Mahabharata (sanskr. Mahābhārata; zwana też Bharata lub Dźaja) – jeden z dwóch głównych hinduistycznych poematów epickich (obok Ramajany), znajdujący się w kategorii smryti i należący do głównych dzieł literatury hinduskiej. W hinduizmie nazywany jest piątą Wedą. Utwór jest najdłuższym utworem literackim i eposem na świecie (zawiera 1100000 ślok, tak więc jest dziesięć razy dłuższy od Odysei i Iliady razem wziętych). Epos opowiada o historii starożytnych Indii. W jego skład wchodzi najświętsze dzieło hinduizmu – Bhagawadgita.

Według tradycji hinduistycznej i samej Mahabharaty, utwór ten skomponował Wedawjasa, zawierając w nim esencję Wed, Wedang i Upaniszadów. Ponadto w eposie można znaleźć nauki z zakresu dziedzin wiedzy takich jak logika, edukacja, medycyna, astronomia, sztuka wojenna, joga, ekonomia, architektura, sztuka miłosna, etyka.

Wstęp

Początek

Mahabharata zaczyna się następującym cytatem:

("Pokłon Narajanie, człowiekowi, zaprawdę też największemu z ludzi / Bogini Saraswati zaprawdę również zwycięstwo ...") Chociaż zdaniem niektórych naukowców Adi-parwa Mahabharaty zaczyna się od zwrotu "नारायणं नमस्कृत्य", to według niektórych szkół teistycznych i innych naukowców zaczyna się od historii o niezwykłej światłości Brahmana (???).

Różne nazwy

Epos znany jest pod trzema nazwani: Dźaja, Bharata i Mahabharata. Według niektórych podań Wjasa skomponował pierwsze 100000 ślok, które nazwano później Mahabharata. Późniejsi mędrcy, władcy, poeci dodali do utworu własne fragmenty. Następnie Wjasa skomponował liczące 24000 ślok dzieło bez innych anegdot o ryszich królach dynastii Surja i Ćandra, skoncentrowane tylko na dynastii Bharaty, zatytułowane Bharata. Z powodu występowania w obydwu poematach motywu zwycięstwa prawości nad nieprawością, utwór został zatytułowany Dźaja. W Mahabharacie znajduje się legenda o tym jak bóstwa położyły na jednym ramieniu szalki cztery Wedy, a na drugim dzieło Wjasy, po czym poemat okazał się cięższy od razem wziętych Wed, toteż widząc wielkość tego dzieła, bóstwa i mędrcy zatytułowali je Mahabharata, po czym stało się ono najsłynniejsze.

Opowieść o spisaniu dzieła

W Mahabharacie znajduje się opowieść o tym, jak Wjasa podczas odbywania ascezy i medytacji w Himalajach ułożył cały poemat w myślach. Jednak z powodu stopnia skomplikowania i długości utworu, prości ludzie nie byliby w stanie go bezbłędnie spisać. Toteż Brahma powiedział Ganeśy, aby poszedł do Wjasy. Ganeśa przygotował się do pisania, jednak postawił warunek, że nie będzie żadnych przerw od momentu podniesienia przez niego pióra aż do ukończenia dzieła. Wjasa wiedział, że będzie bardzo trudno spełnić ten warunek, toteż sam też postawił warunek, że przed napisaniem wersetu Ganeśa będzie musiał go zrozumieć. Ganeśa przyjął propozycję. Wjasa w międzyczasie skomponował trudne śloki, tak aby mieć czas układać nowe, kiedy Ganeśa będzie próbował je zrozumieć. W ten sposób Mahabharata została spisana w ciągu trzech lat. Wjasa zbierając opowieści pierwszych świętych ludzi, stworzył pierwowzór eposu. Później porzucając część historii 24 tysiące ślok stworzyło dzieło "Bharata". Później Wjasa stworzył nowe dzieło, które miało 3 miliony ślok w dewaloce, półtora miliona ślok w Pitrloce i 1400000 w Gandharwaloce. W świecie ludzi dzieło ma tylko 100000 ślok. Aby uzupełnić nauczanie Mahabharaty Wjasa przekazał je swojemu synowi Śukdewowi oraz innym mędrcom, takim jak Wajśampajan, Paila, Dźajmini, Asita-dewala itp. Śukdev nauczył tego jakszów, gandharwów i rakszasów. Ryszi Narada wyłożył to Bogom, Asita-dewala przodkom, a Wajśampajan ludziom. Za sprawą Wajśampajana Mahabharata została opowiedziana na zebraniu podczas Dźanamedźaja-jadźni.

