Manchester United Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Manchesterze występujący w Premier League, której był członkiem-założycielem w 1992. Od 1938 niemal nieprzerwanie występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej w Anglii. Jeden z najpopularniejszych klubów świata. Kibicuje mu ponad 330 milionów ludzi na całym świecie.

Jest to jeden z najbardziej utytułowanych angielskich klubów piłkarskich – 19-krotny zdobywca mistrzostwa Anglii (Premier League wygrał 12 razy), 19-krotny zdobywca Tarczy Wspólnoty (odpowiednik krajowego superpucharu), 11-krotny triumfator rozgrywek o Puchar Anglii, czterokrotnie zdobył też Puchar Ligi Angielskiej. Poza tym trzy razy wygrał Puchar Europy/Ligę Mistrzów oraz po jednym razie Superpuchar Europy, Puchar Zdobywców Pucharów, Puchar Interkontynentalny i Klubowe Mistrzostwo Świata.

Od końca lat 90. XX wieku jest jednym z najbogatszych klubów sportowych na świecie. Obecnie jego wartość szacowana jest na 1,86 miliarda dolarów (1,19 miliarda funtów), co daje mu pierwsze miejsce na liście najbardziej wartościowych klubów sportowych na świecie (stan na lipiec 2011).

Od 6 listopada 1986 roku szkoleniowcem Manchesteru United jest Sir Alex Ferguson.

Historia

Początki (1878-1945)

Klub został założony w roku 1878 przez grupę pracowników kolei pod nazwą Newton Heath Lancashire & Yorkshire Railway, wkrótce skróconą do Newton Heath (potocznie zespół nazywano The Heathens). Klub był jednym z założycieli Football Alliance w 1889 r., a trzy lata później wraz z resztą zespołów dołączył do The Football League. Był wówczas jedną z trzech najsilniejszych drużyn Football Alliance, które dopuszczono do gry w pierwszej lidze (Football League First Division).

Klub stawił czoła bankructwu w 1902 r. i został uratowany przez J.H. Daviesa który spłacił klubowe długi i zmienił jego nazwę na Manchester United, zmienił również kolory drużyny ze złotego i zielonego na znane nam dzisiaj. Z nową nazwą United wygrali ligę w 1908 r. i Puchar Anglii 26 kwietnia 1909 r. grając w Crystal Palace przeciwko Bristol City. Później dzięki wsparciu finansowemu Daviesa, United przeprowadzili się z Bank Street na nowy stadion Old Trafford w 1910 r. Wygrali ligę po raz drugi już w rok po przeprowadzce na nowy stadion czyli w 1911 r.

Lata Busby'ego (1945-1969)

Tablica upamiętniająca katastrofę w Monachium

W 1945 r. na stanowisku menadżera zespołu został zatrudniony Matt Busby. Pod jego wodzą klub czterokrotnie w latach 1945-1951 zajmował w lidze drugie miejsce (1947,1948,1949,1951), by w roku 1952 sięgnąć po mistrzostwo. W roku 1948 drużyna zdobyła Puchar Anglii, pokonując w finale Blackpool F.C. 4:2.

Busby prowadził politykę wprowadzania młodych zawodników na murawę, kiedy to tylko było możliwe. Zespół dzięki temu wygrał ligę w 1956 r., a średnia wieku zawodników wynosiła tylko 22 lata. Ta polityka stała się głównym powodem klubowych sukcesów. W następnym sezonie, wygrali ligę ponownie i doszli do finału Pucharu Anglii, przegrywając tylko z Aston Villą. Stali się również pierwszą angielską drużyną, która rywalizowała w Pucharze Europy i doszła do półfinału.

6 lutego 1958 r. miała miejsce katastrofa lotu British European Airways 609, na pokładzie którego drużyna wracała po meczu w Pucharze Europy. Rozbił się on przy starcie z lotniska w Monachium, zabierając życia 8 piłkarzy i 4 członków sztabu szkoleniowego oraz 15 innych pasażerów. Wśród ofiar katastrofy byli: Geoff Bent, Roger Byrne, Eddie Colman, Duncan Edwards, Mark Jones, David Pegg, Tommy Taylor, Liam "Billy" Whelan oraz członkowie sztabu szkoleniowego Walter Crickmer, Bert Whalley, Tom Curry. Po wydarzeniach z Monachium kibice Manchesteru United zaczęli nosić czarne wstęgi na biało-czerwonych szalikach, co ostatecznie doprowadziło do oficjalnego uznania przez klub barw biało-czerwono-czarnych. Po katastrofie zaczęto rozmawiać o tym czy klub powinien po tym co się stało zawiesić działalność, ale Jimmy Murphy który przejął pałeczkę menadżera do chwili wyzdrowienia Matta Busby'ego z urazów odniesionych w katastrofie nie dopuścił do tego. Klub kontynuował grę z tymczasowym trenerem. Pomimo tego, po raz kolejny doszli do finału Pucharu Anglii gdzie przegrali z Boltonem.

