Maria Lubomirska - Polski Serwis Naukowy

Maria Lubomirska z domu Branicka (ur. 10 października 1873 w Stawiszcze, zm. 12 lipca 1934 w Warszawie) − polska księżna, małżonka Zdzisława Lubomirskiego, pierwsza dama.

Życiorys

Była córką Władysława Branickiego herbu Korczak i Julii z Potockich . 6 września 1893 poślubiła polityka ks. Zdzisława Lubomirskiego, który w latach 1917-1918 był członkiem Rady Regencyjnej, która w dniu 7 października 1918 proklamowała niepodległość Polski. Maria Lubomirska w prezencie ślubnym od swoich rodziców otrzymała Biały Pałacyk na Frascati, który stał się ich warszawską siedzibą. Tutaj organizowali przyjęcia dla warszawskiej arystokracji i burżuazji. Lubomirscy mieli troje dzieci:

Pierwsze Damy Rzeczpospolitej Polskiej - potoczne, publicystyczne określenie małżonek Prezydentów Polski po 1989 r. W ujęciu historycznym określenie to stosuje się też do żon prezydentów Polski międzywojennej, a także innych osób, pełniących przed 1989 r. rolę formalnej głowy państwa: Naczelnika Państwa (1918-21) i przewodniczącego Rady Państwa (1952-89); niekiedy za pierwsze damy uznaje się także żony I sekretarzy PZPR, którzy, jakkolwiek nie pełnili formalnie żadnych funkcji państwowych, w praktyce sprawowali najwyższą władzę w kraju

Rada Regencyjna Królestwa Polskiego – kolegialny organ mający oficjalnie sprawować władzę zwierzchnią nad zależnym od obu państw centralnych Królestwem Polskim (aktu 5 listopada), zaakceptowany 12 września 1917 roku przez Cesarstwo Niemieckie i Austro-Węgry, okupantów Królestwa. Powstała na podstawie patentu w sprawie władzy państwowej w Królestwie Polskim opublikowanego 15 września 1917.

Julię Marię (1894-1982), która poślubiła Tadeusza Leona Morawskiego, z którym miała pięcioro dzieci, m.in. Kazimierza i Zdzisława;

Jerzego Aleksandra (1896-1943), który ożenił się z Marią Juliettą Rembielińską;

Dorotę (1904-1930).

Maria Lubomirska była autorką pamiętnika z okresu I wojny światowej Pamiętnik księżnej Marii Zdzisławowej Lubomirskiej 1914-1918.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Biały Pałacyk na Frascati (Pałacyk Branickich-Lubomirskich) mieści się w Warszawie przy al. Na Skarpie 20/26 (dawny adres: ul. Wiejska 10, po parcelacji gruntów: al. Legionów 20/26).

Przypisy

Polski Słownik Biograficzny, tom XVIII, 1973, s. 68.
Polski Słownik Biograficznych, tom II, 1936, s. 412-413.
P. Majewski (opracowanie), Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny. Tom III K-Ł, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa, 2005, ISBN 83-7059-712-2, s. 371-372.
Genealogia dynastyczna(dostępny 4 listopada 2011)