Ten artykuł dotyczy Marii Teresy Hiszpańskiej. Zapoznaj się również z: inne osoby noszące imię Maria Teresa.

Maria Teresa Hiszpańska

Maria Teresa Austriacka (fr. Marie Thérèse d'Autriche), (ur. 10 września 1638, Eskurial – zm. 30 lipca 1683, Wersal) - królowa Francji jako pierwsza żona króla Ludwika XIV.

Urodziła się jako najmłodsze - ósme dziecko Filipa IV, króla Hiszpanii, i jego pierwszej żony Elżbiety Burbon, córki króla Francji i Nawarry - Henryka IV. Z ośmiorga dzieci przeżył tylko jej brat infant Baltazar Karol i właśnie ona.

W wieku 6 lat straciła matkę (1644). W wieku 8 lat, po śmierci starszego brata i następcy tronu Baltazara Karola (1646), została jedyną dziedziczką Imperium Hiszpańskiego, a nawet formalnie została mianowana księżną Asturii i tym samym oficjalną następczynią tronu (1655). Maria Teresa była jedną z najatrakcyjniejszych partii w kręgach ówczesnych rodzin panujących. Rywalizacja o jej rękę toczyła się między dworem francuskim a cesarskim. W grę wchodziło trzech kandydatów; jej kuzyn król Francji - Ludwik XIV lub synowie cesarza Niemiec Ferdynanda III - Ferdynand IV, król Czech i Węgier lub arcyksiążę Leopold I, późniejszy cesarz Leopold I. Początkowo, z powodu jej pozycji w linii dziedzicznej Habsburgów hiszpańskich, monarchia hiszpańska nie zezwalała jej na małżeństwo z Ludwikiem XIV, a skłaniała się do mariażu z jej bliskim kuzynem Ferdynandem IV Habsburgiem, ten jednak zmarł przedwcześnie w 1654. Narodziny jej przyrodniego brata infanta Filipa Prospera w 1657 roku pozwoliły jej ojcu Filipowi IV na wznowienie negocjacji matrymonialnych z Francją (1658-1659). Maria Teresa zrzekła się praw do Korony Hiszpanii i 9 czerwca 1660 poślubiła króla Francji - Ludwika XIV. Filip IV i cały jego dwór towarzyszyli jej do wyspy Faisans - to tam po raz pierwszy spotkała swojego męża i wyruszyła z nim do Paryża. Małżeństwo przypieczętowało pokój pirenejski.

We Francji Marię Teresę nazywano Austriaczką ze względu na pochodzenie z Domu Habsburskiego - mimo że była księżniczką hiszpańską (podobnie jak jej teściowa - ciotka, również królowa Francji - Anna Austriaczka). Maria Teresa miała charakterystyczną wargę habsburską - wynik ciągłego zawierania małżeństw wewnątrz jednego rodu, ale w przeciwieństwie do swojego przyrodniego brata - Karola II nie była upośledzona umysłowo. Jako królowa Francji nigdy do końca nie nauczyła się mówić po francusku. Mieszała i używała wymiennie język francuski i hiszpański, w którym porozumiewała się z teściową Anną Austriaczką, będącą jednocześnie jej ciotką.

Królowa Francji

Pierwsze lata spędzone na dworze francuskim (1660-1666) Marii Teresie ułatwiła obecność przychylnej jej teściowej. Anna Austriaczka otoczyła ją opieką i wsparciem na dworze pełnym intryg. Po urodzeniu w 1661 zdrowego następcy tronu zwanego - Wielkim Delfinem pozycja Marii Teresy została ugruntowana, jako że spełniła główne zadanie przeznaczone królowej - wydanie na świat męskiego potomka.