Marian Janowski - Polski Serwis Naukowy

Marian Janowski (ur. 14 stycznia 1937 w Inowrocławiu) – burmistrz miasta i gminy Połczyn Zdrój w latach 1991–1993, działacz społeczny, samorządowiec.

Po przybyciu w marcu 1946 r. wraz z rodziną na Ziemie Zachodnie zamieszkał w Ogartowie k. Połczyna Zdroju. Pod koniec lat sześćdziesiątych przeniósł się do Połczyna. Na początku pracował w Dyrekcji PP Uzdrowisko, a od 1980 r. jako kierownik administracyjny w miejscowych sanatoriach (Podhale, Poznanianka). W czasie trwania stanu wojennego, w kwietniu 1982 r., został odwołany ze stanowiska kierownika żywienia i hotelarstwa (podlegały mu wszystkie sanatoria w tym zakresie).

Połczyn-Zdrój (niem. Bad Polzin) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, uzdrowisko lecznicze na Pomorzu Zachodnim, położone nad rzeką Wogrą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Połczyn-Zdrój, dekanatu, nadleśnictwa. Jeden z ważniejszych ośrodków turystycznych na Pojezierzu Drawskim, leczy się tu schorzenia reumatyczne, neurologiczne i niepłodność, ośrodek wytwórni wód mineralnych.

Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 22 kwietnia 1870, wg kalendarza juliańskiego 10 kwietnia, w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach Leninowskich pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk i ideolog komunizmu.

W roku 1981 wstąpił do Polskiego Związku Katolicko-Społecznego (PZKS). Przez wiele lat pełnił funkcję m.in. przewodniczącego oddziału koszalińskiego PZKS (z siedzibą w Połczynie Zdroju), w latach 90. sekretarza Zarządu Krajowego PZKS.

Był radnym I (1990-1994) i II kadencji (1994-1998) - pełnił funkcję wiceprzewodniczącego rady miejskiej. W maju 1991 r. rada miejska wybrała go na burmistrza gminy Połczyn Zdrój (objął funkcję 1 czerwca). Rozpoczął budowę nowoczesnej oczyszczalni ścieków (w ocenie specjalistów z Wrocławia jest to jedna z najlepszych inwestycji tej wielkości w Polsce), pozwalającej uporządkować gospodarkę wodno-ściekową w mieście (otwarcie nastąpiło krótko po jego odwołaniu z urzędu). Przebudował komunalne kotłownie węglowe na olejowe. Wsparł finansowo rewitalizację zabytkowego kościoła w Buślarach, k. Połczyna. Doprowadził do zmian nazewnictwa ulic noszących nazwy z czasów PRL-u (m.in.: Bolesława Bieruta, ppłka Jana Tałdykina, Włodzimierza Lenina, Karola Marksa, Mariana Buczka, gen. Michała Roli-Żymierskiego), na takie, które promowałyby miasto, np. Zdrojowa, Piwna, Solankowa, Targowa, Rynkowa, itp. W 1992 r. założył Spółdzielnię Mieszkaniową "Piast".

Marek Kamiński (urodzony 24 marca 1964 roku w Gdańsku) – polski polarnik, podróżnik, żeglarz, pisarz, fotograf, przedsiębiorca. Pierwszy i jedyny człowiek na świecie, który zdobył oba bieguny Ziemi w ciągu jednego roku bez pomocy z zewnątrz: 23 maja 1995 roku wraz z Wojciechem Moskalem dotarł na biegun północny, a 27 grudnia 1995 roku zdobył samotnie biegun południowy.

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

W maju 1993 r. do jego odwołania doprowadzili radni skupieni wokół Dyrektora Uzdrowiska - Edwarda Saka. Główną przyczyną konfliktu była obrona przez burmistrza interesów miasta i gminy. Uzdrowisko odmawiało uczestnictwa w kosztach budowy oczyszczalni ścieków (obok browaru Uzdrowisko miało największy udział w wytwarzaniu ścieków).

Zdzisław Peszkowski, herbu Jastrzębiec (ur. 23 sierpnia 1918 w Sanoku, zm. 8 października 2007 w Warszawie) – prezbiter katolicki, doktor filozofii, kapelan Jana Pawła II, harcmistrz, kapelan "Rodzin Katyńskich" i pomordowanych na Wschodzie, Kapelan Naczelny ZHP pgK, patron honorowy Hufca ZHP Ziemi Sanockiej.

Kompania reprezentacyjna - (fr. compagnie) inaczej nazywana też Kompanią Honorową – kompania ze sztandarem i orkiestrą oddająca honory dostojnikom państwowym i wojskowym oraz asystująca przy uroczystościach.

