Manifest z Tamworth - Polski Serwis Naukowy

Manifest z Tamworth – manifest polityczny, wydany w Tamworcie w 1834 roku przez Brytyjczyka sir Roberta Peela. Na postulatach manifestu opiera się program brytyjskiej Partii Konserwatywnej.

W listopadzie 1834 roku król Wilhelm IV usunął wigowskiego premiera Williama Lamba i zaproponował Arthurowi Wellesleyowi utworzenie gabinetu. Jednakże Wellesley rekomendował królowi powołanie Roberta Peela.

Prawdopodobnie z powodu poparcia Wellesleya, Peel zamierzał rozpocząć przekonywać kraj i elektorat, że istnieje znaczna różnica pomiędzy jego typem konserwatyzmu a tym, jaki preferował jego poprzednik. W związku z tym, 18 grudnia 1834 roku w prasie opublikowano manifest z Tamworth.

William Lamb, 2. wicehrabia Melbourne, (ur. 15 marca 1779 w Londynie, zm. 24 listopada 1848 w Brocket Hall w hrabstwie Hertfordshire), brytyjski polityk ze stronnictwa wigów, ministrem spraw wewnętrznych (Home Secretary, 1830-1834) i dwukrotnie premierem Wielkiej Brytanii (1834 i 1835-1841), a także mentorem i nauczycielem polityki młodej królowej Wiktorii.

Wilhelm IV (ur. 21 sierpnia 1765 w Londynie, zm. 20 czerwca 1837 w Windsorze, Berkshire) – król Wielkiej Brytanii i król Hanoweru od 26 czerwca 1830, nazywany królem żeglarzy. Młodszy syn Jerzego III i Charlotty Mecklenburg-Strelitz. Wilhelm kładł jeszcze większy nacisk niż jego poprzednicy na realizację woli parlamentu. Uczestniczył w przygotowaniu reformy systemu wyborczego w roku 1832. Po jego śmierci na skutek różnych zasad dziedziczenia tronu rozpadła się brytyjsko-hanowerska unia personalna (tronu Hanoweru nie mogła odziedziczyć kobieta, a następczynią Wilhelma IV na tronie Wielkiej Brytanii została jego bratanica Wiktoria).

Założenia i cele manifestu

Głównym celem manifestu był apel do elektoratu nowego parlamentu.

Peel potwierdził, że Reform Act z 1832 roku był "ostatecznym i nieodwołalnym rozwiązaniem wybitnej kwestii ustrojowej";

obiecał, że konserwatyści podejmą "dokładny przegląd cywilnych i duchownych instytucji";

jeśli zaistnieje ewentualność zmian, obiecał "poprawę dowodów nadużyć i zadośćuczynienie realnych krzywd";

zaoferował przyjrzenie się sytuacji Kościoła i jego reformę w celu ochrony "prawdziwych interesów religii państwowej".

Podstawowym zatem celem Peela była "taka reforma konserwatystów, by przetrwali"; jednakże przeciwstawił się zmianom, które uznał za niekonieczne, obawiając się "wiecznego wiru niepokoju".

Kościół – religijna organizacja wyznawców i ich duchowieństwa, posiadająca własną strukturę, ściśle określone zasady organizacyjne i prawne, a także własny system religijny (doktrynę) oraz określone normy postępowania kultowego i etycznego.

Parlament Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej jest najwyższym prawodawczym organem w Zjednoczonym Królestwie oraz brytyjskich terytoriach zamorskich. Na jego czele stoi monarcha brytyjski, obecnie królowa Elżbieta II.