Maciej Bystram - Polski Serwis Naukowy

Maciej Bystram herbu Tarnawa (ur. w 1602 w Cielętach, zm. 5 sierpnia 1677 w Chełmży) – ksiądz katolicki, kanonik, oficjał i archidiakon, biskup pomocniczy chełmiński w latach 1659 - 1677 .

Alfons Mańkowski (ur. 10 września 1870 w Wielkim Kuntersztynie koło Grudziądza, zm. 14 lutego 1941 w Stutthofie) – polski historyk Kościoła katolickiego, duchowny katolicki, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Sede vacante (od łac. sedes vacans – "nieobsadzona stolica" lub "pusty tron"; forma sede vacante to ablativus absolutus i może znaczyć: "podczas nieobsadzonej stolicy"; pokr. sedis vacantia – "stan nieobsadzenia stolicy") – w Kościele katolickim termin określający okres, w którym stolica biskupia jest nieobsadzona.

Życiorys

Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Tarnawa rezydującej w Cielętach koło Brodnicy. W 1635 wyświęcony na kapłana , z polecenia biskupa Zadzika został kanonikiem chełmińskim, w 1651 był archidiakonem i oficjałem generalnym biskupa Andrzeja Leszczyńskiego . W 1659 mianowany biskupem pomocniczym diecezji chełmińskiej ze stolicą tytularną Agrivena. Sakrę biskupią przyjął w Smardzewicach z rąk biskupa Kazimierza Czartoryskiego. Trzykrotnie uczestniczył jako deputat kapituły chełmińskiej w Trybunale Koronnym. Dwukrotnie, w 1653 i w 1674 administrował sede vacante diecezją chełmińską. W 1665 był posłem królewskim na sejmik pruski w Toruniu . W lipcu 1675 konsekrował kościół prepozytularny w Lubawie, a w październiku tego samego roku kościół w Ostromecku . Zmarł 5 sierpnia 1677 w Chełmży (inną datę - 13 sierpnia 1676 umieszczono na płycie nagrobnej , inną też - 1675 lub 1674 - podają niektóre źródła ). Pochowany w chełmżyńskiej katedrze w pobliżu wejścia na chór kapitulny, przy którym umieszczona była Pasja z ukrzyżowanym Chrystusem. W katedrze na filarze obok ołtarza św. Walentego znajduje się jego epitafium, z popiersiem z białego marmuru i czarną tablicą inskrypcyjną ze złoconym napisem oraz czterodzielnym kartuszem u dołu z herbem Tarnawa. Jak głosi napis na tablicy inskrypcyjnej wolą biskupa było spocząć pod krzyżem, którego czcicielem był za życia, co też zostało spełnione .

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Książę Kazimierz Florian Czartoryski (ur. 1620 w Klewaniu – zm. 15 maja 1674 w Warszawie) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski, biskup poznański i kujawski.

Zobacz też

Biskupi chełmińscy

Diecezja chełmińska

Przypisy

↑ Maciej Bystram w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)
Sufragani chełmińscy. Gazeta toruńska z 7 listopada 1905. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2012-01-25].
↑ Alfons Mańkowski: Prałaci i kanonicy katedralni chełmińscy od założenia kapituły do naszych czasów. wyd. Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Toruń 1928. Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2012-01-29].
Sentymentalny przewodnik po Ostromecku. [dostęp 2012-01-29].
Kacper Niesiecki: Herbarz Polski. wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845, (t. 2 s. 380). Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2012-01-27].
Seweryn Uruski: Rodzina. Herbarz Szlachty Polskiej. wyd. Księgarnia Gebethnera i Wolffa, Warszawa 1905, (t. 2 s. 113). Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2012-01-27].
Marian Dorawa: Chełmżyńska Katedra Świętej Trójcy. Kraków: Wydawnictwo Fides, 2003, s. 110. ISBN 83-89016-20-6.

Literatura dodatkowa

Ks. Alfons Mańkowski: Bystram Maciej. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 3: Brożek Jan – Chwalczewski Franciszek. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1937, s. 170. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910