Marcin Wadowita - Polski Serwis Naukowy

Marcin Wadowita, Wadovius, przydomek Campius (ur. 1567 w Wadowicach, zm. 27 stycznia 1641) – polski teolog, pisarz religijny, profesor, wicekanclerz i dziekan Wydziału Teologii Akademii Krakowskiej (Uniwersytetu Jagiellońskiego).

Wielu historyków błędnie nazywa go rektorem krakowskiej uczelni.

Pierwszy komentator kosmografii Jana Hontera, obrońca idei tolerancji. Uratował od śmierci teologa ariańskiego Fausta Socyna. Nadzwyczaj zdolny i pilny od 1583 kształcił się w krakowskiej Akademii.
Stopień doktora teologii uzyskał studiując w jezuickim Kolegium w Rzymie. Jednak po powrocie do ojczyzny wspierał uczelnię w walce z tym zakonem.

Johannes Honterus (także Johann Honterus, Ioannes Honterus, Johannes Honter, pol. Jan Honter, ur. 1498 w Braszowie, zm. 1549 tamże) - saskosiedmiogrodzki humanista, teolog i kartograf.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Przeszedł liczne szczeble ówczesnej kariery akademika i duchownego - od proboszcza (prepozyta) kościoła św. Floriana na Kleparzu, do godności wicekanclerza Uniwersytetu. Związany był przez prawie pół wieku z Akademią Krakowską. Ceniono go za wesołe usposobienie, rozległą wiedzę i inteligencję. Doprowadził on bazę uniwersytecką do niebywałego rozkwitu.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Zygmunt I Stary, lit. Žygimantas Senasis, biał. Жыгімонт Стары (ur. 1 stycznia 1467 w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 w Krakowie) – od 1506 król polski i wielki książę litewski. Przedostatni z dynastii Jagiellonów na tronie polskim.

Marcin Wadowita należał do grona osób na owe czasy głęboko wykształconych, o wrażliwej umysłowości. Jego wiedza, swada polemiczna i niepospolita inteligencja przysparzała mu wielu słuchaczy.
Papież Klemens VIII powiedział o nim:

Na mocy przywileju Zygmunta I Starego z 1535 szlachectwo uzyskiwali "doktorowie Akademii Krakowskiej wydziałów: teologii, praw i medycyny oraz innych zaszczytnych nauk i sztuk", w ten sposób także doktor Marcin z Wadowic został szlachcicem. W 1641 na swym majątku Pławowice uczynił zapis 3000 zł polskich na rzecz burs akademickich. Nie zapomniał o swoim rodzinnym mieście Wadowicach, fundując tam "szpital dla ubogich osób obojga płci" oraz szkołę.

Faust Socyn (właściwie: Fausto Sozzini, Faustus Socinus) (ur. 5 grudnia 1539 w Sienie, zm. 3 marca 1604 w Lusławicach) – włoski reformator religijny, teolog, pisarz, poeta. Twórca socynianizmu i doktryny religijnej Braci Polskich, dziadek Andrzeja Wiszowatego.

Zmarł powszechnie żałowany 27 stycznia 1641 i został pochowany w kościele św. Floriana w Krakowie.

Przypisy

Ciekawostka: W młodości ponoć pasał świnie. Kiedy jeden z wieprzy mu uciekł, bojąc się gniewu rodziców, udał się na naukę do Krakowa.
A. Komoniecki, Dziejopis żywiecki, Biblioteka Jagiellońska, rkps 3410, k. 157