Ogrom

Ogrom i filozoficzna subtelność Mahabharaty to nie tylko zbiór indyjskich wartości, lecz także streszczenie hinduizmu i wedyjskiej sukcesji. Wyjątkowość Mahabharaty może być streszczona w jednej ze ślok znajdującej się w jej Adiparwie :

Podział Mahabharaty na 18 parw i 100 upaparw

श्रेणी:महाभारत

Pierwotna historia kompozycji poetyckiej

Ukończenie całej Mahabharaty zajęło Wjasie 3 lata, z czego można wnioskować, że w owym czasie system zapisywania języka nie był jeszcze dobrze rozwinięty, lecz literatura przekazywana była ustnie z pokolenia na pokolenie pośród munich i ryszich. W tym czasie sanskryt był językiem ryszich, a brahmi uczyniono zwykłą mową (???)। W ten sposób wedyjskie teksty zostały przekazane ustnie i zapamiętywane na przestrzeni tysięcy lat. Później, gdy powoli z biegiem czasu wedyjska literatura ryszich zaczęła odchodzić w zapomnienia razem z upadkiem ery wedyjskiej, celem przechowania jej została spisana na manuskryptach. Uznaje się, że zanim Mahabharata uzyskała obecną formę przeszła serię procesów. Według naukowców istniały cztery warstwy redakcyjne Mahabharaty. Powstawanie dzieła prawdopodobnie wyglądało następująco:

Cztery początkowe fazy

1) Na początku skomponowane przez Wjasę zostało 100000 ślok w postaci stu parw zwane eposem "Bharata", które później zasłynęło pod nazwą Mahabharata. 2) Drugi raz na polecenie Wjasy jego uczeń Wajśampajan ponownie przedstawił ten epos munim i ryszim podczas zgromadzenia na jadźni Dźanamedzaji. 3) Po raz trzeci, po ułożeniu wersji przez Waiśampajana oraz munich i ryszich, Suta wygłosił wersje Mahabharaty składającą się z 18 parw na zgromadzeniu munich i ryszich 4) Po wygłoszeniu przez Sutę Mahabharata została spisana w formie manuskryptów w erze pisma, w języku sanskryckim i najpierw najprawdopodobniej w piśmie brahmi. Niemniej po skomponowanie Mahabharaty pojawiły się różne jej wersje i niektóre śloki brzmiały inaczej, więc aby zaradzić temu problemowi usytuowany w Punie Bhandarkar praćya śodh samsthan przebadał manuskrypty Mahabharaty obecne w całej Azji Południowej (ok. 10000) i stworzył redakcję Mahabharaty, mającą jak najwierniej odzwierciedlać jej treść, która jest używana na całym świecie.

Dowody historyczne i językowe

W Mahabharacie nie znajdujemy wzmianek o starożytnych imperiach Maurjów i Guptów ani o religiach buddyjskich i dźinijskich. W Śatapatha-brahmanie(2300 przed Chr.) i Ćhandogja-upaniszadzie (przed ok. 2000 przed Chr.) znajdujemy opisy bohaterów Mahabharaty. Toteż jest pewne, że zostały skomponowane przed rokiem 1000 przed Chr. Asztadhjaji skomponowane przez Paniniego (600-400 przed Chr.) zawiera opisy z Mahabharaty i Bharaty i historie o Krysznie i Ardźunie toteż jest pewne, że Mahabharata i Bharata zostały napisane na długo przed Paninim. Ambasador grecki Dio Chryzostom z pierwszego stulecia twierdził, że w południowych Indiach istnieje księga licząca sto tysięcy wersów , z czego wynika, że już w pierwszym stuleciu Mahabharata miała sto tysięcy wersów. Historie z Mahabharaty są powtarzane w innej formie w greckich eposach Iliadzie i Odysei (lub może to być tak interpretowane), na przykład oczarowanie synów Durjodhany, rywalizacja Karny z Ardźuną itp. W najstarszych sanskryckich manuskryptach z pierwszego stulecia M. S. Spitzar odnalazł wzmianki o Mahabharacie z 18 parwami, z czego wynika, że wówczas Mahabharata istniała w formie 18 parw, jednak w bardzo starożytnych czasach Mahabharata istniała w formie 100 parw, gdyż w takiej formie stworzył ją Wjasa, jednak później Suta skrócił ją do 18. W inskrypcji na miedzianej płycie wykonanej na polecenie maharadźy Śarawantha pochodzącej z czwartego wieku znajduje się wzmianka o wersji Mahabharaty ze 100000 ślok (???) Brzmi następująco:

