Marek Terencjusz Warron - Polski Serwis Naukowy

Marcus Terentius Varro – zwany też Warronem z Reate (łac. Reatinus), w odróżnieniu od poety Warrona z Ataksu. Uczony i pisarz rzymski, w karierze politycznej doszedł do urzędu pretora. Urodził się (przypuszczalnie) w Reate (obecnie Rieti) w 116 p.n.e., zmarł w 27 p.n.e. Uczeń filologa Luciusza Eliusza Stilona i filozofa Antiocha z Askalonu.

Gnaeus Pompeius Magnus (ur. 29 września 106 p.n.e., zm. 28 września 48 p.n.e.) – rzymski polityk i dowódca wojskowy, jeden z twórców I triumwiratu, zwany przez współczesnych Pompejuszem Wielkim ze względu na wielkie sukcesy polityczne i militarne oraz zasługi dla Rzymu.

Antiochos z Askalonu (ur. między początkiem lat trzydziestych, a końcem lat dwudziestych II w.p.n.e., zm. po 69 roku p.n.e.) – starożytny filozof platońskiej Akademii (piąta Akademia) doby eklektyzmu. Do naszych czasów nie zachowało się żadne z pism Antiochosa.

W 67 p.n.e., jako dowódca oddziału floty, brał udział w walkach z piratami, u boku Pompejusza. W czasie wojny domowej (53-48 p.n.e.) stanął po stronie Pompejusza. W roku 49 p.n.e. był legatem i dowódcą wojsk w Hiszpanii, pokonany przez Cezara, następnie ułaskawiony, otrzymał polecenie zorganizowania biblioteki publicznej w Rzymie. Po śmierci Cezara (44 p.n.e.) uniknął proskrypcji przeprowadzonych przez Marka Antoniusza.

Rieti (starożytne Reate) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rieti. Na placu Św. Rufo znajduje się znak opisany jako środek Włoch.

Republika rzymska – państwo powstałe w starożytnym Rzymie, istniejące w latach 509 p.n.e.–27 p.n.e., które rozwinęło się z niewielkiego, monarchicznego państwa-miasta w środkowej części Półwyspu Apenińskiego do największej potęgi świata antycznego kontrolującej cały basen Morza Śródziemnego, po czym przekształciło się w cesarstwo rzymskie.

Prawdziwy erudyta, uważany był za jednego z najlepiej wykształconych ludzi w historii antycznego Rzymu. Historycy podają, że napisał 74 dzieła w 620 księgach, m.in. prace: historyczne ("Annales"), geograficzne ("Ephemeris navalis", przewodnik po morzu), historyczno-obyczajowe ("De vita populi Romani"), gramatyczne ("De lingua Latina", "De origine linguae Latinae"), historyczno-literackie (o poematach, o poetach, o Plaucie, o komediach Plauta), a także dzieła z zakresu: prawa, filozofii, etyki, pedagogiki, teatru, religii, rolnictwa oraz liczne biografie (ok. 700 życiorysów sławnych ludzi z ich wizerunkami – pierwsza ilustrowana książka rzymska, "Imagines"). Był również autorem obszernej encyklopedii pt. Disciplinarum libri IX i zbioru satyr.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Do naszych czasów zachowały się:

rozprawa De re rustica (pol. "O gospodarstwie wiejskim" – podręcznik gospodarki rolnej, ceniony do czasów nowożytnych)(wyd. 1884—1902, 3 tomy, II wyd. 1912),

obszerne fragmenty (z 25 ksiąg pozostały księgi V-X) dzieła poświęconego łacinie De lingua Latina (O języku łacińskim), wyd. 1910.

fragmenty satyr Menipejskich,

a także mniejsze szczątki innych dzieł.

Zaginione, monumentalne dzieło Warrona Disciplinarum libri IX (Dziewięć ksiąg naukowych), które było pierwszą rzymską encyklopedią, jest źródłem dwustopniowego podziału późniejszego szkolnictwa oraz wszechnauk na trivium (gramatyka, dialektyka, retoryka) i quadrivium (geometria, arytmetyka, astronomia, muzyka), co razem daje siedem sztuk wyzwolonych (łac. septem artes liberales).

Zobacz też

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Marek Terencjusz Warron

Pisma Warrona na The Latin Library.