Jest autorem artykułów o charakterze wspomnieniowym, publikowanych w lokalnym piśmie "Wiadomości Połczyńskie".

Przy jego poparciu i według jego oryginalnego projektu, a z inicjatywy Stefana Musiała (1917-2000) - internowanego w Kozielsku, w 1993 r. na cmentarzu połczyńskim postawiono pomnik-krzyż poświęcony ofiarom mordów sowieckich na jeńcach polskich z obozów w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie - był to jeden z pierwszych Krzyży Katyńskich wzniesionych w Polsce po 1989 r. Od tego też czasu rokrocznie w dniu 17 września sprawowana jest uroczysta Msza Święta z udziałem Kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego. W uroczystości biorą udział przedstawiciele władz państwowych i samorządowych (miasta, powiatu, województwa), kościelnych (parafii, dekanatu i diecezji), oraz służb mundurowych - policji, straży pożarnej, wojska - na rok przed śmiercią uczestniczył w nich m.in. generał dywizji WP Andrzej Andrzejewski (pilot), mieszkaniec Połczyna Zdroju.

Rada gminy (rada miejska, rada miasta) – organ stanowiący i kontrolny gminy. Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

W dniu 22 kwietnia 1995 r. otrzymał odznaczenie państwowe złoty medal "Za opiekę nad Miejscami Pamięci narodowej" przyznawany przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa - za zaprojektowanie i postawienie Krzyża Katyńskiego. Pomagał także przy gromadzeniu materiałów do pracy licencjackiej na temat tych obchodów - inicjatorem jej powstania był Michał Wota, dyrektor miejscowego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych ZDZ.

Ignacy Ludwik Jeż (ur. 31 lipca 1914 w Radomyślu Wielkim, zm. 16 października 2007 w Rzymie) – polski duchowny katolicki, W latach 1972-1992 ordynariusz koszalińsko-kołobrzeski. Przewidziany do kreacji kardynalskiej na konsystorzu w 2007.

Jan Tałdykin ros. Иван Гордеевич Талдыкин (ur. 1913, zm. 16 marca 1945) - oficer Armii Czerwonej, as myśliwski, podpułkownik pilot Ludowego Wojska Polskiego.

Na jego wniosek tytuł "Honorowy Obywatel Miasta i Gminy Połczyn Zdrój" decyzją rady miasta otrzymali (w porządku chronologicznym): 31 maja 1995 r. polski polarnik i podróżnik Marek Kamiński, a we wrześniu 2006 r. jednocześnie - ordynariusz koszaliński kardynał elekt biskup Ignacy Jeż i prałat Zdzisław Peszkowski, kandydat do Pokojowej Nagrody Nobla.

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Zbrodnia katyńska (ros. Катынский расстрел, ang. Katyn massacre) – zbrodnia stalinowska polegająca na rozstrzelaniu wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli polskich, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. W latach 1940–1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych ze zbrodnią katyńską nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.

Bibliografia przedmiotowa

Pomnik Martyrologii w Koszalinie, "Biuletyn Katyński" nr 41 z 1996, s. 74.

Msza Katyńska, "Wiadomości Połczyńskie" nr 12 z 2005, s. 5.

Maria Wrzeszcz, Katyńska opowieść, "Niedziela" 48(2005) nr 10, s. 12-13.

Kandydat do Nobla w Połczynie, "Wiadomości Połczyńskie" nr 15 z 2006, s. 1, 11.

Gmina w pigułce (Honorowi Obywatele Miasta), "Wiadomości na Dni Połczyna. Wydanie specjalne" nr 6(22) z 27 lipca 2007, s. 2.

Ku czci ofiar Katynia, "Wiadomości Połczyńskie" nr 7(23) z 2007, s. 1, 6.

Emila Żukowska, Historia i organizacja uroczystości katyńskiej w Połczynie Zdroju (1993-2003), Połczyn Zdrój 2004 (maszynopis w posiadaniu M. Janowskiego).

Bibliografia podmiotowa

M. Janowski, Wspomnienie (O Księdzu prałacie Zdzisławie Peszkowskim), "Wiadomości Połczyńskie" nr 7(23) z 2007, s. 11.

M. Janowski, Wspomnienie Księdza Biskupa Ignacego Jeża, "Wiadomości Połczyńskie" nr 8(24) z 2007, s. 9.

M. Janowski, Powstanie Spółdzielni Mieszkaniowych w Połczynie Zdroju, "Wiadomości Połczyńskie" nr 2(26) z 2008, s. 8.

M. Janowski, Historia na ulicy..., "Wiadomości Połczyńskie" nr 2(26) z 2008, s. 9.