Dowody archeologiczne (przed 1900 r. przed Chr.)

Rzeka Saraswati

Rzeka Saraswati opisana jest kilka razy w Mahabharacie, gdy przedstawiona jest pielgrzymka Balaramy od równoległych do rzeki drzew Plaksz (Plakszaprastrawan, niedaleko Jamunotri) do pola Prabhasa (वर्तमान कच्छ का रण). (???)

Niektórzy geografowie uważają, że obecnie już zaschła rzeka Ghaggar-Hakra jest w rzeczywistości rzeką Saraswati, która 5000-3000 przed Chr. zmieniła bieg i około 1900 przed Chr. zaschła z powodu procesów geologicznych. To pasuje również do opisanej w Rygwedzie rzeki Saraswati. W okresie cywilizacji Saraswati, to właśnie ta rzeka była główną i najświętszą, a nie Ganga.

Z powodu procesów geologicznych znikła woda w Saraswati, a niektórzy uczeni uważają, że z tego samego powodu objętość Gangi się powiększyła. इस घटना को बाद के वैदिक साहित्यों में वर्णित हस्तिनापुर के गंगा द्वारा बहाकर ले जाने से भी जोड़ा जाता है क्योंकि पुराणों में आता है कि परीक्षित की २८ पीढियों के बाद गंगा में बाढ़ आ जाने के कारण सम्पूर्ण हस्तिनापुर पानी में बह गया और बाद की पीढियों ने कौशाम्बी को अपनी राजधानी बनाया।

महाभारत में सरस्वती नदी के विनाश्न नामक तीर्थ पर सूखने का सन्दर्भ आता है wg którego z powodu nienawiści mleććhów (?) rzeka Saraswati przestała płynąć w ich krajach (w okolicy Sindhu).

Dwaraka

Badacze z Archaeological Survey of India koło zachodniego brzegu Gudźaratu odnaleźli zatopione miasto, którego wiek szacuje się na 4000-3500 lat. Zostało połączone z opisaną w Mahabharacie Dwaraką. Profesor S. R. Rao wywnioskował, że to miasto musi być tożsame z Dwaraką. Jednak kwestia nie jest jednoznaczna, gdyż w okolicy zachodniego brzegu Gudźaratu odkryte inne ruiny, liczące na ok. 7500 lat.

Wnioski

Podsumowując, na podstawie zebranych faktów można stwierdzić, że wydarzenia opisane w Mahabharacie odbyły się pod koniec czwartego milenium przed Chr., jednak ostateczna kompozycja miała miejsce w latach 1900-1000 przed Chr.. Niniejszy model jest zgodny z opisanymi w Mahabharacie zjawiskami astronomicznymi, językowymi analizami, świadectwami zagranicznymi i archeologią. Niemniej różne interpolacje i zmiany redakcyjne wprowadzano jeszcze w latach 600-200 przed Chr. Podobnie jak teksty wedyjskie Mahabharata była przekazywana przez pewien czas z pokolenia na pokolenie w ustnych tradycjach i później w okresie wynalezienia druku skrystalizowały się różne geograficzne redakcje, część z których zawiera wydarzenia nie znajdujące się w oryginalnej treści albo obecne w innej postaci.

czytaj dalej: [2], [3]