Madera - wino - Polski Serwis Naukowy

Madera z wytwórni Justino Henriques, rocznik 1996.

Plantacja winorośli na przylądku Girão.

Madera (port. Vinho da Madeira) – wzmacniane wino portugalskie (od 17 do 22% alkoholu etylowego), słodkie lub wytrawne (od 0 do 150 g cukru na litr), produkowane na atlantyckiej wyspie Madera.

Język portugalski - język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 210 mln osób, zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą oraz Republikę Zielonego Przylądka. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.

Plon – masa użytkowej części roślin (np. wykorzystywanych w celach spożywczych, paszowych lub przemysłowych) zebrana z jednostki powierzchni. Plon jest wyrażany w tonach na 1 hektar, np. plon ziarna pszenicy wynoszący 6 t/ha. W obrocie płodami rolnymi dla określenia plonu używa się kwintali z hektara - q/ha, względnie decyton z hektara - dt/ha.

Historia i proces produkcji

Madera jest winem produkowanym od przeszło 300 lat. Wulkaniczne gleby wyspy dają wysokie plony winogron, mimo dość niewielkiej powierzchni plantacji. Trunek uważany za najtrwalszy na świecie (w użyciu roczniki z czasów napoleońskich), z uwagi na wczesną porę zbioru (drugi tydzień sierpnia), oraz dojrzewanie w stosunkowo wysokiej temperaturze 40-50°C, przyspieszającej fermentację. Proces ten nazywany jest maderyzacją lub estufagem od estufo, czyli specjalnego pomieszczenia, w którym zachodzi. Przyczyną przetrzymywania madery w takich warunkach było oddalenie wyspy od Europy - przepłynięcie 1000 kilometrów, dzielących ją od brzegów kontynentalnej Portugalii zajmowało miesiące, w czasie których przeciętne wino ulegało zepsuciu. Ten znany na całym świecie trunek miał swoje okresy świetności i upadki, związane z pojawieniem się chorób winnic (Oídio w 1852 oraz Filoxera w 1872), jak również obniżki jakości spowodowanej pojawieniem się cieplarni i niekontrolowanej konkurencji nieuprawnionych producentów niezależnych. Obecnie, dzięki nowoczesnej technice uprawy winorośli, transportu, reklamy i profesjonalizmowi handlowców odzyskuje swoje dobre imię i zaufanie konsumentów na całym świecie.

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

Winorośl właściwa (Vitis vinifera L.), nazywana także winoroślą winną, latoroślą winną – gatunek rośliny z rodziny winoroślowatych. Rośnie dziko w rejonie Kaukazu, liczne jej odmiany uprawiane są w bardzo wielu rejonach świata.

Znaczenie dla Madery

Aktualnie wyspa produkuje i eksportuje około 4 ML szlachetnego wina Madera rocznie. W roku 1999 produkcja i sprzedaż trunku stanowiła 43% całego dochodu z eksportu. Jest to produkt rolniczo-przemysłowy o największym znaczeniu dla lokalnej ekonomii.

Producenci i dystrybutorzy

Madeira Wine Company, S.A.,

Vinhos Justino Henriques, Filhos, Lda.,

H. M. Borges, Sucrs, Lda.,

Henriques & Henriques, Vinhos, S.A.,

Artur de Barros & Sousa, Lda.,

Pereira d’Oliveira (Vinhos), Lda.,

Vinhos Barbeito (Madeira), Lda.

Przeznaczenie wina i rodzaje

Wino Madera jest winem na każdą okazję, w tym do spożywania jako aperitif (na pobudzenie apetytu) lub jako wino deserowe. Wyróżnia się jego następujące rodzaje:

Fermentacja – to proces beztlenowych przemian enzymatycznych związków chemicznych (przede wszystkim zawierających grupę hydroksylową) której efektem jest uzyskanie energii, najczęściej pod postacią ATP. Proces umożliwia uzyskanie energii użytecznej metabolicznie – ATP – w warunkach beztlenowych organizmom stale lub okresowo żyjącym w warunkach beztlenowych. Fermentacje przeprowadzane są przez liczne drobnoustroje lub wytworzone przez nie enzymy.

Napoléon Bonaparte (pierwotnie wł. Napoleone Buonaparte), Napoleon I (ur. 15 sierpnia 1769 r. w Ajaccio na Korsyce, zm. 5 maja 1821 r., o 17:49, w Longwood na Wyspie Świętej Heleny) – pierwszy konsul Republiki Francuskiej 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz 1815, prezydent (1802-1805) i król Włoch w latach 1805-1814.

Zwykłe,

Reserva,

Stare albo 5-letnie (5 anos),

Stara rezerwa (Reserva Velha),

Bardzo stare albo 10-letnie (10 anos),

Do najbardziej cenionych zalicza się te 15-, 20- i 40-letnie. Dobre są także te rodzaje, które posiadają oznaczony rocznik, im starszy tym wino bardziej szlachetne (niekiedy występują odstępstwa od tej zasady).

Stosowane odmiany winogron

Odmiana winorośli odpowiada także typowi wina

Bual (Boal) - ciężkie o orzechowym posmaku, półsłodkie

Malmsey - ciemne, najszlachetniejsze, słodkie

Sercial - wytrawne

Verdelho - półwytrawne

Tinta Negra - sprowadzony stosunkowo niedawno na wyspę szczep czerwonych winogron, który w zależności od wysokości na jakiej jest posadzony daje winogrona o różnej słodkości, produkuje się z niego wszystkie cztery typy wina

Oraz starsze, rzadkie dziś odmiany:

Bastardo

Terrantez - słodkie

Przypisy

notka na Festus.pl

Bibliografia

Wino- Andre Domine;Firma Księgarska Jacek i Krzysztof Olesiejuk - Inwestycje , Ożarów Mazowiecki 2008, ISBN:978-83-7588-275-9 ;

Wino, sztuka i nauka- James Halliday i Hugh Johnson;Iskry,Warszawa 2008,ISBN:978-83-244-0078-2;

Wina Europy-Marek Bieńczyk i Wojciech Bońkowski;Hachette,Warszawa 2009, ISBN:978-83-7575-720-0