Mans - Polski Serwis Naukowy

Place des Jacobins, pamięci Wilbura Wrighta

Le Mans – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Sarthe, nad rzeką Sarthe.

Według danych na rok 2006 gminę zamieszkiwały 148 169 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2806 osób/km² (wśród 1504 gmin Kraju Loary Le Mans plasuje się na 2. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 64.).

Miasto jest znane głównie ze sportów motorowych - znajduje się tu jeden z najsłynniejszych torów wyścigowych na świecie, na którym rozgrywany jest 24 godzinny wyścig Le Mans.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Sahara Zachodnia – dawna kolonia hiszpańska (jako Sahara Hiszpańska) w północnej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, obecnie okupowana przez Maroko, które nazywa ją Prowincją Południową. Sahara Zachodnia graniczy z Marokiem, Algierią i Mauretanią. Do dzisiaj nie zostały rozstrzygnięte spory o przynależności lub samodzielności tego terytorium.

Dzieje

Wzmiankowane po raz pierwszy przez Ptolemeusza (Geografia 2.8.8) jako rzymskie miasto Vindinium, było stolicą galijskiego szczepu Aulerków należącego do grupy plemiennej Eduów. Le Mans było również znane jako Civitas Cenomanorum (Miasto Cenomanów). Leżało w starorzymskiej prowincji Gallia Lugdunensis.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Eduowie (łac. Aedui lub Haedui) - jedno z najpotężniejszych plemion celtyckich zamieszkujących Galię, głównie tereny między Loarą (Liger) i Saoną (Arar). Ich głównym ośrodkiem było Bibracte.

Grzegorz z Tours wspomina frankijskiego wodza Rigomera, zabitego przez Chlodwiga podczas jego kampanii jednoczenia frankijskich terytoriów.

Jako główne miasto prowincji Maine, Le Mans było w XI wieku obiektem rywalizacji pomiędzy hrabiami Anjou i książętami Normandii. Gdy Normanowie sprawowali kontrolę nad Maine, Wilhelm Zdobywca mógł pokusić się o podbój Anglii; jednakże w roku 1069 mieszkańcy zbuntowali się i siłą usunęli Normanów, co doprowadziło do objęcia władzy przez Hugona V.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Chlodwig I (ok. 466 - po 26 października 511) był władcą Franków, synem Childeryka I i Basiny. Ten chyba najsłynniejszy spośród merowińskich władców objął tron w 481 roku, po śmierci swojego ojca. Po śmierci króla Wizygotów Euryka w 486 roku, wyprawił się do północnej Galii, gdzie rezydował Syagriusz. Podbił jego państwo, a zbiegłego Syagriusza kazał wydać, a następnie stracić. Około 508 pokonał czterech innych władców frankijskich: Chararyka, Ragnachara, rezydującego w Cambrai, i jego braci — Rignomera, prawdopodobnie rezydującego w Le Mans oraz Richara, po czym wcielił do swego państwa ich ziemie.

Podczas II wojny światowej Le Mans zostało wyzwolone przez amerykańską 5 Dywizję pancerną w dniu 8 sierpnia 1944.

Warto zobaczyć

Le Mans posiada dobrze zachowane stare miasto (Cité Plantagenêt lub Vieux Mans) oraz katedrę pod wezwaniem św. Juliana, pierwszego tutejszego biskupa. Na starym mieście można podziwiać również fragmenty murów obronnych z czasów rzymskich oraz rzymskie łaźnie.

Transport i komunikacja

W mieście znajduje się stacja kolejowa Gare du Mans.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Bracia Orville Wright (19 sierpnia 1871 - 30 stycznia 1948) i Wilbur Wright (16 kwietnia 1867 - 30 maja 1912), amerykańscy pionierzy lotnictwa. Uważani są powszechnie za konstruktorów pierwszego udanego samolotu.