiopii i Kolchidzie (Azja Mniejsza), miał być także ocalony z rąk ludożerców przez św. Andrzeja. Śmierć męczeńską miał ponieść w Jerozolimie, gdzie został ukamienowany jako wróg narodu żydowskiego i jego zdrajca, a następnie dobity toporem. Te informacje nie znajdują jednak potwierdzenia w wiarygodnych źródłach.

Maciej – imię męskie, polska forma zgrecyzowanego imienia hebr. מתתיהו Matatjahu, oznaczające "dar od Boga", "dar Jahwe". Forma Maciej powstała prawdopodobnie jako spolszczenie węgierskiego imienia Matyas (wymawiane Maciasz).Imię to nosił apostoł wybrany po samobójstwie Judasza. Do XVI wieku imiona Maciej i Mateusz nie były w języku polskim rozróżniane. W średniowieczu popularna była forma Maćko. Dziś używane zdrobnienie to Maciek. Maciej wciąż należy do bardzo popularnych imion, dziś nosi je 226 727 Polaków (w 2001 r. – 212 933).

Starokatolicyzm - treść nauczania Kościołów starokatolickich, całość przyjętych w nim zasad odnoszących się do wiary, moralności, życia religijnego i funkcjonowania Kościoła.

Kult

Relikwie św. Macieja znajdują się w Bazylice Matki Bożej Większej w Rzymie, a także w Padwie i głównym ośrodku kultu Trewirze. Popularność apostoła włączyła go do folkloru Nadrenii. Dzień obchodów

Wspomnienie św. Macieja jest obchodzone przez różne Kościoły chrześcijańskie w różnych terminach:

rzymscy katolicy (od reformy kalendarza liturgicznego po soborze watykańskim II), obchodzą święto liturgiczne 14 maja

koptowie - 4 marca

luteranie i starokatolicy – 24 lutego (tak jak wcześniej katolicy)

prawosławni - 9/22 sierpnia i 30 czerwca/13 lipca (Sobór dwunastu apostołów) tj. 22 sierpnia i 13 lipca wg kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia

W ikonografii przedstawiany jest, jako stary człowiek w długiej, przepasanej tunice i w płaszczu.

Koptowie (arab. أقباط Akbat) - ogólne określenie wiernych kościołów koptyjskich: ortodoksyjnego kościoła koptyjskiego i kościoła katolickiego obrządku koptyjskiego. Obecnie grupa liczy około 11,2 mln wiernych kościoła ortodoksyjnego (głównie w Egipcie, duża część w diasporze w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, niewielka liczba w pozostałych krajach Lewantu) i około 210 tys. wiernych kościoła koptyjsko-katolickiego (wyłącznie w Egipcie).

Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.

Jego atrybuty to: halabarda, księga, krzyż, a także kamienie, miecz, topór, włócznia, którymi miał być dobity.