Makolągwa zwyczajna, makolągwa (Carduelis cannabina) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczaków.

Podgatunki

To ptak częściowo wędrowny, choć migruje na niedalekie i średnie odległości. Występowanie od zachodniej Europy, Wysp Kanaryjskich, północną Afrykę po Izrael, północny Irak, Kazachstan, oprócz Fenoskandii. W zależności od podgatunku zamieszkuje:

Carduelis cannabina cannabina – Europa i zachodnia Syberia. Na zachodzie osiąga Wyspy Brytyjskie poza Szkocją, na południu Pireneje, północne Włochy, północne Bałkany, Ukraina oraz północny Kazachstan. Północne i wschodnie populacje zimują w południowych rejonach areału i na wybrzeżach. Duża część ptaków zimuje w basenie Morza Śródziemnego i innych regionach południowoeuropejskich.

W Polsce nieliczny ptak lęgowy, lokalnie może być średnio liczny (pospolity na niżu). Makolągwy spotkać można w całym kraju, w tym w górach do strefy kosówki, czyli do wysokości 1800 m n.p.m. Przylatuje od marca do kwietnia, a odlatuje od września do października. W Polsce zimuje dość licznie i regularnie, a szczególnie w zachodnich dzielnicach. To sprawia, że liczne osobniki są osiadłe. Przez obszar Polski przelatują makolągwy kierujące się do Europy Zachodniej i Południowo-Zachodniej. Stada makolągw mogą być bardzo liczne. W historii ornitologii sierpień 1982 roku został zapamiętany jako miesiąc w którym przez kilka wieczorów na wspólnym noclegowisku koło Cedyni nad Odrą naliczono 2800 ptaków (poza tym 2100 pliszek żółtych i 200 szarych), co było największym noclegowiskiem tego gatunku w Europie. Największe jesienne skupienie tych ptaków na które natrafiono liczyło prawie 5000 osobników.

Carduelis cannabina autochthona – Szkocja

Carduelis cannabina guentheri (syn. C. c. nana) – Madera

Carduelis cannabina meadewaldoi – zachodnie Wyspy Kanaryjskie

Carduelis cannabina mediterranea – Półwysep Iberyjski, Baleary, Korsyka, Sardynia, Sycylia, południe Półwyspu Apenińskiego, bałkańskie wybrzeże Adriatyku oraz południowe Bałkany i Grecja.

Carduelis cannabina bella – Krym, Azja Mniejsza, Lewant. Na wschodzie przez Kaukaz, północny Irak po Iran i południowo-zachodnią Turkmenistan, również Azja Środkowa od Afganistanu po południowo-zachodni Ałtaj.

Carduelis cannabina harterti – Maghreb i wschodnie Wyspy Kanaryjskie.

Charakterystyka

Cechy gatunku

Niewielki, typowo wiejski ptak o smukłej sylwetce i długim ogonie. Mniejszy i delikatniejszy od wróbla. Obie płci podobnej wielkości. Samiec w szacie godowej ma czerwone czoło i pierś oraz szarą głowę i szyję. Nigdy na podbródku nie występuje czarna plama. Grzbiet i pokrywy skrzydłowe ciemnobrązowe, brzuch jasny, lotki i sterówki ciemnoszare, biało obrzeżone. Spód ciała poznaczony jest ciemniejszymi smugami. Boki brzucha są brązowe, choć z ciemniejszymi plamkami. W szacie spoczynkowej barwa czerwona zastąpiona przez brązową, co sprawia, że samiec wtedy upodabnia się do samicy - szara głowa i czerwone plamy stają się brązowe, a na piersiach widać smugi. Dziób ma szary, tęczówki ciemnobrązowe, a nogi brązowocieliste. Samice bardziej brązowoszare na grzebiecie, bez czerwonej barwy (różnicę widać zwłaszcza na piersi), kreskowane na grzbiecie i jasnym spodzie ciała. Młode podobne są do samicy, choć mają więcej kreskowania.

Ubarwieniem przypomina czeczotkę. To ptak towarzyski, dość ruchliwy i mało płochliwy. W powietrzu leci szybko torem falistym.

Wymiary średnie

Długość ciała ok. 13 cm

Rozpiętość skrzydeł ok. 23 cm

Masa ciała ok. 18 g

Głos

Piosenkę tworzy szereg melodyjnych i fletowych trelów oraz gwizdów, które przeplecione są wabiącym głosem. Samiec potrafi nawet bardzo długo śpiewać na podwyższonym miejscu. W czasie lotu wydawany jest charakterystyczny głos.

czytaj dalej: [2], [3]