Busby kompletnie odbudował zespół we wczesnych latach 60., zatrudniając takich piłkarzy jak Denis Law i Pat Crerand. Zespół wygrał Puchar Anglii w 1963, później zwyciężył w lidze w 1965 i 1967, a następnie jako pierwszy angielski klub wygrali Puchar Europy w 1968 r. Manchester United stał się sławnym klubem ponieważ posiadał w swoich szeregach trzech zdobywców Złotej Piłki: Bobby'ego Charltona, Denisa Lawa i George'a Besta. Busby zrezygnował z bycia menadżerem United w 1969 r. i został zastąpiony przez trenera drużyny rezerw i zarazem byłego gracza United Wilfa McGuinnessa.

1969-1986

United walczyli pod wodzą Wilfa McGuinnessa i Franka O'Farrella zanim menadżerem stał się Tommy Docherty pod koniec 1972 r. Docherty, albo "the Doc" ("Doktorek"), uratował United przed spadkiem w tym sezonie, ale United zostali wyeliminowani w 1974 r. Zespół awansował za pierwszym podejściem i doszedł do finału Pucharu Anglii w 1976 r., jednak został w nim pokonany przez Southampton. Doszedł do finału ponownie w 1977 r., pokonując w nim Liverpool. Mimo sukcesu i popularności wśród kibiców, Docherty wkrótce po finale został zwolniony z fotela menadżera z powodu wykrycia jego romansu z żoną fizjoterapeuty United.

Dave Sexton zastąpił Docherty'ego na stanowisku menadżera latem 1977 r. i sprawił, że zespół zaczął grać formacją bardziej defensywną. Ten styl gry był niepopularny wśród kibiców, którzy byli przyzwyczajeni do ofensywnej gry, którą preferowali Docherty i Busby. Sexton nie potrafił wygrać żadnego trofeum, więc został zwolniony w 1981 r., pomimo wygrania przez United swoich siedmiu ostatnich meczów pod wodzą Sextona.

Został zastąpiony przez przebojowego Rona Atkinsona, który od razu pobił brytyjski rekord transferowy, zatrudniając Bryana Robsona z West Bromwich Albion. Zespół Atkinsona został wzmocniony kolejnymi nowymi graczami, takimi jak: Jesper Olsen i Gordon Strachan grającymi obok dawnych klubowych młodzików: Normana Whiteside'a i Marka Hughesa. United wygrali Puchar Anglii w 1983 i 1985 r. i były duże szanse na wygranie ligi w sezonie 1985/1986, po tym jak wygrali 10 pierwszych ligowych meczów. Bardzo wcześnie bo już na początku października mieli 10 punktową przewagę nad drugim zespołem w tabeli. Jednak forma zespołu spadła i United ukończyli sezon na czwartym miejscu w lidze. Słaba forma pozostała do następnego sezonu i United mieli w nim minimalną przewagą nad strefą spadkową, Atkinson został zwolniony.

Era Sir Alexa Fergusona

Sir Alex Ferguson

Przed potrójną koroną (1986-1998)

Alex Ferguson przybył z Aberdeen FC by zastąpić Atkinsona i poprowadził klub do 11 miejsca w lidze na koniec sezonu. W następnym sezonie 1987/1988, United zajęli 2 miejsce z Braianem McClairem w składzie, który zdobył w lidze 20 goli dla United, po raz pierwszy od czasów George'a Besta.

Jednak mimo to, United szło bardzo źle do 1989 r. i klub był bliski spadku z ligi. Dodatkowo wiele transferów Fergusona nie znalazło akceptacji fanów. Pojawiły się pogłoski o możliwości zwolnienia Fergusona na początku 1990 r., ale zwycięstwo w 3 rundzie Pucharu Anglii nad Nottingham Forest F.C. dało nadzieję na w miarę udany sezon. United zdobyli Puchar, pokonując w finale Crystal Palace.

