Madonna Mediolańska - Polski Serwis Naukowy

Madonna Mediolańska

Madonna Mediolańska – gotycka rzeźba znajdująca się w katedrze w Kolonii.

Historia

Powszechna nazwa, pod którą znana jest figura – Madonna Mediolańska – ma związek z prawdopodobnym sprowadzeniem jej do Kolonii przez Fryderyka Barbarossę. W roku 1164 Barbarossa udał się do Mediolanu na wyprawę, w wyniku której przeniósł do Kolonii rzeźbę i relikwie Trzech Króli, traktując zdobycze jako ważny atut w wysiłkach o odnowienie cesarstwa Karola Wielkiego. Cesarz przekazał zdobycze arcybiskupowi kolońskiemu Rainaldowi z Dassel. Uczyniło to Kolonię ważnym punktem docelowym ówczesnych pielgrzymek. Pierwotna rzeźba została zniszczona prawdopodobnie w wyniku pożaru dawnej romańskiej katedry.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Kontrapost - w sztukach plastycznych sposób ustawienia postaci tak, iż cały ciężar jej ciała opiera się na jednej nodze, podczas gdy druga jest odciążona i lekko wspiera się na ziemi. Ten układ nóg równoważony jest przez wygięcie tułowia i rąk - barki są pochylone przeciwnie w stosunku do bioder, co w połączeniu z pochyleniem głowy sprawia, że kręgosłup postaci tworzy kształt litery "S". Jedna z rąk zwykle jest spuszczona, a druga coś dzierży.

Obecna gotycka rzeźba ma związek z kolońskim warsztatem, który działał na przełomie XIII i XIV wieku i brał udział we wznoszeniu gotyckiej katedry. Pokrywająca rzeźbę polichromia, podobnie jak korona oraz berło, są wynikiem konserwacji z 1900 roku.

Wygląd

Jest to figura naturalnej wielkości (1,61 m) wykonana z drewna orzechowego. Przedstawia Maryję trzymającą w lewej ręce Dzieciątko. Postacie patrzą na siebie nawzajem; na ich twarzach widoczny jest delikatny uśmiech. Dzieciątko trzyma w lewej ręce jabłko.

Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu, muzeum założone w 1898, jedno z najstarszych muzeów archidiecezjalnych w Polsce; gromadzi m.in. bogaty i rzadki zbiór zabytków starożytnych i gotyckich głównie z czasów piastowskich Śląska.

Polichromia - wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim.

Jest to wczesny przykład rzeźby typu ikonograficznego znanego wcześniej we francuskiej rzeźbie architektonicznej. Typ ten charakteryzuje się dynamizmem, podkreślonym nie tylko przez silnie zaznaczony kontrapost, ale także charakterystyczne specyficzne dla wczesnego gotyku esoidalne wygięcie ciała Maryi oraz "warstwowe" nałożenie szat o dynamicznie modelowanych draperiach. Typ ten rozpowszechnił się później w całej Europie; przykładowe rzeźby tego typu,to czeskie Madonny m.in. z Buchlovic, z Michle (ob. w Galerii Narodowej w Pradze) tzw. śląskie Madonny na lwach (m.in. z kościoła Św. Marcina na wrocławskim Ostrowie Tumskim, obecnie w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu) i figura Madonny z Dzieciątkiem z 2 ćw. XIV wieku, czy rzeźba znajdująca się w klasztorze Karmelitanek Bosych w Krakowie-Wesołej.

Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca (1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został koronowany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W latach 1154-1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim.

Madonna Mediolańska nie stanowiła elementu rzeźby architektonicznej, lecz cześć tzw. ołtarza kultowego, składającego się wyłącznie z jednej figury, umieszczonej pod baldachimem. Resztki kamiennego baldachimu, który miał formę wieży, zachowały się do dziś – m.in. fragmenty wimperg z bogatą dekoracją maswerkową.

Katedra świętego Piotra i Najświętszej Marii Panny w Kolonii (niem. Kölner Dom, oficjalnie Hohe Domkirche St. Peter und Maria) – archikatedra, największy i najważniejszy kościół niemieckiej Kolonii. Siedziba arcybiskupstwa kolońskiego istniejącego tutaj od 313 roku (w latach 313–782 biskupstwo, od 795 arcybiskupstwo).

Korona (łac. corona, wieniec) jest najpowszechniejszym atrybutem władzy króla, a czasem księcia, używanym od Średniowiecza. Korona jest noszona na głowie monarchy.

Bibliografia

Arnoldt Wolff :Der Kölner Dom, Köln 1995

Linki zewnętrzne

1 2 3 Zdjęcia Madonny Mediolańskiej

Oficjalna strona katedry w Kolonii