Mamilaria - Polski Serwis Naukowy

Mammillaria longimamma, ciernie

Mammillaria guelzowiana, kwiaty

Mammillaria nivosa, owoce

Mammillaria tetrancistra, owoce

Mammillaria duwei

Mammillaria hahniana

Mammillaria polythele subsp. durispina

Mammillaria gigantea

Mammillaria bocasana

Mammillaria geminispina

Owoce Mammillaria prolifera

Mamilaria (Mammillaria Haw.) – rodzaj sukulentów z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Czasem bywa stosowana polska nazwa wymion. Do rodzaju należy około 160 gatunków. Gatunki z tego rodzaju występują w większości w Meksyku, część z nich w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych, na Karaibach, w Kolumbii, Wenezueli, Gwatemali i Hondurasie. Jako pierwszy Karol Linneusz opisał gatunek Cactus mammillaris w 1753. W 1812 Adrian Haworth opisał rodzaj Mammillaria jako obejmujący ten i inne spokrewnione gatunki.

Goździkowce, śródłożne (Caryophyllales) – rząd w większości roślin zielnych należący do dwuliściennych właściwych. Stanowi najprawdopodobniej klad siostrzany dla astrowych. W różnych ujęciach obejmuje różne rodziny, przy czym w świetle danych gromadzonych przez Angiosperm Phylogeny Website zaliczanych są tu 33 rodziny z ponad 11 tysiącami gatunków.

Goździkowe (Caryophyllidae Takht. Sist.Filog.Cvetk.Rast.:144 1967) - podklasa przede wszystkim roślin zielnych, rzadziej krzewów lub małych drzew należąca do klasy Rosopsida. Liczy ok. 12 tys. gatunków. Charakterystyczną ich cechą jest specjalizacja w kierunku opanowania siedlisk suchych (roślinność pustyń i półpustyń - sukulenty).

Morfologia

Nieduże kaktusy przeważnie o kulistych pędach, czasami tylko kolumnowych. Osiągają wysokość do 30 cm i wytwarzają odrosty pędowe. Nie posiadają żeber. Talerzykowate lub lejkowate kwiaty wyrastają na aksillach tworząc wianek wokół wierzchołka pędu. Owoce jasnozielone lub czerwone.

Temperatura – jedna z podstawowych ) w termodynamice, będąca miarą stopnia nagrzania ciał. Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Zagrożenia

Szereg gatunków jest zagrożonych wyginięciem na naturalnych stanowiskach, w wyniku niszczenia siedlisk i nadmiernego pozyskiwania do hodowli. Dwa gatunki uznane zostały przez IUCN za wymarłe w naturze (kategoria zagrożenia EW): Mammillaria glochidiata, M. guillauminiana, dziewięć kolejnych za krytycznie zagrożone (kategoria zagrożenia CR): Mammillaria albiflora, M. anniana, M. berkiana, M. brachytrichion, M. guelzowiana, M. herrerae, M. marcosii, M. sanchez-mejoradae, M. schwarzii.

Kolumbia (hiszp. Colombia, Republika Kolumbii – República de Colombia) – państwo w północno-zachodniej części Ameryki Południowej leżące nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów, The World Conservation Union lub International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, w skrócie IUCN - międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody.

Systematyka

Synonimy

Bartschella Britton & Rose, Cactus L., Chilita Orcutt, Cochemiea (K. Brandegee) Walton, Dolichothele (K. Schum.) Britton & Rose, Ebnerella Buxb., Haagea Fric, Krainzia Backeb., Lactomammillaria Fric (nom. inval.), Leptocladia Buxb., Leptocladodia Buxb., Mamillaria F. Rchb. (orth. var.), Mamillopsis (E. Morren) F. A. C. Weber ex Britton & Rose, Mammariella Shafer (nom. inval.), Mammilaria Torr. & A. Gray (orth. var.), Neomammillaria Britton & Rose, Oehmea Buxb., Phellosperma Britton & Rose, Porfiria Boed., Pseudomammillaria Buxb., Solisia Britton & Rose.

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle.

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych. W obrębie kaktusowatych należy do plemienia Cacteae, podrodziny Cactoideae.

Karol Linneusz, szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus (ur. 23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) – szwedzki przyrodnik, profesor uniwersytetu w Uppsali.

System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin . W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację fenologiczną wszystkich .

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Cactineae Bessey in C.K. Adams, rodzina kaktusowate (Cactaceae Juss.), rodzaj mamilaria Mammillaria Haw.

System Reveala - nowoczesny system klasyfikacji . W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.

Wenezuela (Boliwariańska Republika Wenezueli, República Bolivariana de Venezuela, nazwa wprowadzona przez Hugo Cháveza w 1999 roku) – państwo położone w północnej części Ameryki Południowej.

Wykaz gatunków (wybór)

Uprawa

Wymagania Są łatwe w uprawie. Powinny być uprawiane w glebie dla kaktusów. Należy im zapewnić maksymalne oświetlenie i temperaturę powyżej 10 °C. Latem podlewa się rzadko, a zimą podlewanie ogranicza się do minimum (roślina przechodzi okres spoczynku). Do zakwitnięcia wymagają pełnego nasłonecznienia. Choroby i szkodniki Czasami zaczyna gnić u podstawy. Można ją wyleczyć usuwając zarażoną tkankę ostrym narzędziem.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-07].
↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
N.P. Taylor: IUCN 2007. 2007 IUCN Red List of Threatened Species (ang.). 2002. [dostęp 17 sierpnia 2008].
Genus: Mammillaria Haw. (ang.). W: Germplasm Resources Information Network – (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 17 sierpnia 2008].
List of genera in family CACTACEAE. W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 14 sierpnia 2008].
Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-02-24].
Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Mammillaria wg Reveala
The Plant List. Mammillaria. [dostęp 2011-02-24].

Żebro - podłużna wypukłość na powierzchni pędu. Zwykle pełni funkcję mechaniczną. Sposób wykształcenia (głębokość, kształt, liczba żeber) bywa istotną cechą diagnostyczną podczas oznaczania gatunków. Żebra występują np. u kaktusów i skrzypów.

Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; . Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrozarodniki, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).