Maria Wirtemberska - Polski Serwis Naukowy

Maria Wirtemberska, portret pędzla Élisabeth Vigée-Lebrun, 1793

Maria Wirtemberska, właśc. Maria Anna z Czartoryskich księżna von Württemberg-Montbéliard (ur. 15 marca 1768 w Warszawie, zm. 21 października 1854 w Paryżu) – arystokratka polska, pisarka, filantropka.

Urodzona w związku małżeńskim Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Flemingów, jej prawdziwym ojcem był jednak król Stanisław August Poniatowski, który był kochankiem Izabeli. Początkowo wychowywała się w Warszawie w Pałacu Błękitnym. W roku 1782 Czartoryscy przenoszą się do Puław.

Élisabeth-Louise Vigée Le Brun (ur. 16 kwietnia 1755 w Paryżu, zm. 30 marca 1842 w Louveciennes) – malarka francuska, najsłynniejsza malarka XVIII wieku. Była portrecistką królowej Francji Marii Antoniny.

Ludwig Friedrich Alexander von Württemberg, spolszczany jako Ludwik Fryderyk Aleksander Wirtemberski (ur. 30 sierpnia 1756 w Trzebiatowie, zm. 30 września 1817 Kirchheim unter Teck) – generał en chef całej armii litewskiej na początku wojny polsko-rosyjskiej 1792, książę Wirtembergii i do 1802 r. – Montbéliard.

W latach 1784-1793 była żoną księcia Ludwika Wirtemberskiego, spokrewnionego z rodami panującymi w Niemczech i Rosji, wodza wojsk litewskich w wojnie z Rosją 1792. Gdy książę zdradził Rzeczpospolitą (jako dowódca wojsk litewskich działał na korzyść Prus i Rosji) małżeństwo to zakończyło się rozwodem.

Julian Ursyn Niemcewicz herbu Rawicz (ur. 16 lutego 1757 w Klejnikach na Podlasiu, zm. 21 maja 1841 w Paryżu) – polski dramaturg, powieściopisarz, poeta, pamiętnikarz, wolnomularz.

Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek Czartoryski książę herbu Pogoń Litewska (ur. 1 grudnia 1734 w Gdańsku, zm. 19 marca 1823 w Sieniawie) – polityk, pisarz, krytyk literacki i teatralny, przywódca Stronnictwa Patriotycznego.

Po rozwodzie Wirtemberska przebywała najczęściej w Warszawie, od roku 1798 do 1804 zimy spędzała w Wiedniu, a lato w Puławach. W latach 1808-1816 prowadziła w Warszawie salon literacki (błękitne soboty), w którym bywał m.in. Julian Ursyn Niemcewicz. Brała udział w posiedzeniach Towarzystwa Iksów. Autorka powieści Malwina czyli domyślność serca (1816), uznawanej za pierwszą polską powieść psychologiczno-obyczajową.

Arkadia - wieś położona niedaleko Łowicza, w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów, nad rzeką Skierniewką. 250 mieszkańców. Pierwotnie wieś Łupia (Lupya).

Franciszek Lessel (ur. 1780 w Warszawie, zm. 26 grudnia 1838 w Piotrkowie Trybunalskim), polski kompozytor i pianista. Pochowany jest na cmentarzu w Ostrołęce niedaleko Pilicy.

Zainteresowała się wspaniałym położeniem wsi Pilica i kupiła ją. Urządziła na nowo park, założony przez poprzednich właścicieli i wystawiła pałac oraz kościół katolicki. Park pilicki przewyższał swą sławą Arkadię koło Nieborowa (własność Radziwiłłowej) oraz na Ogród na Powązkach (własność jej matki) i był sławny poza granicami. Plenipotentem tych dóbr był Franciszek Lessel. Zajmowała się działalnością filantropijną i edukacyjną wśród chłopów.

Powązki – obszar w północno-zachodniej części Warszawy leżący na terenie dwóch dzielnic - Woli i Żoliborza; także obszar MSI Powązki obejmujący teren Cmentarza Powązkowskiego (tzw. Stare Powązki) i Cmentarz Żydowski (pomiędzy Ostroroga i Okopową). Część Powązek leżąca na terenie Żoliborza została włączona do obszaru MSI Sady Żoliborskie.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Po powstaniu listopadowym przebywała w Galicji. W 1837 r. osiadła na stałe w Paryżu w domu brata, księcia Adama Jerzego. Własną twórczość literacką zarzuciła po roku 1820. Zmarła w Paryżu.

Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z pisarki

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Maria Wirtemberska

"Malwina czyli domyślność serca" - tekst powieści