Marek Safjan - Polski Serwis Naukowy

Marek Henryk Safjan (ur. 28 sierpnia 1949 w Warszawie) – polski prawnik, prezes Trybunału Konstytucyjnego w latach 1998–2006, sędzia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (od 2009). Syn Zbigniewa Safjana, mąż Doroty Safjan.

Życiorys

Wykształcenie i praca naukowa

Ukończył w 1971 studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Był uczestnikiem prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności. W 1980 uzyskał stopień doktora nauk prawnych, w 1990 obronił habilitację, a w 1998 otrzymał tytuł profesora. Specjalizuje się w zakresie prawa cywilnego i prawa medycznego, opublikował około 200 prac naukowych. Był też stałym publicystą "Newsweeka" oraz członkiem rady Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności – zespół ekspertów prawniczych "Solidarności", w skład którego weszło ponad 100 specjalistów z różnych dziedzin prawa i 200 współpracowników z całej Polski. Powołane w Krakowie 17 stycznia 1981 roku obradowało w sądzie krakowskim i na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zakończyło pracę w 1992 roku. Przygotowało reformę prawa w Rzeczpospolitej opracowując kilkadziesiąt społecznych projektów ustaw m.in.:

Trybunał Konstytucyjny (skrót TK) – organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce, znany także w ustrojach innych państw. Jego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. "sąd nad prawem").

W latach 1996–1997 pełnił funkcję prorektora UW. Członek Collegium Invisibile i przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.

Kariera sędziowska

W 1997 został wybrany w skład Trybunału Konstytucyjnego, a w styczniu 1998 prezydent RP Aleksander Kwaśniewski powołał go na stanowisko prezesa TK. 5 listopada 2006 zakończył kadencję sędziego i zarazem prezesa.

W lutym 2009 został nominowany do objęcia stanowiska polskiego sędziego w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości. 6 października 2009 podczas uroczystej sesji inauguracyjnej złożył ślubowanie jako nowy sędzia ETS, zastępując na tym stanowisku Jerzego Makarczyka.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki cywilnoprawne między podmiotami prawa prywatnego (osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi, którym ustawy przyznały zdolność prawną), a także sytuację prawną osób i rzeczy jako podmiotów i przedmiotów stosunków cywilnoprawnych oraz treść stosunków prawnych, na którą składają się uprawnienia i obowiązki podmiotów tych stosunków.

Nagrody i wyróżnienia

W 2006 został laureatem Nagrody Kisiela.

2 lipca 2007 został uhonorowany w Strasburgu Medalem Pro merito za działalność jako prezesa Trybunału Konstytucyjnego i zaangażowania w prace i działalność europejskich instytucji badawczych i akademickich.

W 2010 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Sędzia – funkcjonariusz publiczny uprawniony do orzekania w sprawach należących do właściwości sądów i trybunałów, na zasadach niezawisłości i bezstronności.

Jerzy Makarczyk (ur. 1938) – polski prawnik, profesor prawa międzynarodowego publicznego. Od 11 maja 2004 r. do 6 października 2009 r. pełnił funkcję polskiego sędziego w Trybunale Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (został zastąpiony przez Marka Safjana). W latach 2002-2004 był doradcą prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ds. polityki zagranicznej i praw człowieka, w latach 1992-2002 był sędzią w Europejskim Trybunale Praw Człowieka oraz przewodniczącym polskiej delegacji przy Zgromadzeniu Ogólnym Narodów Zjednoczonych.

Wybrane publikacje

Informator o badaniach nad rodziną (współautor), 1975

Instytucja rodzin zastępczych: problemy prawno-organizacyjne, 1982

Koszty sądowe w sprawach cywilnych: raport z badań (współautor), 1994

Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej (po 1 września 2004 roku), 2004

Osamotnione dzieci: rodziny zastępcze i rodzinne domy dziecka, 1983

Prawo i medycyna: ochrona praw jednostki a dylematy współczesnej medycyny, 1998

Prawo wobec ingerencji w naturę ludzkiej prokreacji, 1990

Prawo Wspólnot Europejskich a prawo polskie. Prawo spółek (red.), 1996

Wyzwania dla państwa prawa, 2007

Zobowiązania: zarys wykładu. Witold Czachórski (współautor aktualizacji), 1994

Przypisy

Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001. ISBN 83-7059-503-0.
Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2 kwietnia 2011].
Rada Naukowa Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości. [dostęp 20 sierpnia 2011 r.].
M.P. z 2011 r. Nr 20, poz. 212

Źródła

Nota biograficzna na stronie Trybunału Konstytucyjnego. [dostęp 28 października 2011].