Marcello Malpighi - Polski Serwis Naukowy

Marcello Malpighi

Marcello Malpighi (ur. 10 marca 1628 w Crevalcore koło Bolonii, zm. 29 listopada 1694 w Rzymie) - włoski biolog i lekarz, jeden z najznakomitszych uczonych okresu baroku. Opisał naczynia włosowate, krwinki, budowę owadów, w tym tchawki i narządy wydalnicze (cewka Malpighiego).

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Naczynia włosowate (kapilary) – cienkościenne naczynia krwionośne (lub chłonne) oplatające tkanki i docierające do niemalże każdej komórki ciała. Są drobne, ale łącznie mają ogromną powierzchnię. Zbudowane są ze śródbłonka. Ich średnica wynosi 7-15 μm[potrzebne źródło]. Ich zadaniem jest wymiana (pod wpływem ciśnienia) gazów, składników pokarmowych, zbędnych produktów przemiany materii, hormonów i witamin między krwią a tkanką. Wadą naczyń włosowatych jest to, że w czasie wymiany składników ucieka z nich także osocze (do 5 litrów dziennie). Z tego powodu powstał układ limfatyczny (chłonny), którego jednym z zadań jest zbieranie osocza z płynu tkankowego. Pęknięcie naczynia włosowatego nie ma większego znaczenia dla organizmu, chyba że dotyczy ono ważnych narządów (mózgu i naczyń wieńcowych serca)

Rodzice Malpighiego byli niezależnymi materialnie rolnikami, co pozwoliło im zapewnić najstarszemu synowi Marcello wyższe wykształcenie. Wskutek śmierci obojga rodziców w 1649, Malpighi musiał zaopiekować się rodzeństwem i gospodarstwem. W 1651 zdecydował się na studia medyczne. W wieku 25 lat uzyskał stopień doktora medycyny w 1653 na uniwersytecie w Bolonii.

Elementy morfotyczne krwi – upostaciowane składniki krwi, będące albo żywymi komórkami (leukocyty), wyspecjalizowanymi komórkami o ograniczonym metabolizmie (erytrocyty), bądź fragmentami komórek (trombocyty). Elementy morfotyczne krwi są wytwarzane w układzie krwiotwórczym, który obejmuje głównie szpik kostny czerwony, a także węzły chłonne, śledzionę, migdałki, grasicę. Muszą być stale wytwarzane; u człowieka długość ich życia wynosi od kilku godzin do kilku lat.

Uniwersytet w Pizie (wł. Università di Pisa) – jeden z najstarszych i jeden z najsłynniejszych włoskich uniwersytetów. Zlokalizowany jest w Pizie (Toskania). Obecnie wraz z dwoma innymi uczelniami wchodzi w skład grupy pizańskich szkół wyższych (wł: Sistema Universitario Pisano). Uczy się tu prawie 52 tys studentów. Co roku mury uczelni opuszcza ponad 11 tys absolwentów. Kierunkiem, którego absolwenci Uniwersytetu w Pizie osiągają najwyższy światowy poziom jest w chwili obecnej przede wszystkim informatyka.

Jest twórcą anatomii mikroskopowej. Był profesorem na uniwersytetach w: Bolonii, Pizie i Mesynie. Jako pierwszy zastosował mikroskop do obserwacji tkanek. W 1660 roku opisał krwinki czerwone, naczynia włosowate oraz strukturę tkanki płucnej. Badał także anatomię kilku ważnych narządów m. in.: nerek. W 1668 roku został lekarzem papieża Innocentego XII, był także członkiem honorowym londyńskiego Royal Society.

Wydawnictwo Naukowe PWN SA – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Jednostka dominująca grupy kapitałowej, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

Uniwersytet Boloński – jeden z największych uniwersytetów we Włoszech. Najstarszy uniwersytet w zachodnim świecie (rok założenia: 1088). Otrzymał przywileje w 1158 z rąk cesarza Fryderyka I Barbarossy; w XIX wieku komitet historyków pod kierownictwem Giosuè Carducci badając jego genealogię przesunął datę utworzenia do 1088. Uniwersytet Boloński jest historycznie słynny z nauczania prawa kanonicznego i cywilnego.

Bibliografia

Mała Encyklopedia Medycyny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979. ISBN 83-01-00200-X.