Mandat - Polski Serwis Naukowy

Potwierdzenie zapłaty mandatu karnego za wykroczenie drogowe w Czechach

Pojęciem mandat określa się kilka różnych i zupełnie ze sobą niezwiązanych instytucji prawnych.

Mandat karny

Mandat karny to uproszczony tryb postępowania w sprawach o wykroczenia nakładania grzywny za wykroczenie. Dokument, z którym na gruncie prawa karnego i prawa wykroczeń (art 115§14 KK oraz art 47§8 KW) związane jest określone prawo rodzące skutek w postaci sankcji za czyn zabroniony.

Kolonializm - polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Początki kolonializmu wiążą się z okresem wielkich odkryć geograficznych przełomu XV i XVI wieku.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Mandat (pełnomocnictwo)

W tym znaczeniu mandat to umocowanie określonej osoby do uczestnictwa w zbiorowym ciele obsadzanym w wyborach – mandat ma poseł na Sejm, radny gminy itp., ale również członek zarządu organu osoby prawnej (spółki, spółdzielni, fundacji itp.). Wyróżnia się dwa rodzaje: mandat wolny i mandat imperatywny.

Osoba prawna to jeden z rodzajów podmiotów prawa cywilnego. Osobę prawną definiuje się zazwyczaj jako trwałe zespolenie ludzi i środków materialnych w celu realizacji określonych zadań, wyodrębnione w postaci jednostki organizacyjnej wyposażonej przez prawo (przepisy prawa cywilnego) w osobowość prawną. Taka jednostka organizacyjna ma wtedy pełnię podmiotowości prawnej, w szczególności nabywa zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych ( oraz odpowiednio zdolność sądowa i procesową). Wśród osób prawnych nauka prawa (nie samo prawo!) rozróżnia dwa rodzaje: korporacje (związki osób) i fundacje (masy majątkowe). Osoba prawna jest tworem abstrakcyjnym - nie istnieje namacalnie. W związku z tym w nauce prawa istnieje kilka teorii wyjaśniających istotę osoby prawnej.

Spółka (łac. societas) rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie, a mający zazwyczaj na celu prowadzenie działalności gospodarczej.

Mandat międzynarodowy

W prawie międzynarodowym mandat oznacza stan, w którym państwo ma obowiązek wykonywania wszystkich poleceń organizacji międzynarodowej. Organizacja ta ma mandat i może w dowolny sposób kierować polityką tego państwa. Po I wojnie światowej kolonie niemieckie i niektóre części Imperium Osmańskiego zostały objęte mandatami Ligi Narodów. Miało to zapobiec rozszerzaniu na tych terytoriach kolonializmu. Liga Narodów, nie mając jednak żadnej władzy wykonawczej, powierzała mandaty swoim członkom (głównie Francji i Wielkiej Brytanii), co różniło się od poprzedniej, przedwojennej sytuacji jedynie zmianą nazwy stosunku zależności. Porównaj: protektorat.

Spółdzielnia – podmiot gospodarczy posiadający osobowość prawną, prowadzący przedsiębiorstwo, ustanowiony na zasadach prawa spółdzielczego, odmiennego nieco od prawa spółek handlowych.

Fundacja – forma prawna organizacji pozarządowej, której istotnym substratem jest kapitał przeznaczony na określony cel oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Fundacje są po stowarzyszeniach drugą co do popularności formą prawną wśród organizacji pozarządowych.

Zobacz też