Marek Emiliusz Lepidus - konsul 78 - Polski Serwis Naukowy

Marek Emiliusz Lepidus, łac. (Marcus Aemilius Lepidus Q. f. M. n.) (zm. latem 77 p.n.e.), członek wpływowego rodu rzymskiego Emiliuszy (Aemilii). Kwestor ok. 91 p.n.e; pretor w 81 p.n.e.; propretor na Sycylii w 80 p.n.e., gdzie dopuścił się wielkich nadużyć. W wojnie domowej między zwolennikami Mariusza i Sulli stał po stronie tego ostatniego. Zdobył przy tym ogromne bogactwa zakupując majątki konfiskowane w czasie proskrypcji. Przeszedł potem na stronę popularów z ambicją stania się ich liderem. Poślubił Appuleję, córkę Lucjusza Apulejusza Saturninusa, wybitnego przywódcy popularów, współpracującego w czasie swoich trybunatów plebejskich z Mariuszem. Zdobył konsulat w 78 p.n.e. wraz z Kwintusem Lutacjuszem Katulusem. Osiągnął konsulat dzięki poparciu Pompejusza, a wbrew opinii Sulli. Pozostawał w ostrym konflikcie ze swoim kolegą w konsulacie. Usiłował zapobiec uczczeniu Sulli honorowym pogrzebem. Przedstawił program cofający uregulowania Sulli: przywrócenie znaczenia trybunatowi plebejskiemu, zwrócenia skonfiskowanych majątków poprzednim właścicielom, wprowadzenia nowych ustaw przywracających rozdawnictwo zbożowe.

Emiliusze (Aemilii) - jeden z najstarszych i najbardziej wpływowych rodów patrycjuszowskich starożytnego Rzymu. Dzielił się na wiele gałęzi noszących przydomki: Lepidus, Scaurus, Paullus, Papus, Mamercus, Regillus.

Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

W czasie gdy Lepidus rozwijał agitację w Rzymie na terenie Etrurii rozwinęła się rebelia skierowana przeciwko weteranom Sulli, kolonistom na skonfiskowanych gruntach. Skierowany przeciwko powstaniu Lepidus wykorzystał to nie do tłumienia rebelii ale do werbowania własnego wojska i skupienia wokół siebie przeciwników senatu.

Prokonsul (łac. proconsul) – był to tytuł nadawany od I w. p.n.e. konsulom po zakończeniu kadencji, związany z równoczesnym powierzeniem funkcji zarządu senackich prowincji konsularnych, co łączyło się z szerokimi uprawnieniami administracyjnymi, wojskowymi i jurysdykcyjnymi. Namiestnictwo prowincji wiązało się również z dużymi dochodami dla prokonsula, co pozwalało na zwrot z nawiązką wydatków związanych z wyborem i pełnieniem obowiązków konsula, który to urząd sprawowano w ramach służby publicznej (tzn. konsul nie pobierał wynagrodzenia). Zasadniczo prokonsulat trwał rok, jednak były przypadki jego przedłużenia. Na przykład Pompejuszowi w celu zwalczania korsarzy przedłużono ten urząd bezterminowo, zaś Juliuszowi Cezarowi powierzono na 4,5 roku.

Galia (łac. Gallia) - kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii i północnych Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58-51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej czy międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

Jako prokonsul objął namiestnictwo Galii. Rozpoczął jawną walkę z senatem a Katulus stał się przywódcą stronnictwa przeciwnego i na mocy senatus consultum ultimum został upoważniony do stłumienia rebelii. Dowództwo sił wiernych senatowi objął Pompejusz Wielki, część oddziałów rekrutując z własnych zasobów. Lepidus ruszył na Rzym, ale jego siły zostały rozbite niedaleko miasta. Wycofał się do Etrurii a następnie zbiegł na Sardynię, gdzie latem 77 p.n.e. zmarł.

Marek Emiliusz Lepidus (Marcus Aemilius Lepidus) (ur. ok. 89 p.n.e. - zm. 13 p.n.e.); syn Marka Emiliusza Lepidusa konsula w 78 p.n.e. i Appulei (córki Lucjusza Apulejusza Saturnina (Lucius Appuleius Saturninus). Polityk patrycjuszowski końca republiki rzymskiej. Edyl kurulny 53; interrex w 52 ; w 49 roku p.n.e. sprawował funkcję pretora.

Przydomek Lepidus nosiła szacowna gałąź rzymskiego rodu Emiliuszów. Jej przedstawiciele pojawiają się w historii Rzymu od 3 wieku p.n.e. do 1 wieku n.e. w którym powiązali się rodzinnie z dynastia julijsko-klaudyjską. Poniższe drzewo genealogiczne pokazuje powiązania w części hipotetyczne lub dyskusyjne (co zaznaczane jest w poszczególnych hasłach) z braku źródeł, ale ma ukazać wielowiekowe trwanie znaczenia rzymskiego rodu.

Dzieci

Marek Emiliusz Lepidus członek II triumwiratu

Lucjusz Emiliusz Lepidus Paulus - konsul w 50 p.n.e.

Scypion (Scipio) - adoptowany do rodu Korneliuszy Scypionów, poległ w 77 p.n.e. w wojnie toczonej przez ojca z optymatami

Zobacz też

Emiliusze, drzewo genealogiczne Emiliuszów Lepidów

Kwestor (łac. Quaestor) w starożytnym Rzymie, w początkach republiki, urzędnik sprawujący funkcję sędziego śledczego oraz oskarżyciela publicznego w sprawach karnych. Później powierzono kwestorowi administrację skarbem publicznym, a funkcje sądownicze przeszły na pretorów i trybunów. Początkowo kwestorów było dwóch, od 421 p.n.e. czterech, od 267 p.n.e. 8, od czasów Sulli 20, a Cezar zwiększył ich liczbę do 40. Odpowiedzialni byli za sprawy finansowe: nadzór nad kasą państwową, gromadzenie i rozdział pieniędzy, zbieranie podatków, zarządzanie kasą wojskową (wypłata żołdu, sprzedaż łupów itp.).

Senat rzymski (łac. Senatus) – w czasach republiki było to ciało ustawodawcze i wykonawcze, a w czasach cesarstwa rzymskiego było to najwyższe ciało ustawodawcze.