United wygrali Puchar Zdobywców Pucharów w sezonie 1990/1991, pokonując w finale mistrza Hiszpanii – Barcelonę, ale kolejny sezon okazał się rozczarowaniem dla nich, ponieważ przegrali w końcówce tytuł mistrza ligi na rzecz Leeds United. W międzyczasie tj. w 1991 klub wszedł na Londyńską Giełdę Kapitałową i został wyceniony na 47 milionów funtów, od tej pory finanse klubu są dostępne do wglądu publicznego.

Przybycie do drużyny Erica Cantony w listopadzie 1992 r. było punktem zwrotnym w historii United. Gdy Cantona zgrał się z najlepszymi zaufanymi talentami: Garym Pallisterem, Denisem Irwinem i Paulem Incem, tak dobrze jak zrobił to Ryan Giggs który już stawał się gwiazdą, skończyli sezon 1992/1993 z tytułem mistrza Anglii. Był to ich pierwszy tytuł od roku 1967. W następnym sezonie po raz pierwszy wygrali dublet (ligę i Puchar Anglii), ale klub przeżył też smutne wydarzenie w tym sezonie. 20 stycznia 1994 r. umarł legendarny menadżer i prezydent klubu Matt Busby.

W sezonie 1994/1995, Cantona dostał zawieszenie na osiem miesięcy za wskoczenie w publiczność i zaatakowanie fana Crystal Palace Matthew Simmonsa, w meczu United na stadionie Selhurst Park. Remisując swój ostatni ligowy mecz (nie wygrywając przez to ligi) i przegrywając z Evertonem w finale Pucharu Anglii, zostali największymi przegranymi sezonu. Wtedy Ferguson rozwścieczył kibiców sprzedając kluczowych zawodników i zastępując ich młodymi wychowankami klubu takimi jak: David Beckham, Gary Neville, Phil Neville i Paul Scholes. Nowi zawodnicy szybko stali się regularnymi reprezentantami Anglii. Radzili sobie zaskakująco dobrze i United wygrali dubla ponownie w sezonie 1995/1996. Po raz pierwszy zdarzyło się, że angielski zespół zdobył dubla dwa razy.

Wygrali ligę ponownie w 1997 r. i Eric Cantona ogłosił, że przechodzi na futbolową emeryturę w wieku lat 30. Kolejny sezon (1997/1998) zaczęli dobrze, ale ukończyli go na drugim miejscu, za Arsenalem, który wygrał dubla w tym sezonie.

Potrójna korona (1998-1999)

1998/1999 był sezonem, w którym Manchester United odniósł największe sukcesy, w całej angielskiej historii klubów piłkarskich. Stali się pierwszym i jedynym angielskim zespołem, który wygrał "potrójną koronę" – Premier League, Puchar Anglii i Ligę Mistrzów w jednym sezonie. W finałowym meczu tego sezonu pokonali Bayern Monachium w finale Ligi Mistrzów 2:1, pierwszy gol dla MU został strzelony w ostatniej minucie meczu, drugi w doliczonym czasie gry, oba przez późno wprowadzonych rezerwowych Teddyego Sheringhama i Ole Gunnar Solskjæra. Alex Ferguson otrzymał później tytuł szlachecki za swój wkład w rozwój angielskiego futbolu.

Po potrójnej koronie (1999-2007)

Old Trafford

United wygrali ligę w 2000 i 2001 r., ale prasa zauważyła, że w tych sezonach zawalali walkę o odzyskanie Pucharu Ligi Mistrzów. Ferguson zaadoptował bardziej defensywne taktyki, aby sprawić, by United byli ciężsi do pokonania w Europie, ale nie przyniosło to spodziewanych efektów i United skończyli sezon na 3 miejscu w 2002 r. Odzyskali tytuł mistrza Premiership w następnym sezonie (2002/2003) i zaczęli dobrze kolejny sezon, ale ich forma spadła znacząco kiedy Rio Ferdinand został zawieszony na osiem miesięcy, za niezgłoszenie się na badanie antydopingowe. Jednak wygrali Puchar Anglii w 2004 r. eliminując z rozgrywek Arsenal (późniejszego zwycięzcy Premiership), który stał na ich drodze do finału, w którym pokonali Millwall.

Sezon 2004/2005 charakteryzował się w grze United małą skutecznością strzelecką, spowodowane to było głównie przez kontuzję napastnika Ruuda van Nistelrooya. United zakończyli ten sezon bez żadnego trofeum i na 3 miejscu w lidze. Tym razem nawet "nagroda pocieszenia" (Puchar Anglii) przepadła im, gdyż przegrali w finale w rzutach karnych po bezbramkowym meczu z Arsenalem. Poza murawą głównym tematem była możliwość przejęcia klubu na koniec sezonu, przez biznesmena z Tampy na Florydzie, Malcolma Glazera, który aktualnie posiadał na własność zespół Tampa Bay Buccaneers, który gra w futbol amerykański. Glazer przejął kontrolę nad interesami klubu.

