Marian Klaus - Polski Serwis Naukowy

Marian Klaus (ur. 17 czerwca 1926 roku w Bydgoszczy) – polski muzyk, kompozytor, nauczyciel, stroiciel fortepianów i akordeonów.

Marian Klaus pochodzi z rodziny od wielu pokoleń związanych zawodowo z muzyką. Od 7 roku życia uczył się i występował (w Mogilnie) grając na skrzypcach, fortepianie i akordeonie. Od 1938 był harcerzem. W 1939 r. II wojna światowa przerwała ostatni obóz harcerski. W czasie okupacji zesłany na przymusowe roboty do Poznania (1940-1944) i Łodzi. W 1945 wrócił do jeszcze wyzwalanego Poznania gdzie w 1946 ukończył z wyróżnieniem klasę skrzypiec u Kazimierza Nowickiego. W lipcu 1946 roku przeprowadził się do Gorzowa Wielkopolskiego gdzie już od 1945 mieszkała jego cała rodzina.

TVP Poznań – ośrodek regionalny TVP obejmujący zasięgiem województwo wielkopolskie z siedzibą główną w Poznaniu przy ulicy Serafitek 8 z wyłączeniem powiatów pilskiego, złotowskiego oraz północnej części powiatów czarnkowsko-trzcianeckiego i chodzieskiego. Do odbiorców na tym obszarze, z uwagi na problemy z uzyskaniem częstotliwości dla nadawania w Pile program dociera wyłącznie za pośrednictwem telewizji kablowych. Dyrektorem Ośrodka jest Lena Bretes

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

W latach czterdziestych i pięćdziesiątych pracował jako skrzypek w pierwszych gorzowskich orkiestrach kameralnych prowadzonych w różnych okresach przez Mikołaja Dudarenkę (1946-1948), Józefa Rezlera (1948-1950) i Tadeusza Góralczyka.

Od 1946 aż do 1983 roku był muzykiem rozrywkowym. Grał i kierował zespołami muzycznymi w Gorzowie Wielkopolskim (1946-1983, głównie Casablanka, Wenecja, i wiele innych), Międzyzdrojach (sezon letni 1948-1958), Szklarskiej Porębie (sezon zimowy 1948-1953), Poznaniu (1950-1961 – Adria, Pod Koziołkami, Rarytas), i wielu innych ośrodkach Polski. W prasie regionalnej wspominano, że Marian Klaus stworzył niezapomnianą atmosferę pięknie położonej Wenecji i luksusowej Casablanki.

Krzysztof Komeda, właśc. Krzysztof Trzciński (ur. 27 kwietnia 1931 r. w Poznaniu, zm. 23 kwietnia 1969 r. w Warszawie) – polski kompozytor i pianista jazzowy, twórca znanych na całym świecie standardów jazzowych i muzyki filmowej. Pionier jazzu nowoczesnego w Polsce. Najczęściej występował z własnym sekstetem (założony w 1956 roku). Napisał muzykę do 65 filmów. Pierwszym filmem zilustrowanym muzycznie przez Komedę była etiuda filmowa Romana Polańskiego Dwaj ludzie z szafą (1958), ostatnim zaś, również film tego reżysera - Dziecko Rosemary (USA, 1968) ze słynną "Kołysanką" jako motywem przewodnim. Z wykształcenia lekarz – laryngolog. Żona Zofia (ślub 1959).

Cool jazz (z ang. chłodny) - styl w muzyce jazzowej, który rozwijał się w końcówce lat 40. i w latach 50. XX wieku. Agresywności bebopu przeciwstawiał on brzmienie i aranżacje wyciszone i stonowane. Często postrzegany jest jako muzyka pozbawiona emocji, intelektualna. Podstawy ideologiczne i teoretyczne tego stylu stworzył Lennie Tristano.

Znajomość między innymi z Leonem Szombarą (prekursorem polskiego jazzu), Krzysztofem Komedą (polskim kompozytorem jazzowym), Józefem Rezlerem (profesorem Akademii Muzycznej w Bydgoszczy), Czesławem Cupakiem (kompozytorem muzyki rozrywkowej w Szczecienie) stała się przyczynkiem do rozpoczęcia przez Klausa pracy twórczej – kompozytorskiej. Nakłoniony przez swoich przyjaciół komponuje od lat czterdziestych muzykę rozrywkową.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Smooth jazz - typ muzyki, który łączy ze sobą instrumenty (czasami improwizacje) tradycyjnie połączone z jazzem oraz style takie jak funk, pop i R&B. W latach 80. zdobył ogromną popularność w amerykańskich stacjach radiowych. W Polsce smooth jazz był promowany przez Marka Niedźwieckiego podczas audycji Smooth Jazz Cafe na antenie Programu III Polskiego Radia. Gatunek często krytykowany przez ortodoksyjnych fanów jazzu.

Jest autorem około 70 utworów utrzymanych głownie na pograniczu cool i smooth jazzu o synkopowanym rytmie. Jego twórczość to synteza muzyki jazzowej opartej na klasycznym stylu swingowym z balladową muzyką rytmów brazylijskich i kubańskich – bossa novach. W twórczości znajdują się również dynamiczne utwory stylu bebop oraz melodyjne czardasze.

Strojenie instrumentów muzycznych – regulacja wysokości dźwięków wytwarzanych przez instrument muzyczny, w celu zapewnienia wzajemnej zgodności harmonicznej interwałów pomiędzy dźwiękami w obrębie tego instrumentu oraz w celu uzyskania zgodności z innymi instrumentami przeznaczonymi do wspólnej gry w zespole instrumentalnym (np. orkiestrze).

