Marek Agrypa - Polski Serwis Naukowy

Marek Agrypa

Marek Wipsaniusz Agrypa (Marcus Vipsanius Agrippa, 63-12 p.n.e.) syn Lucjusza Wipsaniusza Agrypy.

Wybitny polityk i dowódca wojskowy. Zięć, minister i przyjaciel cesarza Augusta. Był równieśnikiem Oktawiana i studiował razem z nim w Apolonii. Za jego radą po zamachu na Gajusza Juliusza Cezara, Oktawian wyruszył natychmiast do Rzymu. Agrypa odegrał znaczącą rolę w wojnie przeciwko Lucjuszowi Antoniuszowi i Fulwii, bratu i żonie Marka Antoniusza zakończonej zdobyciem Peruzji.

Rzym (ang. Rome) to historyczny serial telewizyjny wyprodukowany przez telewizje BBC oraz HBO. Wyemitowany w 2005 roku pierwszy sezon składa się z 12 pięćdziesięciominutowych odcinków. Emisja drugiego, 10-odcinkowego sezonu rozpoczęła się w USA 14 stycznia 2007. Pierwszy sezon ukazał się po polsku na DVD 8 września 2006 r. Początkowo twórcy planowali realizację pięciu sezonów. Pierwszy sezon zrealizowano z zakładanej początkowo formie, drugi miał kończyć się śmiercią Brutusa, trzeci i czwarty obejmować wojnę w Egipcie, piąty pojawienie się mesjasza w Palestynie. Jednak stacja HBO zażyczyła sobie realizację jedynie dwóch serii, ostatecznie wątki sezonów trzeciego i czwartego włączono do drugiego, a z piątego zrezygnowano.

Marek Klaudiusz Marcellus (Marcus Claudius Marcellus) (ur. 42 p.n.e.; zm. 22 p.n.e.) syn Gajusza Klaudiusza Marcellusa (Gaius Claudius Marcellus) i Oktawii Młodszej (Octavia Minor) Będąc jednym z najbliższych krewnych Oktawiana stał się przedmiotem politycznych zabiegów. W wieku trzech lat został zaręczony z Pompeją, córką Sekstusa Pompejusza, gdy triumwirowie Oktawian i Marek Antoniusz zawarli z nim pokój w Puteoli . Gdy Pompejusz został trzy lata później pokonany Pompeja wraz z ojcem uciekła do Azji i małżeństwo nie doszło do skutku. Od 30 p.n.e. roku August rozpoczął wprowadzać Marcellusa w działalność publiczną, dając do zrozumienia, że widzi w nim swojego dziedzica. W 29 p.n.e. Marcellus uczestniczył w potrójnym tryumfie Oktawiana, na podobieństwo udziału Oktawiana w tryumfie Cezara w 46 p.n.e. W 25 p.n.e. jako trybun wojskowy brał udział w wyprawie Oktawiana do Hiszpanii. W tymże roku poślubił wówczas 14-letnią Julię, jedyną córkę cesarza Augusta. W 24 p.n.e. został pontyfikiem, uzyskał prawo bycia senatorem wśród ekspretorów oraz ubiegania sie o konsulat 10 lat wcześniej, niż zwyczajowo. W 23 p.n.e. sprawował swój pierwszy urząd publiczny jako edyl. Zorganizował wtedy wspaniałe igrzyska w celu pozyskania poparcia dla dalszej kariery politycznej. W końcu tego roku zachorował i przedwcześnieumarł w Bajach. Był pierwszą osobą pochowaną w nowo zbudowanym Mauzoleum Augusta. Dla uczczenia jego pamięci Oktawia założyła bibliotekę zaś August nazwał teatr imieniem Marcellusa. O jego przedwczesnej śmierci wspomina Wergiliusz w "Eneidzie".

