Maksim Litwinow - Polski Serwis Naukowy

Maksim Maksimowicz Litwinow

Maksim Maksimowicz Litwinow (ros. Максим Максимович Литвинов, właściwie Meir Henoch Mojszewicz Wallach-Finkelstein) (ur. 17 lipca 1876 w Białymstoku, zm. 31 grudnia 1951 w Moskwie) – dyplomata ZSRR.

Biogram

Od 1898 bolszewik, prowadził działalność polityczną na emigracji. Od 1917 w dyplomacji radzieckiej, w 1918 aresztowany w Wielkiej Brytanii i wymieniony na posła angielskiego Lockharta, od 1921 pełnił funkcję zastępcy komisarza ludowego do spraw zagranicznych. W 1930 objął kierownictwo Ludowego Komisariatu Spraw Zagranicznych. Reprezentował opcję porozumienia z Francją i Wielką Brytanią (był anglofilem, miał też żonę Angielkę); doprowadził do członkostwa w Lidze Narodów, nawiązania relacji dyplomatycznych z większością krajów świata. Udało mu się odwrócić uwagę reszty świata od dokonywanych w ZSRR zbrodni (kolektywizacja, Wielka czystka), głosząc hasła rozbrojenia i walki z faszyzmem doprowadził do wzrostu autorytetu i prestiżu władz ZSRR. Wprowadził do dyplomacji termin "pokojowe współistnienie" oraz frazę "pokój jest niepodzielny".

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

3 maja 1939 został usunięty ze stanowiska przez Józefa Stalina. Po jego usunięciu aresztowano wszystkich jego współpracowników. W latach 1941–1943 pełnił funkcję ambasadora ZSRR w USA. Po powrocie do Moskwy objął stanowisko zastępcy ludowego komisarza spraw zagranicznych, które pełnił do 1946.

Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.

Linki zewnętrzne

Maksim Litwinow na stronie projektu Szlak Dziedzictwa Żydowskiego w Białymstoku