Marian Sawa - Polski Serwis Naukowy

Marian Sawa (ur. 12 stycznia 1937 w Krasnymstawie; zm. 27 kwietnia 2005 w Warszawie) - polski kompozytor, organista, improwizator, muzykolog, pedagog.

Biografia

Wyższe studia muzyczne odbył w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina) w Warszawie w klasie organów Feliksa Rączkowskiego i w klasie kompozycji Kazimierza Sikorskiego. Jako pedagog pracował w warszawskim szkolnictwie muzycznym szczebla średniego i wyższego: w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych im. J. Elsnera, Zespole Państwowych Szkół Muzycznych im. K. Szymanowskiego, Akademii Muzycznej im. F. Chopina oraz w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w specjalności muzykologia teoretyczna i Stosowana.

Polskie Nagrania "Muza" – polska, państwowa wytwórnia płytowa posiadająca dawniej własną tłocznię płyt gramofonowych. Założona w 1956 r. Zajmuje się głównie wydawaniem rodzimych artystów rozrywkowych, jazzowych oraz klasycznych. W jej katalogu znajdują się również – wydawane na licencji – nagrania artystów zagranicznych, swego czasu popularnych (m.in. za sprawą festiwali muzycznych lub koncertów) w Polsce.

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.

Koncertował jako solista i akompaniator w kraju i za granicą. Nagrał szereg płyt LP i CD dla takich wytwórni, jak m.in. Polskie Nagrania, Polskie Nagrania Edition, Veriton, Polonia Records, Arston, DUX, Acte Prealable.

Laureat licznych nagród kompozytorskich, m.in. I Nagrody na Konkursie Młodych Kompozytorów ZKP za utwór Assemblage na orkiestrę oraz nagród i wyróżnień o charakterze państwowym (nagrody Ministra Kultury i Sztuki i Ministra Edukacji Narodowej).

Twórczość

Twórczość Mariana Sawy obejmuje około 1000 utworów, w tym dzieła instrumentalne, wokalne i wokalno-instrumentalne. Znany jest przede wszystkim jako autor muzyki organowej (m.in. pięć koncertów na organy i orkiestrę, sonaty, fantazje, preludia, toccaty, passacaglie). Wiele jego dzieł wyrasta z inspiracji religijnej (liczne utwory na chór mieszany i męski a cappella, wielkie formy oratoryjno-kantatowe, m.in. Via Crucis, Missa Claromontana, kilka form Magnificat i Stabat Mater). W swojej muzyce odwoływał się często do chorału gregoriańskiego, polskich pieśni kościelnych i polskiego folkloru, często łącząc je ze sobą w jednym utworze.

Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach. Jej początki jako dyscypliny uniwersyteckiej kształtowały się w latach 80-tych i 90-tych XIX wieku. Koncepcyjne założenia dyscypliny ufundował austriacki uczony, prof. Guido Adler, który pierwszy (w 1885 roku) dokonał systematyki tej dziedziny wiedzy. Od czasów Adlera zwykło się dzielić m. na trzy zasadnicze działy: historyczny (historia muzyki), systematyczny (szeroko rozumiana teoria muzyki, w tym estetyka, psychologia i socjologia muzyczna) i porównawczy (dziś - etnomuzykologia i antropologia muzyczna). Przedmiotem zainteresowań badawczych Adlera była przede wszystkim historia muzyki i badania nad stylem muzycznym. Drugim badaczem, który położył podwaliny pod nowocześnie rozumianą m. był niemiecki uczony Hugo Riemann. Jego działalność naukowa wiąże się przede wszystkim z teorią muzyki (nauka harmonii, nauka o składni muzycznej, nauka o muzycznych formach).

Arston – polskie wydawnictwo płytowe. Wytwórnia powstała w 1984 roku w Warszawie. Obok Poltonu i Savitoru była jedną z trzech najbardziej znanych wytwórni polonijnych, tj. firmą z udziałem kapitału zagranicznego pochodzenia polskiego. W wyniku przemian ustrojowych w Polsce Przedsiębiorstwo Zagraniczne Arston zostało rozwiązane około 1993 roku.

Utwory Mariana Sawy zostały zarejestrowane na ponad 40 płytach CD, m.in. przez Wydawnictwa Acte Prealable i Musica Sacra Edition. Jego utwory organowe wykonywali m.in.: Andrzej Chorosiński, Joachim Grubich, Marietta Kruzel-Sosnowska, Józef Serafin, Jan Szypowski, Irena Wiseła-Cieślar, Jan Bokszczanin, Piotr Grinholc, Leszek Mateusz Gorecki.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Józef Serafin (ur. 1 maja 1944 w Krakowie) – polski organista i pedagog. W 1968 roku ukończył z odznaczeniem Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Krakowie, gdzie studiował w klasie organów Bronisława Rutkowskiego i Jana Jargonia. W latach 1970-1972 odbył studia w Hochschüle für Musik und Darstellende Kunst w Wiedniu pod kierunkiem Antona Heillera, uzyskując dyplom z odznaczeniem i nagrodę specjalną. Jest laureatem pierwszych nagród na Ogólnopolskim Konkursie Muzyki Dawnej w Łodzi (1964), Ogólnopolskim Konkursie Organowym w Warszawie (1967) oraz Międzynarodowym Konkursie Organowym w Norymberdze (1972). Koncertował w niemal wszystkich krajach Europy, a także w Japonii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Dokonał licznych nagrań radiowych i telewizyjnych w kraju oraz za granicą, a także płytowych.

W 2006 roku, w pierwszą rocznicę śmierci kompozytora, w Warszawie powstało Towarzystwo im. Mariana Sawy, którego celem jest promocja twórczości artysty, publikacja jego dzieł drukiem, organizowanie koncertów i festiwali poświęconych jego twórczości. Po śmierci kompozytora właścicielami jego utworów są spadkobiercy Radosław i Aleksandra Sawa, którzy współpracują z Towarzystwem im. Mariana Sawy.

Źródło

M.T. Łukaszewski, Sawa Marian [hasło biograficzne], [w:] Almanach Kompozytorów Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, red. A. Gronau-Osińska, AMFC, Warszawa 2004, tom II, s. 131-200.

Linki zewnętrzne

Towarzystwo im. Mariana Sawy

Polskie Centrum Informacji Muzycznej – hasło o Marianie Sawie