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Niezadowoleni kibice Manchesteru United zakładają nowy klub

United mieli kiepski start w sezon 2005/2006, ponieważ opuścił ich pomocnik Roy Keane i dołączył do Celtiku – klubu któremu kibicował za młodu. Keane odszedł, gdy publicznie skrytykował grę niektórych swoich klubowych kolegów, za marną postawę w fazie grupowej Ligi Mistrzów. United zajęli czwarte, a zarazem ostatnie miejsce w grupie i odpadli przed fazą pucharową. Zdarzyło się to po raz pierwszy od ponad dekady. Ten sezon wypadł słabo również dlatego, że czołowi gracze zespołu m.in. Gabriel Heinze, Alan Smith i Paul Scholes doznali poważnych kontuzji. Jednakże nie skończyli sezonu z pustymi rękami, wygrali Puchar Ligi Angielskiej 2006, pokonując w finale beniaminka Wigan Athletic 4:0. United zapewnili sobie także 2 miejsce w lidze i co za tym idzie automatyczną kwalifikację do fazy grupowej Ligi Mistrzów, pokonując w finałowym dniu sezonu Charlton Athletic 4:0. Także w 2006 roku nowym sponsorem United zostało AIG, którego logo widnieje na koszulkach Manchesteru od początku nowego sezonu 2006/2007. Od sezonu 2010/2011 na koszulkach widnieje nazwa sponsora głównego czyli Aon .

Potrójna korona (2007-2008)

Sezon 2007/2008 Manchester United zaczął od tryumfu w meczu o Superpuchar Anglii w którym wygrał po rzutach karnych z Chelsea, po 90. minutach gry był remis 1:1 w serii jedenastek MU zwyciężyło 3:0 a Edwin Van der Sar obronił wszystkie jedenastki w wykonaniu graczy Chelsea.W angielskiej Premier League MU chciał obronić tytuł mistrza Anglii. Najważniejszym czynnikiem który pozwolił na obronienie tytułu była nierówna gra ich rywali. Na początku Arsenal regularnie zmieniał się z Manchesterem na pozycji lidera tabeli. W rundzie wiosennej jednak kontuzji dostał napastnik londyńczyków Eduardo, zaś prowadzony przez Arsene'a Wengera młody zespół zaczął tracić punkty. Kiedy wydawało się, że Manchesterowi United nic nie stanie na przeszkodzie w zdobyciu mistrzostwa, nagle "obudziła się" Chelsea FC. Szybko dogoniła Manchester, który utrzymywał się do końca sezonu na 1. miejscu dzięki lepszemu bilansowi bramkowemu. Walka toczyła się do ostatniej kolejki, w której Manchester grał z Wigan Atletic, a Chelsea z Boltonem Wanderers. 11 maja 2008 r.Chelsea zremisowała 1:1 z Boltonem,a Manchester United pokonał na wyjeździe Wigan Athletic 2:0 (1:0) i po raz 17. w historii klubu został mistrzem Anglii. 21 maja 2008 r. na stadionie Łużniki w Moskwie w finale Ligi Mistrzów, zespół rozegrał mecz z wicemistrzem Anglii – Chelsea Londyn. Regulaminowy czas gry skończył się wynikiem 1:1. Po bezbramkowej dogrywce odbyły się decydujące o wyniku rzuty karne, w których Manchester wygrał 6:5 i sięgnął po raz trzeci w historii po Puchar Europy.

Sezon czterech trofeów (2008-2009)

United rozpoczęli sezon 2008/2009 od zwycięstwa 3:1 po karnych (0:0 w meczu) z Portsmouth w meczu o Tarczę Wspólnoty, był to już 17. triumf klubu w tych rozgrywkach. Kolejne miesiące to słaba postawa w Premier League i porażka 1:2 z Zenitem Sankt Petersburg o Superpuchar Europy. W grudniu 2008 roku Manchester United po raz pierwszy w historii zwyciężył w Klubowych Mistrzostwach Świata. 1 marca 2009 roku klub zdobył Puchar Ligi Angielskiej po raz trzeci w historii. W finale rozgrywek pokonał Tottenham Hotspur po rzutach karnych 4:1 (0:0 w meczu). 16 maja 2009 r. klub zagwarantował sobie 18. tytuł mistrza Anglii, wyrównując rekord Liverpoolu. W Lidze Mistrzów dotarł do finału, w którym przegrał 0:2 z FC Barceloną. W sezonie 2008-2009 Edwin van der Sar ustanowił rekord wszystkich lig brytyjskich w ilości rozegranych spotkań bez utraty bramki. Zachował czyste konto przez 14 kolejnych meczów – 1311 minut. Ta seria skończyła się 4 marca 2009 r. w meczu przeciwko Newcastle United.

