Malwa - Polski Serwis Naukowy

Kwiat malwy z widocznym pyłkiem

Malwa (Alcea L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ponad 60 gatunków, pochodzących głównie ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Większość z nich jest mieszańcowego pochodzenia i dlatego należą do roślin niezwykle trudnych pod względem systematycznym. Niekiedy cały rodzaj włączany jest do rodzaju Althaea (prawoślaz), od którego różni się jednak rozłupkami i nasionami. Gatunkiem typowym jest Alcea rosea L..

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Morfologia

Pokrój Wysokość do 2,2 m. Łodyga Gruba, szorstko owłosiona. Liście Sercowate, 5-7-dłoniastoklapowe, karbowane. Kwiaty Duże, różnobarwne, tworzą nibykłos. Owoce Dwukomorowa rozłupka, nasiona na grzbiecie silnie wklęsłe.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APG II (2001...)

Należy do plemienia Malveae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta ).

Taksonomia (gr. taktis=układ, porządek + nomos=prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

Malwa różowa (Alcea rosea L.), nazywana także malwą ogrodową , prawoślazem wysokim, p. różowym, malwą czarną, zygmarkiem – gatunek rośliny z rodziny ślazowatych (Malvaceae). Pochodzi z Półwyspu Bałkańskiego i jest uprawiany w Europie. Czasem dziczeje (efemerofit).

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), rodzaj malwa (Alcea L.)

Rozłupnia (schizocarpium) - owoc pojedynczy, wielonasienny, zamknięty, suchy i rozpadający się. Rozpada się na jednonasienne, zamknięte i niepękające rozłupki, w których elementy owocni pozostają z nasieniem (często nazywane też owockami). Owocnia skórzasta, niezróżnicowana morfologicznie.

Rośliny ozdobne - jednoroczne, dwuletnie lub wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach.

Gatunki (wybór)

Alcea rosea L. – malwa różowa, m. ogrodowa

Alcea rugosa Alef. – malwa pomarszczona

Zastosowanie

Niektóre gatunki są roślinami leczniczymi: do celów medycznych używa się płatków, które są źródłem substancji śluzowych, pektyn.

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-02].
Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Alcea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].

Malwa

Prawoślaz (Althaea L.) – rodzaj roślin wieloletnich z rodziny ślazowatych. Należy tu 6-12 gatunków występujących w naturze w Europie i zachodniej Azji. Dawniej do rodzaju tego zaliczano także kilka gatunków obecnie wyłączanych w odrębny rodzaj malwa Alcea. Gatunkiem typowym jest prawoślaz lekarski (Althaea officinalis L.).

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się: