Margonin – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim.

Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Margonin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 2980 mieszkańców.

Położenie

Margonin leży w północno-wschodniej części województwa wielkopolskiego w powiecie chodzieskim nad Margoninką i Jeziorem Margonińskim. Miasto liczy niespełna 3 tysiące mieszkańców żyjących na powierzchni ponad 5 km². Margonin leży na terenie Wysoczyzny Chodzieskiej. Miasto stanowi ważny węzeł drogowy. W mieście krzyżują się trasy:

Margonin leży w niewielkiej odległości od ważnych ośrodków gospodarczych i administracyjnych w regionie a także od ośrodków sąsiednich gmin.

Obecnie do Margonina nie można dojechać koleją, gdyż linia Gołańcz – Chodzież jest wycofana z eksploatacji. Komunikacją publiczną na terenie miasta zajmuje się pilski PKS, który oferuje kilkanaście autobusów dziennie do większości ościennych miejscowości, a także do dalszych ośrodków takich jak Poznań czy Piła.

Historia

Margonin powstał z niewielkiej osady, która już we wczesnym średniowieczu istniała nad Jeziorem Margonińskim. Znajdujące się tam dwa grodziska dały początek osiedlu miejskiemu. Pierwsza pisana notka pochodzi z 1364 roku. Osada prawa miejskie otrzymała przed 1402 rokiem, a w wyniku starań Joanny Gembickiej prawa te odnowiono w 1696 roku. Margonin był wtedy miastem prywatnym. Wiadomo jednak że ok. 1450 roku miasto opasane było fortyfikacjami miejskim. Rok 1772 przyniósł stagnację miasta które zostało wcielone do Prus. Sytuacja ta trwała do roku 1807 kiedy to Margonin zostaje wcielony do Księstwa Warszawskiego i przez następne 8 lat pod jego rządami się znajduje. Wiek XVIII to okres szybkiego rozwoju miasta, rozwija się rzemiosło, handel, usługi. Szczególnie dobrze rozwinęło się sukiennictwo. Obraz tegoż szybkiego rozwoju potwierdza fakt, iż w 1818 roku miasto Margonin zamieszkiwało 1640 mieszkańców. Kolejny rozwój miasto przeżywa w związku z wybudowaniem linii kolejowej łączącej Chodzież z Gołańczą która przechodzi przez Margonin. Fakt ten nastąpił w 1908 roku. Rozwój miasta przerwało powstanie wielkopolskie. Powstańcy wkroczyli do miasta 6 stycznia 1919 roku, jednakże dopiero po ponad roku zakończyły się rządy pruskie w Margoninie. Miało to miejsce 18 stycznia 1920 roku. W okresie międzywojennym miasto rozwijało się wolno i ospale. 5 września wojska niemieckie opanowały Margonin, a dla mieszkańców rozpoczął się okres terroru hitlerowskiego. Miasto Margonin zostało wyzwolone 22 stycznia 1945 roku. Po wojnie nastąpiła odbudowa i rozbudowa miasta, które stało się lokalnym ośrodkiem usługowo-handlowym z rozwiniętymi funkcjami ośrodka turystycznego.

Nazwa miasta pochodzi najprawdopodobniej od jakiegoś imienia zaczynającego się od przedrostka Marg-; historykom nie udało się jednak ustalić konkretnej osoby. Według miejscowej legendy nazwa pochodzi od imienia krzyżackiego rycerza Margo, który zachwycił się urodą córki właściciela wsi Sułaszewo - Niny. Po uprowadzeniu dziewczyny osiadł on we dworze nad jeziorem, wokół którego rozwinęła się osada.

Zabytki

Kościół pw. św. Wojciecha

W Margoninie zachowała się zabytkowa zabudowa oraz jest zachowany układ ulic z rynkiem pośrodku. Do ważniejszych zabytków należą: