Mania - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy zaburzenia psychicznego. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego terminu.

Mania – zaburzenie psychiczne (nie choroba sensu stricto) z grupy zaburzeń afektywnych charakteryzujące się występowaniem podwyższonego bądź drażliwego nastroju. Stany maniakalne zazwyczaj opisywane są przez pacjentów jako doświadczenia przyjemne; sprawiające, że czują się szczęśliwi. Pacjenci, których nastrój podczas manii jest drażliwy, nie opisują tego doświadczenia jako przyjemne, szybko się frustrują, a próba wpływu na ich zamiary powoduje u nich nasilenie gniewu bądź występowanie urojeń prześladowczych.

Zator (łac. Embolia) – nagłe zamknięcie światła naczynia tętniczego przez czop zatorowy (łac. embolus) będący skrzepliną, urwaną blaszką miażdżycową, cząsteczkami tłuszczu (np. po złamaniach kości), fragmentami tkanki nowotworowej, wodami płodowymi, bakteriami, pasożytami lub banieczkami gazu (zwykle azotu w przebiegu choroby kesonowej). Zator tętnicy końcowej czynnościowo powoduje zawał.
Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, o wielu różnorodnych i ważnych funkcjach fizjologicznych, z których podstawową jest wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz budowę kośćca. Pierwotnie nazwana była witaminą A - od łacińskiego słowa antyrachitic, ponieważ chroniła oraz leczyła krzywicę i osteoporozę.

W przypadku drażliwej odmiany manii, nadmiar energii odczuwany przez pacjenta zwykle zużywany jest bezproduktywnie lub wręcz destruktywnie (np. spontaniczne i energiczne robienie "porządków" w domu, bez względu na porę dnia, przy czym wyrzucane są przypadkowo i inne, akurat potrzebne lub cenne, rzeczy, itp. zachowania).

Uczucie drażliwości występuje u 80% chorych, obniżony nastrój u 72%, a u 69% jego chwiejność. Typowe uczucie nieuzasadnionej euforii występuje u 71% chorych.

Neurotensyna (NT ang. neurotensin) to oligopeptyd złożony z 13 aminokwasów: N-ter-Glu-Leu-Tyr-Glu-Asn-Lys-Pro-Arg-Arg-Pro-Tyr-Ile-Leu-C-ter. Należy do neuropeptydów.
Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis lub hyperthyreoidismus) – stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji hormonów tarczycy. Rzadziej nadczynność tarczycy powstaje na skutek leczenia nadmiernymi dawkami hormonów tarczycy, zaburzeń w ich obwodowym metabolizmie lub upośledzonej czynności wiążących je receptorów.

Najczęstsze objawy manii

często brak wglądu w chorobę

przymus mówienia, gadatliwość zdająca się nie mieć końca (98% chorych)

pobudzenie psychoruchowe (hiperbulia) (87% chorych)

zmniejszona potrzeba snu (lub nawet kilkudniowy całkowity brak potrzeby snu, 81% chorych) albo zaburzenia rytmu okołodobowego

gonitwa myśli (synonimicznie tachyfrenia, myślotok) (71% chorych)

odhamowanie seksualne (57% chorych)

często: trudności w koncentracji

często: zawyżona samoocena

niekiedy: zmniejszenie krytycyzmu (podejmowanie lekkomyślnych działań)

ogólne zwiększenie energii, niekiedy samoistne poczucie siły

Kokaina (metylobenzoiloekgonina) – C17H21O4N – substancja pobudzająca pochodzenia roślinnego. Odznacza się dużym potencjałem uzależniającym psychicznie. Jest to alkaloid tropanowy otrzymywany z liści krasnodrzewu pospolitego (koki) (Erythroxylon coca), który pierwotnie porastał tereny Andów w Ameryce Południowej.
Pobudzenie psychoruchowe jest zaburzeniem napędu, które wiąże się z niezamierzonymi i pozbawionymi celu ruchami, wynikającymi z napięcia psychicznego i niepokoju człowieka. Mogą one przyjmować postać chodzenia w kółko, załamywania rąk, ściągania ubrania i ubierania go z powrotem i innych podobnych działań. W cięższych przypadkach, ruchy mogą stać się szkodliwe dla wykonujących je osób, w przypadku np. obgryzania paznokci lub warg aż do krwawienia. Pobudzenie psychoruchowe jest objawem depresji lub zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, a czasem fazy maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej; może też być wynikiem nadmiernego spożycia używek; chorzy w średnim wieku i starsi są bardziej narażeni na wystąpienie tego stanu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Zaburzenia depresyjne – zaburzenia psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych, charakteryzujące się obniżeniem nastroju, obniżeniem napędu psychoruchowego, zaburzeniem rytmów okołodobowych i lękiem.

Leki przeciwdepresyjne (tymoleptyki) (ATC N 06 A) - grupa leków psychotropowych, wywierająca terapeutyczny wpływ na podstawowe i wtórne cechy zespołu depresyjnego, w tym na chorobowe zaburzenia nastroju. Leki te znajdują również zastosowanie w leczeniu innych zaburzeń psychicznych: zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, fobii społecznej, w terapii wspomagającej bólu.

Stres oksydacyjny – stan braku równowagi pomiędzy działaniem reaktywnych form tlenu a biologiczną zdolnością do szybkiej detoksykacji reaktywnych produktów pośrednich lub naprawy wyrządzonych szkód. Wszystkie formy życia utrzymują w komórkach środowisko redukujące, które jest zachowywane przez aktywność enzymów podtrzymujących stan redukcji, poprzez ciągły dopływ energii metabolicznej. Zaburzenia w prawidłowym stanie redukcji, mogą wywołać toksyczne działanie, poprzez produkcję nadtlenków i wolnych rodników, powodujących oksydacyjne uszkodzenia wszystkich składników komórki, a szczególnie dotkliwe dla komórki są uszkodzenia białek, lipidów i DNA.

Cholinolityki, antycholinergiki; parasympatykolityki; substancje o działaniu cholinolitycznym (antycholinergicznym); antagoniści receptorów muskarynowych to substancje wykazujące działanie przeciwne do acetylocholiny. Cholinolityki mają wielokierunkowe działanie na organizm, wiele z nich jest truciznami, środkami psychoaktywnymi (delirianty) i lekami. Wspólną cechą wszystkich cholinolityków jest blokowanie (działanie antagonistyczne) na receptory muskarynowe. Z uwagi na generowanie zaburzeń OUN (szczególnie u ludzi starszych) ich stosowanie wymaga dużej rozwagi; w razie majaczenia podaje się leki blokujące receptor D2 (np. haloperidol), przy zatruciu atropiną podaje się fizostygminę.

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe (choroba afektywna dwubiegunowa, ChAD, cyklofrenia) — zaburzenie psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych. Do rozpoznania zaburzenia afektywnego dwubiegunowego dochodzi wtedy, gdy u pacjenta występuje epizod hipomanii, manii lub epizod afektywny mieszany, a w przeszłości wystąpił chociaż raz jeden z tych epizodów włącznie z epizodem depresji. Jeśli u pacjenta występuje powtórnie epizod depresji bez wystąpienia manii, hipomanii bądź epizodu mieszanego, rozpoznaje się zaburzenie afektywne jednobiegunowe (zaburzenie depresyjne nawracające).

Psychodeliki (rzadko: psychedeliki) – grupa substancji psychoaktywnych (obejmująca także dysocjanty i delirianty) wywołujących zmiany percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji.

Karbamazepina (ATC N03AF01) – lek psychotropowy, pochodna dibenzoazepiny (iminostilbenu) o strukturze zbliżonej do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, lek przeciwdrgawkowy i stabilizujący nastrój, używany głównie do leczenia padaczki i choroby afektywnej dwubiegunowej.