Maria Józefa Habsburżanka - Polski Serwis Naukowy

Maria Józefa, portret autorstwa Louisa de Silvestre z 1719

Portret Marii Józefy z 1737 roku

Maria Józefa, królowa Polski z Orderem św. Katarzyny Męczennicy

Maria Józefa Habsburżanka (ur. 8 grudnia 1699 w Wiedniu, zm. 17 listopada 1757 w Dreźnie) – ostatnia królowa Polski, żona króla polskiego i elektora saskiego Augusta III Sasa i siostra cesarzowej rzymskoniemieckiej Marii Amalii.

Maria Amalia Krystyna Wettyn (ur. 24 listopada 1724 w Dreźnie, zm. 27 września 1760 w Madrycie) – księżniczka polska, księżniczka saska, królowa neapolitańska, sycylijska i hiszpańska.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

Życiorys

W 1703 dziadek Józefy, cesarz rzymski Leopold I wybrał ją na ewentualną następczynię tronu po stryju Karolu VI Habsburgu i jej ojcu Józefie. Po czasie jednak, gdy Karolowi urodziły się córki, zrezygnowano z tego pomysłu.

Już od 1704 król Polski i elektor Saksonii August II Mocny, ojciec Augusta III starał się o rękę Józefy dla swego siedmioletniego syna, Fryderyka Augusta. Przeszkodą w zawarciu tego małżeństwa był luteranizm Augusta, podczas gdy Maria Józefa była katoliczką. Jednak w 1712 przyszły mąż Józefy przeszedł na katolicyzm, co umożliwiło ślub ich obojga. 3 marca 1719 w Wiedniu odbyły się zaręczyny Marii Józefy i Fryderyka Augusta, zaś 20 sierpnia 1719 ślub obojga. 2 września młoda para przybyła do Drezna na wesele. W 1733 mąż Marii Józefy, Fryderyk August został wybrany na króla polskiego jako August III. Józefa została wraz z mężem koronowana 20 stycznia 1734. Królowa była osobą bardzo ambitną, inteligentną i religijną. Gorąco popierała polskich jezuitów. Przekazywała kościołom i klasztorom liczne precjoza w formie wotów. Ofiarowała relikwiarz i piękny renesansowy krzyż ojcom paulinom z Jasnej Góry.

Książę – tytuł monarchów państw nie będących królestwami, tytuł feudalny władców wielkich jednostek terytorialnych w ramach monarchii, podległych królowi lub cesarzowi, tytuł członków rodziny monarchy i tytuł arystokratyczny. Jego źródłosłów związany jest ze staropolskim słowem kniądz (ksiądz), staroruskim kniaź, czeskim knieze czy południowosłowiańskim knez. Książę różnił się od króla tym, że nie był koronowany. Książę może władać lub być właścicielem księstwa. Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz książę oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt (princepsów, duksów), królów (reksów) i cesarzy (cezarów, imperatorów).

Cesarz Rzymski Narodu Niemieckiego (niem. römischer kaiser Deutscher Nation) - potoczna, ale stosowana powszechnie w historiografii, formuła "cesarz rzymski narodu niemieckiego" odnosi się do władców państwa niemieckiego, którzy używali tytułu cesarza rzymskiego.

Po śmierci stryja, Karola IV, królowa zabiegała dla swego męża o koronę cesarską. Starania te zakończyły się klęską i 19 lipca 1742 Maria Józefa i jej mąż zrzekli się praw do tronu. Wkrótce dwór saski sprzymierzył się z dworem wiedeńskim, co spowodowało wrogość Prus, które w 1744 wypowiedziały wojnę Saksonii. W 1745 państwa zawarły pokój na niekorzystnych dla Saksonii warunkach. Po wybuchu wojny siedmioletniej w 1756, w przeciwieństwie do męża, pozostała w okupowanym przez Prusaków Dreźnie, gdzie zmarła w wyniku ataku apopleksji. Została pochowana w kościele pałacowym w Dreźnie.

Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, potocznie paulini (łac. Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae. Stosowany skrót: OSPPE) – zakon założony w XIII w. na Węgrzech przez bł. Euzebiusza z Ostrzyhomia. Nazwa zakonu wywodzi się od św. Pawła z Teb, pierwszego uznanego przez Kościół katolicki pustelnika. Za rok powstania zakonu przyjmuje się 1308, kiedy to 13 grudnia kardynał Gentilis, legat papieża Klemensa V nadał zakonowi w imieniu Stolicy Apostolskiej regułę św. Augustyna, a rok później zatwierdził pierwsze zakonne konstytucje.

Katedra św. Trójcy (niem. Kathedrale Ss. Trinitatis) – znana również w literaturze jako Kościół Dworski (niem. Hofkirche); usytuowana nieopodal rezydencji Wettynów na Starym Mieście w centrum Drezna.

Potomstwo

Z małżeństwa Marii Józefy i Augusta pochodziło czternaścioro dzieci:

Fryderyk August – zmarły w dzieciństwie,

Józef August – zmarły w dzieciństwie,

Fryderyk Krystian – elektor saski w 1763,

Maria Amalia – królowa neapolitańska, sycylijska i hiszpańska,

Maria Małgorzata – zmarła w dzieciństwie,

Maria Anna – żona elektora Bawarii Maksymiliana III Józefa,

Franciszek Ksawery – naczelny administrator Elektoratu Saksonii w latach 1763–1768,

Maria Józefa – żona delfina francuskiego Ludwika Ferdynanda,

Karol Krystian – książę Kurlandii i Semigalii w latach 1759–1763

Krystyna,

Elżbieta,

Albert – książę cieszyński,

Klemens Wacław – elektor i arcybiskup Trewiru, arcybiskup Fryzyngi, biskup Ratyzbony oraz biskup Augsburga,

Maria Kunegunda – opatka w Essen i Thorn w Limburgii.

Genealogia

August II Mocny (niem. August II der Starke ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (wg kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski i wielki książę litewski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.

Według różnych spisów, jak podaje źródło, razem z Reinhardem Marxem jest 99 lub 102 biskupów Trewiru (niem. Trier). Lista zawiera jego 98 poprzedników.

Przypisy

↑ M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 333.
↑ M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 334.

Bibliografia

Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Zielona Sowa, Kraków 2003, ISBN 83-7389-189-7, s. 333–334.

Krzyż (etymologicznie z łac. crux) – znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii przecinających się, na ogół pod kątem prostym (†). Jest jednym z najstarszych symboli ludzkości znanym w większości starożytnych religii. Niemal w każdym zakątku ziemi odkryto przedmioty związane z tym znakiem. Zazwyczaj wiązano go z jakąś formą kultu sił przyrody (ogień, słońce, życie). Jest też używany jako element herbu.

Order św. Katarzyny Męczennicy (Opдeнъ cв. Beликoмучeнницы Eкaтepины) był do roku 1917 jedynym odznaczeniem Imperium Rosyjskiego przeznaczonym wyłącznie dla kobiet i jest obecnie jednym z orderów domowych dawnej panującej dynastii Romanow.