Maria Stuart - księżna Oranii - Polski Serwis Naukowy

Maria Stuart (fragment portretu autorstwa Antoona van Dycka) (1641)

Portret Wilhelma II i Marii Stuart namalowany z okazji ich zaręczyn

Portret Marii Stuart

Maria Stuart z mężem

Maria Henrietta Stuart (4 listopada 1631 - 24 grudnia 1660) - Princess Royal, Księżna Oranii-Nassau.

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.

Była najstarszą córką Karola I Stuarta - króla Anglii, i jego żony - Henrietty Marii Burbon, księżniczki Francuskiej. Urodziła się w St. James's Palace, w Londynie. W 1642 jej ojciec nadał jej tytuł Princess Royal i tym samym ustanowił tradycję, że najstarsza córka króla angielskiego zawsze nosi ten tytuł. Stało się tak, ponieważ matka Marii, córka króla Henryka IV, chciała by jej najstarsza córka nosiła tytuł taki, jaki nosiłaby we Francji (Madame Royale).

Fryderyk Henryk Orański, hol. Frederik Hendrik (ur. 29 stycznia 1584 w Delft, zm. 14 marca 1647 w Hadze) – książę Oranii-Nassau, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji.

Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.

Księżna Oranii

Maria została żoną Wilhelma Orańskiego, księcia Oranii-Nassau (1626–1650). W 1647, po śmierci jej teścia Fryderyka Henryka, jej mąż został stadhouderem Niderlandów. Trzy lata później zmarł jednak na ospę, a tydzień po jego śmierci urodził się ich jedyny syn - Wilhelm III (1650–1702), późniejszy król Anglii, Irlandii i Szkocji.

Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji: 7–17 dni, średnio 12–14 dni. Chorobę cechuje bardzo duża śmiertelność: u osób szczepionych – 7-10%, a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postaci choroby o śmiertelności do 98%).

Henrietta Maria Francuska, fr. Henriette-Marie de France, ang. Henrietta Maria of France (ur. 25 listopada 1609 – 10 września 1669), księżniczka francuska, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii w latach 1625-1649 jako żona Karola I Stuart.

Maria jako wdowa musiała podzielić się opieką nad synkiem z jego babcią - Amalią Solms-Braunfels (wdową po księciu Fryderyku Henryku) i z Fryderykiem Wilhelmem (elektorem Brandenburgii). Wśród samym Holendrów Maria była niepopularna, ponieważ sympatyzowała zawsze ze swoją rodziną - Stuartami, później zaś kiedy z Anglii wygnani zostali jej dwaj bracia: król Karol II i książę Yorku, Jakub - wręcz zabroniono jej kontaktowania się z nimi.

Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – od 1685 król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.

Niderlandy - historyczna nazwa nizinnych terenów u ujścia Renu, Mozy i Skaldy do Morza Północnego, z czasem rozciągnięta również na Ardeny i sąsiednie wyżyny (dzisiejsza Belgia, Holandia i Luksemburg).

W latach 1654-1657, Maria mieszkała właściwie poza Niderlandami. W 1657 została regentką Oranii w imieniu swojego syna, ale trudności związane z jej pozycja spowodowały, że musiała ona błagać o pomoc króla Francji - Ludwika XIV - ten wykorzystał to i sam zawładnął całą Oranią.

Antoon van Dyck, Anton van Dyck (ur. 22 marca 1599 w Antwerpii, zm. 9 grudnia 1641 w Londynie) – flamandzki malarz epoki późnego baroku, uczeń Rubensa.

Brandenburgia (niem. Brandenburg, dolnołuż. Bramborska, górnołuż. Braniborska) - jeden z 16 krajów związkowych Niemiec. Podobnie jak pozostałe kraje związkowe we wschodniej części kraju, powstała w 1990 roku po połączeniu NRD z RFN. Stolicą jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Matthias Platzeck (SPD), stojący na czele lokalnej koalicji SPD/CDU.

Restauracja Karola II w Anglii, znacznie podniosła pozycję księżnej-wdowy i jej syna w całych Niderlandach. We wrześniu 1660 Maria wróciła do Anglii, aby odwiedzić obu braci i zmarła podczas tej wizyty, w Whitehall Palace, w Londynie, na ospę. Została pochowana w Westminster Abbey.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Opactwo westminsterskie (ang. Westminster Abbey), nazwa oficjalna – The Collegiate Church of St Peter, Westminster (Kolegiata św. Piotra w Westminsterze) to najważniejsza, obok katedry w Canterbury i katedry św. Pawła w londyńskim City, świątynia anglikańska.