Jazz Club "Pod Filarami" – samorządowa instytucja kultury prowadzona przez miasto Gorzów Wielkopolski. Klub został powołany w drodze uchwały Rady Miejskiej w Gorzowie Wlkp. w lutym 1992 r. Dyrektorem, a wcześniej kierownikiem Jazz Clubu "Pod Filarami" od początku jego istnienia jako samodzielnej instytucji jest Bogusław Dziekański.

Do klasyki stanowiącej gorzowskie standardy jazzowe muzycy zaliczają: „Gorzowski wieczór w Casablance”, „Żółty kanarek”, „Nowy Swing”, „Akant”, „Faeton”, „Pimpek”, „Rafał i Jacek”, „Jakie to znaki” czy „Bananowa spódnica” i „Błękitna bossa-nova”. Atmosferę gorzowskiej „Casablanki” stanowiły czardasze Klausa np. „Zakochany Cygan”, „Cygański smak” czy „W rytmie czardasza”.

Fortepian – klawiszowy, młoteczkowy, strunowy instrument muzyczny. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (niektóre modele C2) do c5 (88 dźwięków/klawiszy).

Fabryka Fortepianów i Pianin Theodor Betting w Kaliszu – fabryka fortepianów, pianin i fisharmonii działająca w latach 1887–1939 w Kaliszu, w latach 1921–1979 w Lesznie.

Od 1946 do 1970 był nauczycielem ognisk i szkół muzycznych w Gorzowie Wielkopolskim, Barlinku (1961-1966), Buku (1959-1961), Poznaniu (1950-1959). Uczył zarówno w placówkach państwowych jak i szkołach prywatnych. Za swoją pracę pedagogiczną uzyskał szereg nagród, podziękowań i dyplomów.

Swing (z ang. kołysać się) - kierunek muzyki jazzowej popularny w USA w latach 30. XX wieku. Był także bardzo lubiany w III Rzeszy, gdzie jego słuchanie było karalne.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Jego pasją na pograniczu sztuki artystycznej i rzemieślniczej będąca wielopokoleniową tradycją rodzinną jest strojenie i naprawa akordeonów i fortepianów. Jest twórcą oryginalnych narzędzi, klejów i metod naprawy akordeonów i fortepianów. Dyplom mistrzowski w tym zakresie zdobył w Poznaniu pod okiem prawnuka producenta fortepianów J. Bettinga.

Bossa nova (port. "nowa fala") jest stylem muzyki brazylijskiej spopularyzowanym przez Antônio Carlosa Jobima, Viniciusa de Moraesa i João Gilberto. Ten rodzaj muzyki po raz pierwszy został usłyszany w formie nagrania Chega de Saudade w 1958 – piosenki napisanej przez Antônio Carlosa Jobima, która została wydana jako singel. Jakiś czas później (1959) pod tym samym tytułem został wydany album Gilberto.

Uczelnia muzyczna – akademicka szkoła wyższa, w której prowadzone jest nauczanie sztuki muzycznej. Nauka kończy się uzyskaniem tytułu licencjata lub magistra sztuki. Obecnie w Polsce, w przeciwieństwie do wielu innych krajów, uczelnie spełniające określone wymagania są także uprawnione do nadawania stopnia doktora oraz doktora habilitowanego sztuki.

Z okazji 80-lecia urodzin i 60-lecia pracy zawodowej, w 2006 roku gorzowscy muzycy nagrali płyty oraz przygotowali serię koncertów poświęconych twórczości Mariana Klausa. Na 750 lecie miasta Gorzowa Wielkopolskiego odbyły się dwa koncerty poświęcone twórczości Marian Klausa w Jazz Club "Pod Filarami" oraz dwa recitale fortepianowe w Szkole Muzycznej im. Władysława Ciesielskiego. Płyty i koncerty zaaranżowali (pochodzący z Gorzowa) pianiści Przemysław Raminiak i Dawid Troczewski.

Muzyk - osoba zajmująca się wykonywaniem lub tworzeniem (kompozytor) muzyki za pomocą instrumentów muzycznych, głosu ludzkiego, głosów zwierząt i innych efektów akustycznych (uderzanie młotem w kowadło) itp.

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Marian Klaus bywa gościem regionalnych rozgłośni radiowych biorąc udział w audycjach poświęconym jego osobie jak i historii muzycznej Gorzowa Wielkopolskiego. W prasie regionalnej od szeregu lat cyklicznie pojawiają się artykułu poświęcone jego działalności zawodowej. Powstał też film nakręcony przez TVP Poznań "Moja Casablanca" reż. Marka Nowakowskiego (2003).

Koncert (łac. concerto – spieram się, walczę, współzawodniczę) – występ artysty muzyka (bądź grupy muzyków) na żywo przed publicznością. Jeśli muzyk występuje solo, określa się to mianem recitalu, w przypadku występu grupy muzyków, może występować orkiestra, chór, bądź grupa muzyczna. Mogą to być także występy mieszane, np. solista z towarzyszeniem chóru czy orkiestry.

Barlinek (do 1945 niem. Berlinchen) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barlinek, położone nad rzeką Młynówką i jeziorami: Barlineckim, Chmielowym i Uklejno.

Przypisy

Bibliografia

Jerzy Zysnarski, Encyklopedia Gorzowa, wydawnictwo Tekst, Gorzów Wielkopolski, 2007, ISBN 978-83-7208-030-1

Linki zewnętrzne

notatka prasowa3