|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Między 16 i 18 września w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN odbędzie się spotkanie kilkudziesięciu nauczycieli z całej Polski, którzy podczas lekcji fizyki i innych przedmiotów ścisłych i przyrodniczych szczególną uwagę poś... XVIII-wieczny instrument astronomiczny ekwatoriał Adamsa wzbogacił w czwartek zbiory Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Maius. Zakup eksponatu został sfinansowany przez Fundację PZU. ,,Uniwersytet od samego początku wzrastał w siłę dzięki... Sztuka gotowania w XVIII wieku, pokaz mody z czasów PRL, w tym konkurs na najładniejszą "bananówę" i najatrakcyjniejsze "dzwony" - to niektóre z imprez zaplanowanych w Gdańsku w ramach Europejskiej Nocy Muzeów, która odbędzie się 15 maja. ... Blisko 250 grobów z XVIII i XIX wieku odkryto przy budowie obwodnicy Olecka na Mazurach. Wydobyte przez archeologów szczątki, po przeprowadzeniu badań antropologicznych, zostaną pochowane w zbiorowej kwaterze na cmentarzu ewangelickim w Olecku. Podczas trwających ... Na ślad kolizji dwóch statków z XVIII w. natrafili na dnie Martwej Wisły archeolodzy morscy z Gdańska. "Teraz czeka nas trudna operacja przeniesienia wraków w nowe, bezpieczne miejsce" - powiedział PAP dr Waldemar Ossowski z Centralnego Muzeum Morskiego (C...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Mapa Świętej WarmiiCzy wiesz że...? Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących wg reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem. Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Aktualnie stolica powiatu, gminy miejskiej i gminy wiejskiej. 
 Mapa Świętej Warmii została wykonana w połowie XVIII w. przez matematyka i geografa z Elbląga, Jana Fryderyka Enderscha. Wykonał ją na zlecenie biskupa warmińskiego Adama Stanisława Grabowskiego, a obejmowała ona obszar biskupstwa warmińskiego. Dobre Miasto (dawniej niem. Guttstadt) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna.
Elbląg (niem. Elbing, prus. Elbings) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, powiat grodzki Elbląg, stolica powiatu ziemskiego elbląskiego. Jedno z najstarszych polskich miast (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246), a najstarsze w województwie. Była to pierwsza tak szczegółowa mapa Warmii. Na mapie Endersch umieścił symbol Opatrzności Bożej, herb biskupa Grabowskiego i panoramę Lidzbarka Warmińskiego. Mapę Warmii Endersch sporządził w dwóch wersjach. W pierwszej wersji geograf z Elbląga niewłaściwie zatytułował kapitułę warmińską, ta zaś obrażona odmówiła przyjęcia mapy. Została przyjęta dopiero po wprowadzeniu poprawek. Pracę swą Endersch nazwał "Tabula Geographica Episcopatum Warmiensem In Prussia Exhibens". Mapa została wydana w Elblągu w roku 1755. Na mapie wyraźnie widać granice Warmii i jak na stan kartografii w połowie XVIII w. była bardzo dokładna. Miała wymiary 570 × 505 mm; wykonana została w skali 1:226 000. Na mapie znalazło się 821 nazw miejscowych, z których 576 znajduje się na Warmii. Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.
Jan Fryderyk Endersch (ur. 25 października 1705, zm. 28 marca 1769) - pochodził z Turyngii, większość swego życia mieszkał w Elblągu, w Prusach Królewskich. Kształcił się początkowo na cyrulika i piwowara. Jednakże sukcesy odniósł jako matematyk, mechanik i kartograf. Wykonywał globusy; dwa z nich ofiarował królowi Augustowi III. Otrzymał za to w roku 1750 patent i tytuł matematyka królewskiego (łac. mathematicus regius). Interesował się teorią heliocentryczną Mikołaja Kopernika. Opracował model układu słonecznego według tej teorii. W roku 1755 wykonał na zamówienie biskupa Adama Stanisława Grabowskiego mapę Warmii, którą wydał w Elblągu. Mapę tę nazwał "Tabula Geographica Episcopatum Warmiensem in Prussia Exhibens". W sporządzeniu mapy Warmii pomagał mu kanonik dobromiejski ks. Józef Tuławski. Jan Fryderyk Endersch sporządził również mapę Żuław Wiślanych i plan Nogatu pod Elblągiem. Brał udział w opracowaniu pierwszego atlasu ziem polskich Carte de Pologne... (1772) - wydanego przez Rizzi Zannoniego. W zbieraniu materiału topograficznego do mapy Enderschowi pomagał matematyk i astronom warmiński, kanonik dobromiejski Józef Tuławski. Mapa Warmii Enderscha do dziś jest dobrze czytelna i jak niegdyś wzbudza uznanie kartografów. Bibliografia (wybrane pozycje)Linki zewnętrzne
Czy wiesz że...? beta Józef Andrzej Tuławski (Tulawski, ur. 19 lutego 1699 w Reszlu, zm. w październiku 1781 w Dobrym Mieście) – kanonik dobromiejski, kaznodzieja, geometra, matematyk, konstruktor, astronom, autor jednego z najlepszych w Polsce podręczników teoretycznej i praktycznej gnomoniki.
Kartografia – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.
Opatrzność (łac. providentia, gr. pronoja) – w teologii i filozofii rozumie się przez ten termin nieustanną opiekę Boga nad dziejami świata i poszczególnymi ludźmi, poprzez którą pokazuje On swą dobroć i miłość (ogólne pojmowanie terminu związane jest z pozytywnymi skojarzeniami na temat rzeczonego wpływu). Słowo to niekiedy jest synonimem samego Boga. Problemem zła w świecie pomimo istnienia Opatrzności zajmuje się teodycea.
Warmia lub Warmija (pruskie Wormjan – czerwona ziemia, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, Warmia, niem. Ermland lub Ermeland) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².
Adam Stanisław Grabowski herbu Zbiświcz ( ur. 3 września 1698 w Wielkim Buczku koło Debrzna, zm. 15 grudnia 1766 w Lidzbarku) – biskup chełmiński w latach 1736-1739, biskup kujawski 1739-1741, biskup warmiński 1741-1766.
Topografia (z gr.: τόπος topo-, "miejsce" i γράφω graphia, "opisywanie") – dział geografii zajmujący się badaniem kształtu i rysów (cech) powierzchni Ziemi lub innych planet, księżyców i planetoid. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
