Marian Rojewski - Polski Serwis Naukowy

Marian Rojewski (ur. 20 lipca 1921 w Sokulcu, powiat włocławski, zm. 29 sierpnia 1984 w Warszawie) – grafik polski, profesor i prorektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Był synem Leona i Stanisławy z Brockich. Ukończył szkołę powszechną w Gostyninie, pracował jako robotnik (także w czasie wojny). W latach 1945-1947 jako członek Związku Walki Młodych brał udział w przeprowadzaniu reformy rolnej. Od 1947 członek PPR, następnie PZPR, pracował w latach 1945-1949 w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Gostyninie. W 1950 ukończył w Gostyninie liceum dla pracujących i zdał maturę. Był delegatem powiatu Gostynin na I Kongres Pokoju w Warszawie (1950).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wacław Waśkowski (ur. 1904 w Równem, zm. 1975 w Warszawie), – polski artysta grafik pochodzenia ukraińskiego. Był członkiem Ukraińskiego Stowarzyszenia Artystycznego „Spokij” (1927–1937), Związku Polskich Artystów Grafików (1938–1939).

W latach 1950-1956 studiował na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem Wacława Waśkowskiego. W czasie studiów działał w uczelnianym komitecie Związku Młodzieży Polskiej oraz w Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR. Po ukończeniu akademii pracował krótko w Warszawskiej Spółdzielni Spożywców na Pradze jako dekorator, w 1957 powrócił na uczelnię, tym razem w charakterze pracownika. Był kolejno asystentem, starszym asystentem, adiunktem (1965-1968) i docentem (1968-1979). W 1979 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a rok później kierownikiem Katedry Grafiki Warsztatowej. W latach 1971-1978 pełnił funkcję prorektora Akademii Sztuk Pięknych. Od 1967 był I sekretarzem Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR na ASP, działał również w Związku Polskich Artystów Plastyków.

Związek Młodzieży Polskiej (ZMP) - młodzieżowa organizacja ideowo polityczna, działająca w Polsce w latach 1948-1957 i wzorowana na radzieckim Komsomole. Powołana została przez rządzących krajem komunistów do realizowania polityki ich partii wobec młodzieży, służyła indoktrynacji młodych, kształceniu nowych kadr dla władzy oraz pomocy w przebudowie społeczeństwa na modłę komunistyczną. Stanowiła jeden z symboli polskiego stalinizmu.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

W pracy artystycznej wykorzystywał techniki klasyczne, głównie linoryt. Tematyka jego prac obejmowała wspomnienia z wojny (ruiny, getto), odbudowę powojenną, pejzaż przemysłowy, studia drzew, mitologię, symbole uniwersalne; zajmował się również grafiką książkową i aranżacją wnętrz. Prace grupował w cyklach, m.in. Starówka, Odbudowa, Drzewa, Ikony, Definicje. Projektował wraz z zespołem oprawę plastyczną Centralnych Dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w latach 1955-1970. Uczestniczył w wystawach polskich i międzynarodowych, m.in. zagranicznych prezentacjach sztuki polskiej, miał również kilka wystaw indywidualnych. Był laureatem nagrody Ministra Kultury i Sztuki w 1969. Został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Spółdzielnia spożywców jest formą współpracy ekonomicznej, której celem nie jest zysk pieniężny, a zapewnienie uczestnikom tanich i dobrej jakości towarów lub usług. Spółdzielnie przybierają często formę punktów sprzedaży detalicznej, będących własnością i zarządzanych przez klientów. Klientami są zazwyczaj jednostki, które dostarczyły kapitał potrzebny do uruchomienia lub nabycia danego przedsiębiorstwa spółdzielczego.

Stadion Dziesięciolecia (pełna nazwa Stadion Dziesięciolecia Manifestu Lipcowego, oficjalny skrót Stadion X-lecia) – były wielofunkcyjny stadion sportowy (piłkarski i lekkoatletyczny) w Warszawie, zlikwidowany w roku 2008. Zlokalizowany był na prawym brzegu Wisły na Kamionku (główne wejście znajdowało się od strony Ronda Waszyngtona). Stanowił własność Skarbu Państwa (w zarządzie Centralnego Ośrodka Sportu). Od 1989 do 2008 roku, wykorzystywany był jako największe targowisko w Europie (Jarmark Europa oraz Centrum Hurtowo Detaliczne "STADION"). W jego miejscu powstaje nowy Stadion Narodowy.

Z małżeństwa z Haliną Malanowską (od 1945) miał troje dzieci – syna Henryka (ur. 1947), córki Barbarę (ur. 1948) i Marię (ur. 1955).

Źródła

Wanda Maria Rudzińska, Marian Rojewski, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XXXI, 1989