Manchester - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy angielskiego miasta. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 53°29′N 2°15′W / 53.483, -2.25

Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.

Manchester jest położony u podnóża Gór Pennińskich, nad rzeką Irwell. Jest to jeden z najważniejszych ośrodków przemysłowych Anglii. Ważne centrum życia kulturalnego i naukowego. Po Londynie, Manchester jest drugim co do wielkości centrum handlowym Wielkiej Brytanii.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Liczba mieszkańców: 486 tys.; zespół miejski (pokrywający się z obszarem Wielkiego Manchesteru i obejmujący m.in. m.: Stockport, Oldham, Rochdale, Bury, Salford, Bolton) liczy 2,5 mln mieszkańców (2004), w tym ok. 1,2 mln pracujących; ponad 2 mln mieszkańców żyje w promieniu 10 mil (16 km) od centrum miasta, ponad 5 mln w promieniu 30 mil (48 km).

Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Historia

W 79 roku powstała rzymska warownia, która istniała do V wieku. W roku 1086 Manchester został założony niedaleko dawnej twierdzy rzymskiej o nazwie Mamucium lub Mancunium. Aż do roku 1838 (mimo karty przywilejów z 1301 roku) traktowany administracyjnie jako wieś. Od połowy XVIII w. jeden z ośrodków rewolucji przemysłowej, ośrodek przemysłu włókienniczego, w XIX wieku największy na świecie. Wtedy nastąpił gwałtowny rozwój miasta jako centrum nowoczesnego przemysłu. Tu w 1789 roku uruchomiono pierwszą maszynę parową do napędu przędzalni.

Maszyna parowa to parowy silnik tłokowy. Czasem do maszyn parowych zalicza się pompy parowe powstałe przed silnikiem tłokowym. Za wynalazcę maszyny parowej uważa się Jamesa Watta, który w 1763 roku udoskonalił atmosferyczny silnik parowy zbudowany wcześniej przez T. Newcomena.
Hrabstwo metropolitalne (metropolitan county) - jeden z dwóch rodzajów hrabstwa administracyjnego, angielskiej jednostki podziału administracyjnego. Obecnie w Anglii istnieje sześć hrabstw tego rodzaju i obejmują one największe aglomeracje. Warto pamiętać, że Wielki Londyn, będący pierwowzorem tej instytucji, formalnie nie jest hrabstwem metropolitalnym, jednak w praktyce funkcjonuje na podobnych zasadach.

Obecnie wielkie centrum przemysłu włókienniczego, maszynowego, elektrotechnicznego, samochodowego, lotniczego, papierniczego i odzieżowego. Port morski, połączony Kanałem Manchesterskim z Morzem Irlandzkim. Port lotniczy Ringway. Silny ośrodek naukowy (Manchester Grammar School, University of Manchester, Manchester Metropolitan University, Royal Northern College of Music, University of Salford) i sławne obserwatorium radioastronomiczne Jodrell Bank (16 mil na południe od Manchesteru); jest też od 1970 r. politechnika i inne szkoły wyższe, wśród nich Manchester Business School; także liczne instytuty naukowe; w roku 2004 łącznie ok. 120 000 studentów). Drugi po Londynie co do wagi ośrodek medialny.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.
Beetham Tower to wieżowiec ukończony w 2006 w angielskim mieście Manchester. W budynku znajduje się hotel sieci Hilton. Jest to najwyższy budynek w Anglii poza Londynem oraz siódmy co do wielkości w Wielkiej Brytanii.

Od 1857 roku siedziba The Hallé Orchestra, najstarszej w Anglii stałej orkiestry symfonicznej.

Serial Paradox z 2009 r. został nakręcony w tym mieście.