Manuel Blanco Encalada - Polski Serwis Naukowy

Manuel Blanco Encalada (ur. 21 kwietnia 1790, zm. 5 września 1876), chilijski polityk, admirał, pierwszy prezydent Chile.

Manuel Blanco Encalada

Urodził się w Buenos Aires w Argentynie jako syn Hiszpana i Chilijki, w rodzinie szlacheckiej. W wieku 12 lat został wysłany na naukę do Hiszpanii. W 1805 wstąpił tam do akademii morskiej, którą ukończył w 1807 w stopniu podporucznika. Służył we flocie hiszpańskiej - w 1808 uczestniczył w bitwie morskiej przeciw napoleońskiej flocie francuskiej, blokującej Kadyks. Sympatyzował z ruchami wyzwoleńczymi spod kolonializmu w Ameryce Południowej i gdy w 1812 okręt, na którym służył, zawinął do Montevideo, Blanco Encalada porzucił swój okręt i służbę hiszpańską i przedostał się do Chile.

Wojna o Pacyfik (nazywana też "wojną o saletrę" lub "saletrzaną") - konflikt zbrojny w latach 1879-1884, pomiędzy Chile i połączonymi siłami Boliwii i Peru. Wojna zakończyła się zwycięstwem Chile, które zdobyło terytorium bogate w surowce mineralne i odcięło Boliwii dostęp do Pacyfiku. Peru straciło swoją prowincję Tarapacá a Boliwia dostęp do morza (prowincja Litoral).

Thomas Cochrane, 10. earl Dundonald GCB (ur. 14 grudnia 1775 w Annsfield, zm. 31 października 1860 w Londynie) – brytyjski arystokrata, polityk i wojskowy, admirał Royal Navy, uczestnik wojen napoleońskich, po ich zakończeniu dowodził marynarkami Chile, Brazylii i Grecji w trakcie wojen o niepodległość tych krajów. W 1832 roku powrócił do Wielkiej Brytanii i Royal Navy, w której służył aż do śmierci.

Wziął następnie udział w wojnie przeciw Hiszpanii o niepodległość Chile, służąc początkowo w artylerii. Po bitwie pod Rancagua trafił do niewoli hiszpańskiej i został skazany na śmierć za dezercję, lecz następnie wyrok zmieniono na wygnanie na wyspy Juan Fernández. W 1817, po zwycięstwie Chile w bitwie pod Chacabuco, powrócił z innymi wygnanymi rewolucjonistami do Chile i ponownie wziął udział w działaniach wojennych, m.in. w bitwach o Cancha Rayada i Maipú. 28 czerwca 1818 otrzymał stanowisko tymczasowego zwierzchnika Departamentu Marynarki. Został po tym pierwszym dowódcą floty Chile, które to stanowisko następnie w listopadzie przekazał Thomasowi Cochrane. Jako dowódca okrętów "Galvarino" i "San Martín", oblegał port Callao, jednakże musiał odstąpić z uwagi na wyczerpanie zapasów. Za to został oddany pod sąd wojskowy, który dopatrzył się w tym naruszenia obowiązków i zdymisjonował go z zajmowanych stanowisk. Blanco wówczas wyjechał do Peru i walczył następnie o niepodległość tego kraju, po czym został zrehabilitowany.

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

Pancerniki – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.

Ponownie w Chile, uczestniczył jako dowódca floty w walkach o Chiloé. W 1826 został wyznaczony przez Kongres Chile na ministra spraw zagranicznych, a następnie 9 kwietnia 1826 wybrany na prezydenta republiki, mimo że sam nie wykazywał ambicji politycznych. 9 września 1826 zrezygnował na korzyść wiceprezydenta Agustína Eyzaguirre.

Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi największy kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.

Wojna Chile i Peru z Hiszpanią – morski konflikt zbrojny pomiędzy Chile i Peru, wspieranymi przez Ekwador i Boliwię, a Hiszpanią, w latach 1865-1866 (oficjalnie zakończona w 1871).

Od 1837 walczył w wojnie z konfederacją peruwiańsko-boliwijską. W obliczu liczebnej przewagi sił peruwiańskich, na ich terytorium, w listopadzie 1837 był zmuszony zawrzeć niekorzystny dla Chile traktat w Paucarpata. Traktat jednak został odrzucony przez rząd, a Blanco został zdymisjonowany. Jego następca Manuel Bulnes Prieto zwyciężył w bitwie pod Yungay. Po tej wojnie, Blanco wyjechał do Europy, gdzie pozostał do 1847, po czym powrócił do Chile, gdzie zaoferowano mu stanowisko gubernatora Valparaiso. W latach 1847-1852 był dowódcą naczelnym chilijskich sił zbrojnych. Od 1849 zasiadał także w senacie. W 1866 był doradcą podczas wojny Chile i Peru z Hiszpanią, między innymi negocjował na pokładzie peruwiańskiej korwety "Unión" warunki wspólnego działania flot sprzymierzonych państw.

Wojna Konfederacji peruwiańsko-boliwijskiej z Chile - konflikt zbrojny, toczący się w w latach 1836-1839, między istniejącym ówcześnie połączonym państwem peruwiańsko-boliwijskim (pod nazwą Konfederacja Peruwiańsko-Boliwijska), a Chile.

Napoléon Bonaparte (pierwotnie wł. Napoleone Buonaparte), Napoleon I (ur. 15 sierpnia 1769 r. w Ajaccio na Korsyce, zm. 5 maja 1821 r., o 17:49, w Longwood na Wyspie Świętej Heleny) – pierwszy konsul Republiki Francuskiej 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz 1815, prezydent (1802-1805) i król Włoch w latach 1805-1814.

W 1868 powierzono mu honorowo przewodzenie delegacji chilijskiej, która sprowadziła z Peru trumnę ze zwłokami Bernardo O'Higginsa. Pod koniec kariery nosił stopień wiceadmirała. Zmarł w 1876 w Santiago de Chile.

Jego imię nosiły później okręty chilijskie, m.in. pancernik kazamatowy z okresu wojny o Pacyfik z Peru.