Manga - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy japońskiego komiksu. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

"Mangowa" postać; uwagę zwracają duże oczy, czy często nienaturalny odcień włosów

Manga (jap. 漫画, Manga) - komiks, obraz, rysunek, szkic, karykatura. Japońskie słowo wywodzące się ze sposobu ozdabiania rycin i innych form sztuki użytkowej. Współcześnie używane poza Japonią oznacza japoński komiks.

Fullmetal Alchemist (jap. 鋼の錬金術師, Hagane no Renkinjutsushi?, Stalowy Alchemik) – manga autorstwa Hiromu Arakawy oraz dwie serie anime, seria gier wideo i pełnometrażowy film animowany na jej podstawie.
Ranma ½ (jap. らんま1/2, Ranma nibun no ichi?) - to komediowa manga i anime autorstwa Rumiko Takahashi. Manga składa się z 38 tomów, a seria anime z siedmiu sezonów serialu telewizyjnego, dwóch pełnometrażowych filmów kinowych oraz jedenastoodcinkowej serii OAV. Ciekawostką jest film Ranma nibun no ichi: Chō musabetsu kessen! Ranma chīmu vs. densetsu no hōō (znany także jako Team Ranma vs. Legendary Phoenix), powstały jako film kinowy, jednak długością dorównujący OAV (około trzydziestu minut).

Manga wyewoluowała z połączenia ukiyo-e i wschodniego stylu rysowania, a swoją obecną formę przybrała krótko po II wojnie światowej. Manga jest drukowana głównie w czerni i bieli, nie licząc okładek i ewentualnie kilku pierwszych stron.

Popularne mangi są adaptowane na filmy i seriale anime.

Pochodzenie

Manga: "Kąpiący się ludzie", autor Katsushika Hokusai

Słowo manga znalazło się w powszechnym użytku po opublikowaniu w XIX wieku Hokusai Manga, zawierającej posortowane rysunki ze szkicowników znanego artysty ukiyo-e, Hokusaia. Jednakże, już giga (lit. zabawne obrazki) rysowane w XII wieku przez różnych artystów zawierają wiele mangopodobnych elementów, takich jak nacisk na historie i proste, artystyczne linie.

Barwa czarna - najciemniejsza z barw. W teorii oznacza całkowity brak światła widzialnego odbijanego przez ciało przy oświetleniu dowolnym światłem widzialnym. W praktyce miejsce tak ciemne, że poprzez kontrast z resztą otoczenia nie możemy określić jego barwy z powodu niedoboru światła z tego kierunku.
Hentai (jap. 変態,ma wiele znaczeń i może odnosić sie do słowa metamorfoza i przemiana jak również do słowa nienormalność; dewiant, zboczeniec.) Słowo Hentai stało się nazwą jednego z gatunków anime i mangi o tematyce pornograficznej. W samej Japonii słowo ma bardzo negatywne zabarwienie emocjonalne. Oznacza niebezpiecznego maniaka seksualnego, przez co nie jest stosowane do określania gatunków anime lub mangi. Japończycy zamiast tego określenia stosują seijin manga (jap. 成人漫画, dosł. "manga dla dorosłych"), jū hachi kin (jap. １８禁, dosł. "zabronione poniżej 18") bądź dodają prefiks ero- (jap. エロ, ero-) (erogēmu, eroanime, eromanga).

Gdy Japonia dokonała otwarcia na świat w połowie XIX w. (era Meiji), zaczęto sprowadzać zachodnich artystów, aby uczyli japońskich studentów swoich zasad malowania i kreowania obrazu. W obecnej formie manga zaistniała dopiero po II wojnie światowej.

W XX wieku, słowo manga zaczęło odnosić się głównie do komiksu, który w kulturze japońskiej jest traktowany inaczej niż w amerykańskiej. Manga jest bowiem formą sztuki i - jednocześnie - popularnej literatury. Podobnie jak jej amerykański odpowiednik, manga była i jest krytykowana za zawartą w niej przemoc i podteksty seksualne, ale nie ma zakazów prawnych, które próbowałyby limitować to, co może być rysowane w mandze, nie licząc niejasnych praw odnoszących się do wszystkich publikowanych materiałów mówiących, że ogólnie nieprzyzwoite dzieła nie powinny być sprzedawane. Ta wolność pozwoliła artystom rysować mangi dla każdej grupy wiekowej i na każdy temat.

Sztuka użytkowa, inaczej sztuka stosowana, sztuka zdobnicza – przedmioty do użytku codziennego, wykonane w niewielkich partiach przez twórcę (artystę) lub zaprojektowane przez niego i wykonywane przemysłowo w większych ilościach.
Megatokyo (メガトーキョー) – komiks internetowy tworzony od 14 sierpnia 2000 roku, najpierw przez Freda Gallaghera (rysunki) i Rodneya Castona (tekst), a potem tylko przez Gallaghera. Rysunki są wykonywane wyłącznie ołówkiem, utrzymane w stylu komiksów manga. Fabuła koncentruje się na dwóch Amerykanach, Piro i Largo, którzy trafili do Tokio bez możliwości powrotu do domu. Charakter Megatokyo z czasem ewoluował z typowych dla internetowych komiksów pojedynczych, kilkuobrazkowych historii połączonych osobami bohaterów, w nieregularną pod względem formy, zachowującą ciągłość, fabularną opowieść. Wraz ze zmianą formy zmianie uległa również treść (co mniej więcej zbiegło się w czasie z odejściem Castona) – akcja znacznie zwolniła tempo, a poszczególne odcinki nie są już, jak na początku, nastawione na humorystyczną puentę, ale raczej na rozwijanie fabuły, która obecnie na ogół krąży wokół dylematów natury miłosnej poszczególnych bohaterów. Mimo że komiks ten jest dostępny bezpłatnie w Internecie, jego popularność sprawiła, że zdecydowano się go wydawać w formie książkowej, najpierw w Stanach Zjednoczonych, a potem w wielu innych krajach, w tym w Polsce.