Przełomowy sezon (2009-2010)

Przed sezonem Cristiano Ronaldo odszedł do Realu Madryt za rekordową sumę 80 milionów funtów (93 miliony euro), a Carlos Tévez zdecydował po 2 letnim wypożyczeniu przenieść się do lokalnego rywala – Manchesteru City. Było to duże osłabienie drużny zważywszy, że nadchodzący sezon mógł przynieść dwa rekordy ligi angielskiej – 19 triumf rozgrywek, a zarazem czwarty z rzędu. United rozpoczął rozgrywki od porażki w meczu o Tarczę Wspólnoty z Chelsea. W styczniu 2010 r. Manchester United emitując i sprzedając serię obligacji zgromadził 504 miliony funtów. Kwota ta pozwoliła spłacić większość zobowiązań klubu wobec banków. Pod zastaw poszedł obchodzący 100 lecie istnienia stadion Old Trafford, a także okoliczne grunty i kontrakty sponsorskie. Wywołało to wśród kibiców liczne protesty. W lutym 2010 r. Manchester United sięgnął drugi raz z rzędu i czwarty raz w historii po Puchar Ligi Angielskiej w finale na Wembley pokonując 2:1 Aston Villa. W Lidze Mistrzów United dotarli do ćwierćfinału w którym przegrali dwumecz z Bayernem Monachium, a w Premier League zajęli drugie miejsce przegrywając z Chelsea Londyn jednym punktem.

19 Mistrzostwo Anglii (2010-2011)

Manchester United przystępując do nowego sezonu nie poczynił większych ruchów transferowych. Do zespołu dołączył m.in. Javier Hernández, który już w swoim oficjalnym debiucie przeciwko Chelsea w meczu o Tarczę Wspólnoty strzelił bramkę na 2-0 (mecz zakończył się zwycięstwem Manchesteru 3-1). Kolejne miesiące to passa 23 meczów bez porażki. Pierwsza w sezonie przytrafiła się 30 listopada w ćwierćfinale Pucharu Ligi Angielskiej przeciwko West Hamowi United, w którym to podopieczni Alexa Fergusona przegrali aż 0-4. W Pucharze Anglii zawodnicy United dotarli do półfinału, w którym przegrali ze swoim lokalnym rywalem, Manchesterem City 0-1. Klub wygrał rozgrywki Premier League, zapewniając sobie 19 tytuł w przedostatniej kolejce. Poprawił tym samym rekord 18-tu mistrzostw Anglii należący do tej pory do Liverpoolu F.C.. W Lidze Mistrzów Manchester United dotarł do finału, w którym to musiał uznać wyższość piłkarzy FC Barcelony. Hiszpanie pewnie wygrali to spotkanie 3-1. Mecz ten został rozegrany 28 maja na stadionie Wembley w Londynie.

Sezon 2011-2012

 Osobny artykuł: Manchester United F.C. w sezonie 2011/2012.

Manchester przed sezonem dokonał znacznego odmłodzenia składu. Swoje kariery zakończyli Paul Scholes, Gary Neville oraz Edwin van der Sar, z zespołu odeszli również doświadczeni zawodnicy John O'Shea, Wes Brown i Owen Hargreaves. W ich miejsce zostali pozyskani Ashley Young, David de Gea, Phil Jones oraz powracający z wypożyczeń Danny Welbeck, Federico Macheda i Tom Cleverley. Była to największa przebudowa składu od 1994 roku. Manchester United po raz pierwszy w historii wygrał wszystkie przedsezonowe mecze towarzyskie. Pomimo tych wzmocnień klub odpadł już w fazie grupowej Ligi Mistrzów. Zagra w fazie pucharowej Ligi Europejskiej. Paul Scholes zdecydował się zawiesić swoją piłkarską emeryturę i wrócił do składu Manchesteru United do końca obecnego sezonu. Anglik znalazł się na ławce rezerwowych derbowego meczu przeciwko Manchesterowi City w Pucharze Anglii (08.01.2012).

Skład

Aktualny skład

Piłkarze na wypożyczeniu