Manasterz - powiat jarosławski - Polski Serwis Naukowy

Manasterz (w latach 1977-1981 Osetkowo) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Wiązownica.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa przemyskiego.

Manasterz to miejscowość położona na ujściu Sanu i Lubaczówki i 16km na północ od Jarosławia. Manasterz ma 704 mieszkańców.

W mieście znajduje się tu szkoła podstawowa, w której uczy się 99 uczniów. Dyrektorem szkoły jest Małgorzata Flis, a lekcje prowadzi 9 nauczycieli.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Województwo przemyskie - jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975-1998. Położone w południowo-wschodniej części Polski i graniczące od zachodu z województwem rzeszowskim, od północy z zamojskim, a od południa z krośnieńskim. Siedzibą władz województwa był Przemyśl.

Historia

Nazwę swoją zawdzięcza Manasterz drewnianemu klasztorowi zbudowanemu przez zakonników bazyliańskich tzw. monaster-monasterion, którzy w podróżach misyjnych dotarli tu ze wschodu.

Nazwa tej miejscowości wystąpiła już w nadaniu jej na rzecz Jana z Tarnowa w 1387 roku, ale najprawdopodobniej jest ona znacznie starsza. Starożytność tej osady potwierdzają badania archeologiczne z lat 1956-62. Na zachód od wsi, nad dawnym korytem Lubaczówki, odsłonięto zarys pięciu chat (datowanych na VIII-X w.) budowanych w typie półziemianek, tj. częściowo wkopanych w ziemię (około 30-60 cm). Rozmiary tych domów były różne i wahały sie w granicach 450-210x230-150cm. Ślady po słupach oraz fragmenty polepy ( tzn. wypalona glina ) z odciskami patyków i kołków, sugerują, że ściany najprawdopodobniej były konstrukcji plecionkowej. Podczas prac wykopaliskowych znaleziono również relikty siedmiu piecowisk służących do wytpu rudy żelaznej.

Województwo podkarpackie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 roku. Powstało poprzez scalenie ziem dawnego województwa rzeszowskiego sprzed 1975 roku (za wyjątkiem powiatu gorlickiego), tj. województw przemyskiego i rzeszowskiego, oraz części krośnieńskiego, tarnobrzeskiego i tarnowskiego.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Był to więc najprawdopodobniej ośrodek prastarego hutnictwa, a do jego powstania i rozwoju przyczyniły sie dogodne warunki surowcowe, występujące duże ilości rudy darniowej, zalesienie terenów, co umożliwiało dostawę "paliwa" do wytopu żelaza. Dzięki pracom archeologicznym wiemy, że funkcjonująca wczesnośredniowieczna osada w Manasterzu zajmowała się garncarstwem, tkactwem, hutnictwem, obróbką drewna, kości, skóry, rogu i żelaza. Ze względu na bliskość rzeki, najprawdopodobniej zajmowała się tu również rybołówstwem. Istnieją w tej miejscowości relikty wałów ziemnych, zwanych przez miejscową ludność "szańcami", oraz liczne fragmenty ceramiki tzw. siwej, toczonej na kole, która datuje się na Vw.(podobne są w Muninie i Łazach).

Gmina Wiązownica to gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie przemyskim.

Wokół Monastyru powstała osada przyfolwarczna (w miejscu dzisiejszego przysiółka wsi) - Mielniki. Przy niej czynna była gorzelnia, z której pozostały resztki murowanych piwnic. Podczas jednego z napadów tatarskich, niestety spłonęło doszczętnie opactwo Zakonu Bazylianów.

W sporze o dziesięciny wieś wraz z wójtem, Marcinem, występuje w dokumentach ponownie w 1448 r., oraz w spisie wiosek jarosławskich 1470 r.

Podczas okupacji 20.07.1940 r., miejscowy oddział BCh, dowodzony przez Jana Wysockiego stoczył (koło mostu na Lubaczówce) zwycięską walkę z Niemcami.

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi