Marian Orzechowski - Polski Serwis Naukowy

Marian Odon Orzechowski (ur. 24 października 1931 w Radomiu) – polski polityk, historyk i politolog, działacz PZPR, były minister spraw zagranicznych, poseł na Sejm X kadencji.

Życiorys

W 1950 został absolwentem III LO we Wrocławiu. W 1955 ukończył studia na Uniwersytecie w Leningradzie. Doktorat obronił w marcu 1960 na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Publikował w tym czasie i w latach następnych prace m.in. związane z historią Śląska (w tym także Śląska Cieszyńskiego) i działalnością Wojciecha Korfantego na Śląsku. Tytuł profesorski uzyskał w zakresie nauk o polityce.

Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.

W latach 1971–1975 był rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, a od 1984 do 1986 rektorem Akademii Nauk Społecznych przy KC PZPR. W latach 1985–1988 zajmował stanowisko ministra spraw zagranicznych w rządzie Zbigniewa Messnera.

Przez wiele lat należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1981–1983 i 1988–1989 pełnił funkcję sekretarza KC, od 1986 do 1990 był członkiem Biura Politycznego. W 1989 został posłem na Sejm kontraktowy. W latach 1989–1990 był ostatnim w historii przewodniczącym Klubu Poselskiego PZPR. Był długoletnim członkiem komitetu redakcyjnego kwartalnika KC PZPR "Z Pola Walki", w którym publikowano artykuły na temat historii polskiego i międzynarodowego ruchu robotniczego i komunistycznego.

Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi – niepubliczna uczelnia wyższa. Funkcjonuje w oparciu o ustawę o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 z późniejszymi zmianami) na podstawie decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 grudnia 1994 r. Nr DNS 3-0145/TBM/362/94 (wraz z późniejszymi zmianami).

Radom – miasto z prawami powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim nad rzeką Mleczną. Największy ośrodek miejski w widłach Wisły i Pilicy. Czternaste co do wielkości miasto w Polsce. Siedziba kurii diecezji radomskiej i powiatu radomskiego. Centrum administracyjne i kulturalne ziemi radomskiej.

Jako profesor wykładał m.in. w Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi, Wyższej Mazowieckiej Szkole Humanistyczno-Pedagogicznej w Łowiczu, Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Warszawie.

Wybrane monografie

Spór o marksistowską teorię rewolucji, Warszawa 1984

Rewolucja, socjalizm, tradycje, Warszawa 1978, Naród, ojczyzna, państwo w myśli politycznej Juliana Bruno-Brunowicza, Warszawa 1980

Odra-Nysa Łużycka-Bałtyk w polskiej myśli politycznej okresu drugiej wojny światowej, Wrocław 1969

Ludność polska na Dolnym Śląsku w latach 1918–1939, Wrocław 1960

Szkice z dziejów Polonii wrocławskiej, Wrocław 1959

Przypisy

Księga Pamiątkowa Jubileuszu 50-lecia III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu, zespół redakcyjny: I. Barycka, A. Kosmulska, A. Lewańska, M. Bednarek; wydane przez Komitet Organizacyjny Jubileuszu 50-lecia III LO; skład i łamanie: RAG Studio DTP, Wrocław 1996, ss. 99 i 201; ISBN 83-906581-5-1
np. Z dziejów polskiej ludności autochtonicznej na Dolnym Śląsku 1945–1949, "Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka" 1957; Z dziejów ruchu akademickiego i walki o wytworzenie inteligencji polskiej na Śląsku Opolskim w latach 1922–1939, "Studia i Materiały z Dziejów Śląska" nr 4/1962, ss. 268–366
m.in. w opublikowanej wraz z Romanem Heckiem Historii Czechosłowacji, Wyd. Ossolineum, Warszawa 1969
m.in. O Wojciechu Korfantym, "Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka" 1960; Napieralski i Korfanty, "Zaranie Śląskie" nr 3/1959; Działalność polityczna Wojciecha Korfantego w latach I wojny światowej, "Zaranie Śląskie" nr 4/1963; Wojciech Korfanty: biografia polityczna, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław/Warszawa 1975
Informacje w BIP IPN

Źródła

Strona sejmowa posła X kadencji

Marian Orzechowski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.