Malá Strana - Polski Serwis Naukowy

Mała Strana - rynek

Kościół św. Mikołaja

Malá Strana (Mała Strona, Kleinseite) – dzielnica Pragi, do 1784 samodzielne miasto położone u stóp praskiego zamku, na lewym brzegu Wełtawy.

Założona została w 1257 przez króla Przemysława Ottokara II. Osiedlili się tutaj koloniści z północnych Niemiec. Początkowo nazywała się Nowym Miastem (Nova civitas sub castro Pragensi), natomiast już od XIV wieku znana jest pod nazwą Mała Strana (Civitas Minor Pragensis, Kleinseite).

Wolfgang Amadeusz Mozart (ur. 27 stycznia 1756 w Salzburgu, zm. 5 grudnia 1791 w Wiedniu) – austriacki kompozytor i muzyk, razem z Haydnem i Beethovenem należący do grona klasyków wiedeńskich.

Ściana Johna Lennona – ściana w Pradze, w Czechach. Ściania od lat 80 XX wieku została zapełniona graffiti inspirowanymi Johnem Lennonem i fragmentami tekstów piosenek Beatlesów.

Pierwszy okres świetności przeżywała za rządów Karola IV. Rozbudował on znacznie miasto i otoczył murem (tzw. mur głodowy). Przekleństwem Małej Strany okazały się wojny husyckie i pożary - szalejące żywioły począwszy od XV wieku regularnie niszczyły zabudowę. Zamieszkująca miasto biedota, nie mająca środków finansowych na odbudowę swoich domostw, odsprzedawała tereny arystokratom, których ściągała tutaj bliskość Hradczan. Wówczas Mała Strana zaczęła nabierać charakteru rezydencjalnego - powstawały rozległe rezydencje i pałace magneterii i bogatej szlachty, z której najważniejsze były rodów Wallensteinów (najbardziej okazały Albrechta Wallensteina), Lichtensteinów, Michnów i Nosticów.

Karol IV Luksemburski (ur. 14 maja 1316 w Pradze, zm. 29 listopada 1378 tamże) – syn i następca Jana Luksemburskiego oraz Elżbiety, córki króla Wacława II, siostry króla Wacława III - z dynastii Przemyślidów. Margrabia Moraw od 1334, hrabia Luksemburga 1346–1353, król rzymski od 1346, król czeski od 1347, cesarz rzymski od 1355, margrabia Brandenburgii 1373-1378. Na chrzcie otrzymał zwyczajowe u Przemyślidów imię Wacław, ale przy bierzmowaniu przyjął imię Karol.

Petřínská rozhledna to 60-metrowa stalowa wieża widokowa w stolicy Czech - Pradze na wzgórzu Petřín. Wybudowana w roku 1891 w związku z Wystawą Jubileuszową jako kopia wieży Eiffla, używana była jako wieża obserwacyjna i transmisyjna. Obecnie spełnia wyłącznie funkcję widokową i jest najwyższym obiektem tego typu w Czechach. Wieża otwarta jest cały rok, a dostęp na platformę widokową na wysokości 55 metrów umożliwia odwiedzającym 299 schodów. Z góry rozpościera się widok na całą stolicę Czech.

W 1784 Mała Strana wraz z innymi historycznymi dzielnicami stała się zalążkiem zjednoczonej Pragi, a wiele uliczek i budynków zyskało barokowy wygląd. W latach 1787-1791 często przebywał tutaj Mozart.

Pod koniec XIX wieku pojawiły się pierwsze w Pradze tramwaje elektryczne, natomiast na wzgórzu Petřín w 1891 odbyła się krajowa wystawa jubileuszowa, której najsłynniejszą pamiątką jest mniejsza kopia wieży Eiffla - Petřínská rozhledna.

Obecnie dzielnica, podobnie jak cała Praga, zadeptywana jest przez tłumy turystów - przyciągają ich przepiękne domy (z fasadami prezentującymi wszystkie style od gotyku do baroku), pałace i kościoły, a także niezliczone knajpy, restauracje i sklepiki oraz malownicze uliczki, często biegnące pod górę, po zboczach Hradczan i Petřina.

Plac Małostrański (czeski: Malostranské náměstí) – plac znajdujący się w centrum dzielnicy Malá Strana, w Pradze, w części miasta Praga 1. W rzeczywistości są to dwa place, przedzielone kościołem i powiązane blokiem budynków.

Kościół Panny Marii Zwycięskiej w Pradze (czes. Kostel Panny Marie Vítězné) - kościół praski na Małej Stranie. Zbudowany przez niemieckich luteranów w latach 1611-13. Po zwycięstwie katolików pod Białą Górą świątynia przeszła w ręce karmelitów. Aktualny wygląd zewnętrzny pochodzi z roku 1644, natomiast wystrój wnętrza z początku XVIII w.

Najciekawsze miejsca i obiekty

Malostranské náměstí (rynek Małostrański) - centralny punkt Małej Strany. Obecnie ruchliwy przystanek tramwajowy, do 1919 znajdował się tutaj pomnik feldmarszałka Radetzky'ego, obecnie w lapidarium. Na środku rynku wznosi się potężny barokowy kościół św. Mikołaja z 1735, z którego kopuły roztacza się widok na zabytkowe dzielnice Pragi.

Pałac Waldsteina - jeden z największych w mieście, którego budowę rozpoczęto w 1621. Albrecht von Wallenstein, dowódca wojsk cesarskich, wyburzył na zakupionym przez siebie terenie 25 domów, aby wznieść rezydencję godną jego rangi. W pałacu mieści się obecnie czeski senat. Równie efektowne są ogrody (Valdštejnská zahrada) ze sztucznymi grotami skalnymi.

Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej (Panna Marie Vitežná) - wczesnobarokowa świątynia, ze słynną, woskową figurką Jezusa (pražské Jezulátko - Bambino di Praga), słynącą z cudów.

Kościół św. Jana Na Praniu w Pradze

Znane knajpy i piwiarnie (m.in. U Kocoura).

Liczne ambasady - m.in. polska, amerykańska, włoska, rumuńska - mieszczące się zazwyczaj w zabytkowych obiektach.

Ściana Johna Lennona - miejsce nieustannego graffiti.

Wzgórze Petřín.

Kościół św. Tomasza.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Malá Strana