Samo słowo manga używane jest do określenia japońskiego komiksu, najczęściej poza granicami Japonii, gdzie używa się określenia comics lub jego zjaponizowanej formy komikku. Manga natomiast przez osoby starsze kojarzona jest z humorystycznymi rysunkami, karykaturami lub satyrami społecznymi, a przez współczesnych z drzeworytami z okresu Edo, a dopiero w dalszej kolejności z komiksem.

Afternoon (jap. アフタヌーン, afutanūn) jest to japoński magazyn poświęcony mandze z gatunku seinen. Każdy numer tego miesięcznika zawiera pojedyncze odcinki około trzydziestu mangowych serii. Na jego łamach ukazały się takie hity, jak: Aa! Megami-sama (Oh! My Goddess!), Genshiken: The Society for Study of Modern Visual Culture (odniósł największy sukces wśród otaku) i Mugen no Jūnin (Miecz Nieśmiertelnego). Afternoon jest częścią serii wydawnictwa Kodosha, w której skład wchodzą magazyny Morning i Evening.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Format mang

Przykładowy sposób czytania oryginalnej mangi

Większość mang publikowana jest pierwotnie w magazynach. Każdy z nich prowadzi zwykle kilka do kilkunastu serii w odcinkach, zazwyczaj po 20-40 stron na odcinek. Wydawnictwa te są zazwyczaj drukowane na papierze o niskiej jakości i mogą mieć od 200 do ponad 850 stron. Mogą też zawierać pojedyncze historyjki i różne czteropanelowe yonkomy (paski komiksowe). Serie mangowe mogą być wydawane wiele lat jeśli cieszą się powodzeniem. Mangowi artyści czasami zaczynają od kilku pojedynczych historyjek, pracując na uznanie. Jeśli te historyjki okażą się sukcesem i dostaną dobre recenzje, są kontynuowane.

Garo - lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu. Nazywają sami siebie Achik-Mande (w języku garo: achik - wzgórze, mande - lud). Są drugim liczbowo ludem w Meghalaya i stanowią około jednej trzeciej populacji stanu. Ocenia się, że w sumie w Indiach i Bangladeszu mieszkają 2 miliony garo (2001).
Crying Freeman (クライング　フリーマン) to manga autorstwa Kazuo Koike i Ryoichiego Ikegami, której głównym bohaterem jest zawodowy zabójca, który nad każdym zabitym człowiekiem roni łzy. Tytyłowym Crying Freemanem jest Japończyk, Hinomura, garncarz, którzy został poprzez hipnozę został uwarunkowany i wytrenowany przez chińską mafię 108 Dragons. Dzięki swoim zdolnościom i wytrwałości stanął na czele organizacji.

Gdy seria jest publikowana od jakiegoś czasu, poszczególne rozdziały zostają zebrane razem i wydrukowane w oddzielnych tomikach zwanych tankō-bon. Tomiki te zazwyczaj wydawane są na papierze wyższej jakości i są użyteczne dla tych, którzy chcą dogonić daną serię, żeby móc kontynuować czytanie jej w magazynach lub jeśli koszty tygodników i miesięczników są dla nich za wysokie.

TM-Semic – polski wydawca pism i komiksów (pierwotnie jako TM-System Supergruppen i Codem) stanowiący odnogę międzynarodowego koncernu Semic, specjalizujący się w amerykańskch komiksach o superbohaterach. W toku działalności wydał 930 publikacji, przede wszystkim komiksów dotyczących uniwersum Marvela.
Barwa biała – najjaśniejsza z barw. Jest to zrównoważona mieszanina barw prostych, która jest odbierana przez człowieka jako najjaśniejsza w otoczeniu odmiana szarości.

Manga jest klasyfikowana według wieku i płci odbiorców. Generalnie książki i magazyny dla chłopców (shōnen-manga) i dziewcząt (shōjo-manga) mają odróżniające się okładki i są ustawione na innych półkach w większości księgarni.

Tradycyjnie manga jest zapisana od prawej do lewej strony. Niektórzy wydawcy tłumaczonej mangi trzymają się takiego formatu, ale niektórzy odwracają kierunek od lewego do prawego, żeby ułatwić czytanie zachodnim czytelnikom.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.
Manhwa (kor. 만화) to koreański odpowiednik mangi. Technicznie manhwy przypominają mangę (podobny format, drukowane są w czerni i bieli itd.), przez co są błędnie z nią utożsamiane. Chociaż manhwy nie są tak znane jak manga, na światowym rynku zaistniało kilka manhwowych tytułów, np. wydane w Polsce Priest i Ragnarok.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)