Marija Jurić Zagorka - Polski Serwis Naukowy

Marija Jurić Zagorka (Zagrzeb)

Marija Jurić ps. Zagorka, (ur. 1 stycznia 1873 w Negovcu k. Vrbovca - zm. 30 listopada 1957 w Zagrzebiu) - chorwacka pisarka, dziennikarka i feministka.

W Zagrzebiu i w Varaždinie uczęszczała do szkoły ludowej (inna nazwa to szkoła powszechna "pučka škola", w której obowiązywał czteroklasowy system edukacji). Mając piętnaście lat, przerwała edukację z powodu trudnej sytuacji rodzinnej. Wyszła za mąż za węgierskiego urzędnika kolejowego, ale już po trzech latach od zawarcia aktu małżeństwa, odeszła od niego. Powodem rozstania był brak wyrozumiałości ze strony męża dla emancypacyjnych ideałów, o które z biegiem czasu coraz odważniej walczyła. Karierę dziennikarki rozpoczęła od anonimowego artykułu w politycznym tygodniku "Obzor", pod tytułem "Egy Percz - Jedan časak". Po tym artykule, dzięki rekomendacji J.J.Strossmayera, została przyjęta do grupy redakcyjnej tygodnika "Obzor". Mimo wszystko, jako kobieta, w dalszym ciągu musiała swe teksty publikować anonimowo. W późniejszym czasie zainicjowała powstanie i koordynowała pracę pisma "Ženski list" (1925. – 1938.) - czasopisma, którego grupą odbiorczą miały być wyłącznie kobiety. Kolejnym magazynem, który Zagorka redagowała, było pismo "Hrvatica".

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Autobiografia – gatunek literacki (rodzaj biografii), w którym autor opisuje swoje życie. Głównym tematem tego rodzaju wypowiedzi jest więc jej autor. Większość autobiografii jest napisana w pierwszej osobie, choć zdarzają się i takie, w których autor – ustami narratora – mówi o sobie "on" lub zwraca się do siebie "ty". Na napisanie autobiografii decydują się zazwyczaj osoby publiczne, np. artyści, politycy.

Jako dziennikarka zyskała ważną pozycję w zawodzie i szacunek w świecie polityki. Jest wybitną postacią chorwackiej literatury popularnej, autorką dramatów (Što žena umije 1901) i licznych powieści, spośród których największym powodzeniem cieszył się cykl Gradska vještica (1912-1914). Jest także uważana za pionierkę chorwackiego feminizmu, którym dała wyraz w zbeletryzowanej autobiografii Kamen na cesti (1938).

Czasopismo – periodyk, publikacja periodyczna, wydawnictwo ciągłe, druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, posiadający numerację ciągłą, zawierający ustaloną szatę graficzną, a także niezbyt często zmieniający się format i objętość, zawierający materiały od wielu autorów i określoną tematykę, aczkolwiek mogący się różnić wersjami językowymi, mutacjami regionalnymi.

Emancypacja kobiet - zwiększenie udziału kobiet w życiu publicznym, zapewnienie im dostępu do szkół średnich i wyższych, poszerzenie ich aktywności zawodowej.