Marian Seyda - Polski Serwis Naukowy

Marian Seyda (ur. 7 lipca 1879 w Poznaniu, zm. 17 maja 1967 w Buenos Aires) – polski polityk i publicysta związany z ruchem narodowym, w II RP poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I kadencji, senator II i III kadencji, brat Władysława, Zygmunta i Pelagii Schittek.

Życiorys

Już w gimnazjum należał do tajnej organizacji samokształceniowej "Czerwona Róża", później przystąpił do Związku Młodzieży Polskiej "Zet", a od połowy 1900 należał do Ligi Narodowej. W kilka lat później wszedł w skład Rady powstałej w 1905 w Poznaniu "Straży" – stowarzyszenia stawiającego sobie za cel obronę polskich interesów w państwie pruskim. Od początków XX wieku zajmował stanowisko komisarza Ligi Narodowej na zabór pruski.

Stanisław Mikołajczyk (ur. 18 lipca 1901 w Dorsten-Holsterhausen, zm. 13 grudnia 1966 w Waszyngtonie) – polski polityk, przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł na Sejm II RP (III kadencji), premier rządu RP na uchodźstwie, po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy oraz wicepremier i minister rolnictwa w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej.

Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.

Pod koniec 1915 z ramienia wielkopolskiej Narodowej Demokracji wyjechał do Szwajcarii, gdzie został współzałożycielem Centralnej Agencji Polskiej w Lozannie. Kiedy 15 sierpnia 1917 w Lozannie pod przewodnictwem Romana Dmowskiego utworzono Komitet Narodowy Polski, wszedł w jego skład. W 1919 był ekspertem do spraw politycznych przy delegacji na Konferencję Pokojową w Paryżu, członkiem Komisji Zaboru Pruskiego i członkiem Stałej Narady.

Stronnictwo Narodowe – polska partia polityczna, utworzona w październiku 1928 w wyniku przekształcenia Związku Ludowo-Narodowego, której zadaniem było prowadzenie bieżącej działalności politycznej obozu narodowego (Narodowa Demokracja).

Tomasz Stefan Arciszewski, pseudonim Antoni, Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław, Szymon (ur. 4 listopada 1877 w Sierzchowach, zm. 20 listopada 1955 w Londynie) – polityk Polskiej Partii Socjalistycznej, polski działacz socjalistyczny. Jeden z przywódców Organizacji Bojowej PPS. Minister w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej oraz rządzie ludowym Jędrzeja Moraczewskiego. Poseł na Sejm od 1919 do 1935. Lider podziemnej PPS–WRN. Premier RP na uchodźstwie w latach 1944–1947.

Powróciwszy do kraju zaangażował się w pracę polityczną jako poseł do Sejmu Ustawodawczego, gdzie był zastępcą przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych. Funkcję tę pełnił również później, gdy ponownie wszedł do Sejmu w 1922. Kiedy w 1923 zawarto tzw. pakt lanckoroński, został ministrem spraw zagranicznych. Po zamachu majowym na stałe powrócił do pracy w prasie i od września 1926 objął stanowisko redaktora naczelnego Kuriera Poznańskiego. Później został senatorem z województwa poznańskiego w 1928, a później w 1930. W 1936, nie zgadzając się z polityką "młodych" w Stronnictwie Narodowym, wycofał się z czynnego udziału we władzach partii.

Zygmunt Seyda (1876–1925) – polski polityk endecki w okresie międzywojennym, jego bratem był Władysław, bratankiem Marian, a siostrą – Pelagia Schittek. Był jednym z czołowych działaczy wielkopolskiej narodowej demokracji (od 1903 był członkiem Ligi Narodowej, od 1910 był w jej władzach). Zasiadał w Reichstagu jako reprezentant mniejszości polskiej, w latach 1907–1918. Później, od 1919 do 1925 był posłem na Sejm polski. Brał udział w opracowywaniu konstytucji marcowej, jako przewodniczący Komisji Konstytucyjnej w Sejmie Ustawodawczym.

Centralna Agencja Polska w Lozannie lub Agencja Lozańska - agencja informacyjna działająca w okresie 1915-1919 w szwajcarskiej Lozannie, której celem była promocja polskich spraw w krajach zachodniej Europy.

Po wybuchu II wojny światowej wszedł w skład rządu Władysława Sikorskiego początkowo jako członek Komitetu Ministrów dla Spraw Kraju, a od 1940 minister sprawiedliwości. W późniejszym okresie objął tzw. Ministerstwo Spraw Kongresowych. Po ustąpieniu Stanisława Mikołajczyka w dniu 24 listopada 1944, Seyda nie wszedł w skład rządu Tomasza Arciszewskiego. W tym okresie skoncentrował się ponownie na publicystyce, w której domagał się międzynarodowego uznania polskiej granicy zachodniej. Zajmował nieprzejednane stanowisko wobec opartych na kompromisie prób nawiązania stosunków z ZSRR. Po wojnie pozostał na emigracji.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Liga Narodowa, tajna, działająca we wszystkich trzech zaborach organizacja polityczna, utworzona w kwietniu 1893 roku z przekształcenia Ligi Polskiej. W konspiracji kierowana z zaboru austriackiego przez Romana Dmowskiego, przedstawiciela skrzydła narodowego. Jej celem było kształtowanie nowoczesnego narodu polskiego - silnego, gotowego oprzeć się innym narodom i realizującego własną misję dziejową. Charakteryzowało ją dążenie do utworzenia jednolitego narodowo państwa. Liga negowała walkę klasową. Za zagrożenie uważała działalność mniejszości narodowych. Piętnowałą ucisk carski, krytykowała obóz ugodowców za ich lojalizm wobec Rosji. Jej działacze odzyskanie niepodległości pojmowali jako cel dalekosiężny. Organizacja ta wydawała we Lwowie "Przegląd Wszechpolski".

Literatura

Marian Seyda, Z zagadnień polityki demokratyczno-narodowej red. N. Wójtowicz, Krzeszowice 2006 ISBN 83-60048-31-2

Linki zewnętrzne

Biografia Mariana Seydy

Artykuł Lecha Trzeciakowskiego: Wiktoria poznańska