Maria z Modeny - Polski Serwis Naukowy

Maria d'Este

Maria Beatrycze z Modeny, także Maria Beatrycze d'Este, ang. Mary of Modena (ur. 5 października 1658, zm. 7 maja 1718) – królowa Anglii i królowa Szkocji jako żona Jakuba II Stuarta.

Urodziła się w Modenie jako córka Alfonsa IV d'Este, księcia Modeny i Laury Martinozzi (siostrzenicy kardynała Jules'a Mazarina). Została ochrzczona imionami Maria Beatrice Eleonora Anna Margherita Isabella. Wychowywano ją na katoliczkę i miała zostać zakonnicą w klasztorze ufundowanym przez jej matkę, została jednak zaręczona z owdowiałym Jakubem, księciem Yorku i następcą tronu Anglii i Szkocji, jej kandydaturę popierał sam król Francji – Ludwika XIV Burbona. Ślub odbył się 30 września 1673.

Wojna o sukcesję hiszpańską była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.

Ludwik XIV Wielki, Król Słońce (ur. 5 września 1638 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 1 września 1715 w Wersalu) – król Francji i Nawarry 1643–1715, syn Ludwika XIII, z dynastii Burbonów.

Małżeństwo miało ważne dynastyczne i polityczne aspekty. Z poprzedniego małżeństwa z Lady Anną Hyde, Jakub miał już dwie córki Marię i Annę Stuart; obie żarliwe protestantki. Gdyby z drugiego małżeństwa doczekał się syna, ten pewnego dnia zostałby królem katolickim i przywrócił katolicyzm w protestanckiej Anglii.

Rak gruczołu sutkowego (łac. carcinoma mammae; potocznie: rak piersi) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych u tej płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Maria była szczerze oddana kościołowi katolickiemu. Małżonek pokochał ją, a Anglicy znienawidzili. Pojawiły się plotki, że Maria jest agentką papieża Klemensa X. Rozpętała się "afera papieska", a Maria i Jakub dyskretnie wyjechali za granicę. W 1674 urodziło im się oczekiwane dziecko, ale było martwe. Maria poroniła jeszcze w 1675, 1681, 1683 i 1684, a jeśli urodziła żywe dziecko, to umierało ono we wczesnym dzieciństwie. Kaznodzieją Marii był św. Claude de la Colombière SJ (od 1676).

Anna Hyde (ur. 12 marca 1637 w Cranbourne Lodge, Windsorze, Berkshire, Anglia; zm. 31 marca 1671 w St. James Palace w Westminster, Middlesex), pierwsza żona Jakuba Stuarta, księcia Yorku (czternaście lat po jej śmierci został Jakubem II, królem Anglii i Szkocji).

Jules Mazarin właściwie Giulio Raimondo Mazzarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescina, Włochy, zm. 9 marca 1661 w Vincennes, Francja) - francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

Królowa Anglii

Jakub II Stuart

W 1685, Jakub wstąpił na na tron. Pojawiło sie pytanie, czy Maria jest w stanie urodzić następcę tronu. Kiedy urodziła syna Jakuba w 1688, od razu powstało wiele plotek na jego temat; on również miał urodzić się martwy i zostać podmieniony. Jakub zwołał nadzwyczajne posiedzenie swojej rady, która orzekła, że mały książę Walii, jest synem jego i Marii. Kilka miesięcy później wybuchła rewolucja Wigów – Chwalebna rewolucja. 10 grudnia 1688 Maria i jej synek uciekli do Francji. Najstarsza córka Jakuba – Maria i jej mąż Wilhelm III Orański zostali przez Wigów wyniesieni na tron.

Claude de la Colombière, Klaudiusz de la Colombiere (ur. 2 lutego 1641 w Grenoble, zm. 15 lutego 1682 w Paray-le-Monial) - jezuita francuski, spowiednik św. Małgorzaty-Marii Alacoque, misjonarz i pisarz ascetyczny, święty Kościoła katolickiego.

Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji: 7–17 dni, średnio 12–14 dni. Chorobę cechuje bardzo duża śmiertelność: u osób szczepionych – 7-10%, a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postaci choroby o śmiertelności do 98%).

Lata wygnania we Francji

Zamek Marii z Modeny we Francji

Na wygnaniu jako goście i domownicy Ludwika XIV, Maria z synem zamieszkali w zamku Saint-Germain-en-Laye. Jakub z opóźnieniem dołączył do swojej rodziny we Francji. Maria była ulubienicą Ludwika XIV i jego drugiej żony markizy de Maintenon. 28 czerwca 1692 urodziła jeszcze jedno dziecko – córkę Ludwikę. Dziewczynka zmarła w 1711, w wieku 9 lat, na ospę (w tym samym czasie zmarło kolejno 3 członków rodziny Ludwika XIV).

Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – od 1685 król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.

Anna Stuart (ur. 6 lutego 1665, zm. 1 sierpnia 1714), od 8 marca 1702 r. do 1707 r. królowa Anglii, Szkocji i Irlandii, od 1707 r. królowa Wielkiej Brytanii i królowa Irlandii, pierwsza monarchini Wielkiej Brytanii. Była młodszą córką Jakuba II i jego pierwszej żony – lady Anny Hyde, młodszą siostrą królowej Marii II.

Jakub zmarł 6 września 1701. Maria wspierała we Francji wygnańców z Anglii. Na jej prośbę, Ludwik XIV ogłosił jej syna królem Anglii i Szkocji (była to jedna z przyczyn Wojny o sukcesję hiszpańską). Zmarła w Paryżu na raka piersi. Jej grób, w opactwie Chaillot został zniszczony podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej.

Królowe Anglii - jest to chronologiczny spis żon władców angielskich; wszystkich koronowanych lub też jedynie używających tytułu królewskiego. W nawiasach podane są ich daty życia i śmierci, obok podane jest również imię ich królewskiego małżonka.

Saint-Germain-en-Laye - miasto we Francji na zachód od Paryża, w departamencie Yvelines w regionie Île-de-France. Siedziba Międzynarodowego Stowarzyszenia Służb Oznakowania Nawigacyjnego (IALA)

Potomstwo

Katarzyna Laura (10 stycznia 1675 – 3 października 1676), zmarła na konwulsje

Izabela (28 sierpnia 1676 – 2 marca 1681)

Karol (7 listopada – 12 grudnia 1677), książę Cambridge, zmarł na ospę

Elżbieta (ur. i zm. 1678)

Charlotta Maria (16 sierpnia – 16 października 1682), zmarła na konwulsje

Jakub Franciszek Edward (10 czerwca 1688 – 1 stycznia 1766), książę Walii, jakobicki pretendent do tronu Anglii i Szkocji

Ludwika Maria Teresa (28 czerwca 1692 – 20 kwietnia 1712), zmarła na ospę

Rewolucja francuska 1789-1799 (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub po prostu Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji (1789-1799), w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.

Książę Jakub Franciszek Edward Stuart, ang. James Francis Edward Stuart/Stewart (ur. 10 czerwca 1688; zm. 1 stycznia 1766) – pretendent do tronu Szkocji i Anglii z ramienia jakobitów jako Jakub III (w Anglii) i VIII (w Szkocji).