Marabut afrykański - Polski Serwis Naukowy

Marabut afrykański (Leptoptilos crumeniferus) – gatunek dużego ptaka mięsożernego z rodziny bocianowatych (Ciconiidae), zamieszkujący Afrykę poza jej północną i południową częścią.

Cechy gatunku

Głowa i szyja pozbawione upierzenia, na przedniej powierzchni szyi wydłużony fałd skóry. Naga skóra różowa, z ciemnymi plamami na głowie. Wierzch ciała łupkowoczarny, spód biały. W okresie godowym wyraźny, zielony, metaliczny połysk na grzbiecie. Młode osobniki ciemniejsze i z pojedynczymi piórami na głowie i szyi.

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

Ryby, ryby właściwe (Pisces) – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, posiadających szczęki i poruszających się za pomocą płetw. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę współcześnie żyjących kręgowców (ponad połowę). Na świecie znanych jest ponad 30 tys. współcześnie żyjących, naukowo opisanych gatunków. Ryby są najstarszymi kręgowcami świata, pojawiły się około 480 mln lat temu. W Polsce występuje około 120 gatunków.

Wymiary

wys. do 1,5 m
dł. ciała do 145 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 260 cm
waga do 9 kg

Biotop

Sawanna, lasostep oraz brzegi zbiorników wodnych słodkich i słonych, szczególnie w pobliżu wysychających. Spotykany również w pobliżu wiosek rybackich, rzeźni i na wysypiskach śmieci.

Gniazdo

Platforma z gałęzi o średnicy 1 m i grubości 30 cm, na drzewach na wysokości 10-30 m lub skałach, zwykle w koloniach liczących 50-60 par, ale zdarzają się kolonie liczące do kilku tysięcy par. Często z innymi ptakami. Zdarzają się również gniazda w miastach.

Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.

Pióro (łac. penna) – twory nabłonkowe pokrywające ciała ptaków , a w czasach prehistorycznych niektórych dinozaurów, przede wszystkim z grupy teropodów, zwłaszcza celurozaurów. Podobnie jak łuski u gadów, pióra zachodzą na siebie dachówkowato. Wyrastają z brodawek skórnych zbudowanych z komórek mezodermalnych, w których formują się najpierw pióra puchowe (embrionalne), a następnie pióra ostateczne (penna).

Jaja

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w sezonie rozrodczym (jego termin zmienia się w zależności od szerokości geograficznej) 2-3 kredowo-białych jaj.

Wysiadywanie

Jaja wysiadywane są przez okres 29-31 dni przez obydwoje rodziców. Pisklęta pierzą się po 95-115 dniach.

Pożywienie

Padlina, ryby, owady (w tym szarańcza wędrowna), drobne kręgowce lądowe, a także odpadki.

Lasostep to typ krajobrazu w umiarkowanych rejonach półkuli północnej, charakterystyczny dla obszaru przejściowego między strefą leśną a stepową; roślinność leśna zajmuje siedliska wilgotniejsze, stepowa - suchsze. Jest to mikromozaika stepu i lasu, uwarunkowana właściwościami podłoża.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Informacje dodatkowe

Puch marabuta znajduje zastosowanie w kryminalistyce. Ze względu na swoje właściwości znakomicie nadaje się do wyrobu pędzli daktyloskopijnych. W XIX w. pióra podogonowe i puchowe były masowo pozyskiwane dla zdobienia damskich kapeluszy, boa itp. Spowodowało to wówczas prawie całkowitą zagładę tego gatunku. Również obecnie, choć na mniejszą skal, pióra są wykorzystywane w tym celu.

Pióra marabuta są również wykorzystywane w wędkarstwie muchowym. Służą do wyrobu tzw. "much".

Przypisy

Leptoptilos crumeniferus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Marabou (Leptoptilos crumeniferus) (ang.). IBC The Internet Bird Collection. [dostęp 5 grudnia 2010].
Leptoptilos crumeniferus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
Beata Pawlikowska: Blondynka na safari. Warszawa: National Geographic, 2009, s. 125. ISBN 978-83-7596-040-2.

Bibliografia

L. Solski, 2008: Przewodnik Zoo Wrocław. (wykorzystanie piór)

Beata Pawlikowska: Blondynka na safari. Warszawa: National Geographic, 2009, s. 125. ISBN 978-83-7596-040-2.