Dwa lata później stłumił powstanie w Galii i przekroczył Ren dla ukrócenia agresji Germanów. Po powrocie odrzucił triumf, ale przyjął konsulat w 37 p.n.e. Przygotował wojnę z Sekstusem Pompejuszem rozbudowując porty i szkoląc flotę w sztucznym Porcie Julijskim zbudowanym w pobliżu Baiae. Następnie jako dowódca floty pokonał Sekstusa Pompejusza w bitwach pod Myle i pod Naulochus w 36 p.n.e. Poślubił Pomponię, córkę przyjaciela Cycerona, Pomponiusza Attyka. W 33 p.n.e. został edylem i zasłużył się rozbudowując i upiększając Rzym. Został ponownie dowódcą floty, gdy wybuchła wojna z Markiem Antoniuszem. zwycięstwo we wrześniu 31 p.n.e. w bitwie morskiej pod Akcjum nad flotą Marka Antoniusza i Kleopatry VII, było w znacznej mierze jego zasługą. Dało ono Oktawianowi pełnię władzy nad imperium rzymskim. Jako znak zaufania ze strony Oktawiana, Agrypa otrzymał rękę Marceli, jego siostrzenicy. W 27 p.n.e. objął po raz trzeci konsulat i na pamiątkę bitwy pod Akcjum zbudował w Rzymie Panteon. Inskrypcje upamiętniające jego fundację zachowały się nawet po przebudowie Panteonu poprzez Hadriana. Zbudował także akwedukty i termy i inne budowle publiczne. Na skutek intryg Liwii i z zazdrości o wpływy Marcellusa, ostentacyjne opuścił Rzym, przyjmując namiestnictwo Syrii, choć funkcję sprawował z greckiej wyspy Lesbos. Po śmierci Marcellusa, męża Julii, córki Augusta, Oktawian wezwał go ponownie do Rzymu i dla bliższego związku z nim nakazał mu rozwód z Marcelą i - za radą Mecenasa poślubienie w 21 p.n.e. Julii, wdowy po Marcellusie. W 19 p.n.e. Agrypa zdusił powstanie Kantabryjczyków w Hiszpanii, w 17 p.n.e. ponownie był namiestnikiem Syrii, gdzie zyskał uznanie za swoje rządy. Zmarł w Kampanii w 12 p.n.e. w wieku 51 lat. August uhonorował go wspaniałym pogrzebem i pochówkiem w Mauzoleum Augusta.

Triumf (z łac. triumphus) – w antycznym Rzymie najwyższe wyróżnienie jakie otrzymywał wódz za swe zwycięstwa na polu walki. Początkowo miał charakter religijny, związany z oczyszczeniem żołnierzy biorących udział w walce. Z czasem ewoluował w kierunku okazałego widowiska mającego na celu uczczenie zwycięskiego wodza i jego żołnierzy. Rozróżniano dwa rodzaje triumfów: triumphus curulis (tzw. wielki triumf), podczas którego triumfator jechał na rydwanie i ovatio, gdy wódz jechał konno.

Bitwa pod Akcjum - bitwa morska starożytności, do której doszło 2 września 31 p.n.e. Było to decydujące starcie w trawiącej imperium rzymskie wojnie domowej między Oktawianem Augustem a Markiem Antoniuszem i wspierającą go egipską królową Kleopatrą. Bitwa zakończyła się całkowitym zwycięstwem floty Oktawiana, co pozwoliło mu przechwycić pełnię władzy w imperium.

Agrypa był również wybitnym geografem. Stworzył mapę geograficzną ówczesnego świata, którą Oktawian August kazał umieścić w portyku zwanym Porticus Vipsania. Do tej mapy Agrypa sporządził komentarz geograficzny, który zapewne zawierał głównie dane dotyczące granic i odległości. Napisał też nie zachowaną autobiografię. Nic z jego twórczości nie zachowało się do naszych czasów.

Kleopatra VII Filopator zw. Wielką, gr. – basilissa Kleopatra VII Nea Thea Thea Philopator Thea Philopatris – królowa Kleopatra VII Nowa Bogini Bogini Miłująca Ojca Bogini Miłująca Ojczyznę, egip. – Kliupadrat (ur. 69 p.n.e., zm. 12 sierpnia 30 p.n.e. w Aleksandrii) – ostatnia królowa hellenistycznego Egiptu (od 51 p.n.e.).

Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Występuje w grze Shadow of Rome jako jedna z głównych postaci (obok Augusta) oraz w serialu telewizji HBO pt. Rzym.

Małżeństwa i dzieci

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Marka Agrypy

Bibliografia

Boski August. W: Gajusz Swetoniusz Trankwilus: Żywoty Cezarów. Warszawa: 1987.

Praca zbiorowa: Słownik pisarzy antycznych. Anna Świderkówna (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990, s. 45.

Starożytna Syria zajmowała obszar między Morzem Śródziemnym, a rzeką Eufrat oraz między Azją Mniejszą (konkretnie górami Taurus) i Palestyną. Takie ramy terytorialnie przyjmuje się najczęściej w literaturze, z punktu widzenia geograficznego dla tego regionu. Nie są one tożsame z obecnymi granicami państwa syryjskiego.

Lesbos (gr. Λέσβος) – jedna z największych wysp na Morzu Egejskim. Należy do Grecji i wchodzi w skład prefektury Lesbos w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Wyspa położona jest w Azji (na azjatyckim szelfie kontynentalnym) u wybrzeży Turcji, od Azji Mniejszej oddzielają ją cieśniny Muslim na północy i Lesbijska na wschodzie. W południowo-zachodnie wybrzeże wcina się zatoka Kalonis. Stolicą i największym miastem wyspy i prefektury Lesbos jest Mitylena. W starożytności mieszkała tam Safona.